Βαρελότα και Ανάσταση στα Κύθηρα την περίοδο της Αγγλοκρατίας
Γιώργος Λουράντος, Ρενάτα Πανταζίδου | ΑΠΟ ΤΑ Γ.Α.Κ -ΤΟΠΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΚΥΘΗΡΩΝ
Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα τα Κύθηρα, ως γνωστόν, ήταν υπό αγγλική κατοχή και ζούσαν σε καθεστώς πολιτικής καταπίεσης. Ωστόσο, η ελληνική ταυτότητα συνέχιζε να εκφράζεται με κάθε δυνατό τρόπο.
Το βράδυ της Ανάστασης οι ντόπιοι χρησιμοποιούσαν αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς και πυροτεχνήματα, μια παραδοσιακή πασχαλινή πρακτική , που υφίσταται μέχρι σήμερα και που εκφράζει την χαρά και τον αναστάσιμο ενθουσιασμό των ορθοδόξων πιστών.
Advertisement
Οι βρετανικές αρχές, όμως, θεώρησαν την εκτόξευση βαρελότων επικίνδυνη και ενοχλητική και έτσι το 1850 , σύμφωνα με έγγραφο που υπάρχει στο Τοπικό Αρχείο των Κυθήρων* , έγινε προσπάθεια απαγόρευσης του εθίμου. Σχετική ανακοίνωση αναφέρει ότι “είναι εμποδισμένον να γίνωναι εκπυρσοκροτήσεις (σμπάρα) …από την ημέραν του Μεγάλου Σαββάτου , έως όλας τας αγίας εορτάς του Πάσχα , χωρίς την επί τούτω άδειαν…”. Όποιος δε παραβιάζει τις παραπάνω διατάξεις “θέλει παιδεύεται κατά τους ορισμούς της πρώτης πράξεως της πρώτης Γερουσίας”.
Δεν γνωρίζουμε τις ποινές ή τα πρόστιμα που επέβαλλαν οι βρετανικές αρχές στους παραβάτες. Ανεξάρτητα από αυτά, θεωρούμε ότι τα βαρελότα του Μεγάλου Σαββάτου και της Εβδομάδας της Διακαινησίμου ήταν κάτι περισσότερο από ένα πασχαλινό έθιμο. Ενδεχομένως ήταν και μια πράξη πολιτισμικής αντίστασης και διατήρησης της τοπικής παράδοσης στις επιταγές μιας ξένης και, οπωσδήποτε, ετερόδοξης διοίκησης.
Ρενάτα Πανταζίδου
*Λυτά Αγγλοκρατίας. Ράφι 3.Φακ.13
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Απριλίου 2026
