Ο θεσμός του Επάρχου στα αγγλοκρατούμενα Κύθηρα. Η περίπτωση του Γεωργίου Καλούτση

Ο Έπαρχος στα αγγλοκρατούμενα Κύθηρα ήταν ο κορυφαίος πολιτικός αξιωματούχος. Ήταν ο ανώτερος εκπρόσωπος του ομοσπονδιακού ιονικού κράτους με καθήκοντα  που συνδύαζαν τη διοίκηση, την αστυνόμευση, την απονομή της δικαιοσύνης και τον οικονομικό έλεγχο. Ήταν, ουσιαστικά, ο ενδιάμεσος κρίκος ανάμεσα στους Άγγλους και τον κυθηραϊκό πληθυσμό.

Διοριζόταν από την Γερουσία της Ιονίου Πολιτείας, κατόπιν έγκρισης του Αρμοστή,  ήταν, συνήθως, ντόπιος αναγνωρισμένου  κύρους και από την παλαιά τάξη των Ευγενών.

Advertisement

Στο Τοπικό Αρχείο Κυθήρων έχει σωθεί έγγραφο* με ημερομηνία 8 Σεπτεμβρίου 1857, στο οποίο ο Έπαρχος Γεώργιος Καλούτσης ανακοινώνει στους Κυθηρίους το διορισμό του από την “εκλαμπροτάτη Γερουσία τη επιδοκιμασία της Αυτού Εξοχότητος του Λόρδου Μεγάλου Αρμοστού”  και επικαλείται τη συνεργασία των πολιτών  “για την ευημερίαν και ευδαιμονίαν του τόπου”. Επισημαίνει δε,  ότι υπηρέτησε επί σειρά ετών δικαστικός λειτουργός “μετά πλείστης προθυμίας” , στοιχείο το οποίο είναι το ασφαλέστερο εχέγγυο για την ορθή και αποτελεσματική άσκηση των νέων του καθηκόντων. Μεταξύ των άλλων αναφέρει ότι θα προβεί και στην εκλογή των Δημογερόντων (εκπρόσωποι Κοινοτήτων),  που αποτελούσαν το βασικό θεσμό της  Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο νησί και εκφράζει την ευχή ότι οι συμπολίτες του θα δείξουν καλή αγωγή και θα τηρούν “τους καθεστώτας νόμους”.
Επικαλούμενος, τέλος, ” την αρρωγήν του Υψίστου” ελπίζει ότι οι προσπάθειές του ” θέλουσιν στεφανωθή κατά το τέρμα του σταδίου της υπηρεσίας του”.

Εν κατακλείδι,  βλέπουμε ότι ο θεσμός του Επάρχου στα Κύθηρα δείχνει πώς η συνεργασία ντόπιων και ξένων αρχών υπήρξε κρίσιμη για την ομαλή λειτουργία της διοίκησης και τη  διατήρηση της κοινωνικής σταθερότητας κατά την περίοδο της αγγλοκρατίας. Ο διορισμός του Καλούτση αποτελεί πολύτιμο τεκμήριο για την κατανόηση αυτής της ιστορικής πραγματικότητας.

Γιώργος Λουράντος
Ρενάτα Πανταζίδου

* Γ.Α.Κ , Τμήμα Κυθήρων . Αρχ/σιο . Επαρχείο 1853-1857.