Advertisement
Ένα ιδιαίτερης σημασίας έγγραφο*, που σώζεται στο Τοπικό Αρχείο Κυθήρων, ρίχνει φως στη διοικητική και κοινωνική πραγματικότητα του νησιού στις αρχές του 19ου αιώνα. Το έγγραφο αφορά μια μεταβατική και ιδιαίτερα ασταθή περίοδο, μετά την αποχώρηση των Ρώσων και των Τούρκων, όταν στα Κύθηρα διαμορφώνεται έντονο διοικητικό κενό. Μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας και έλλειψης κεντρικής εξουσίας, οι κάτοικοι των χωριών ενημερώνουν τους Άρχοντες της Χώρας ότι αποφάσισαν τη σύσταση Κριτηρίου, δηλαδή διοικητικού και δικαστικού κέντρου, στα Φράτσια, τα οποία βρίσκονται σε κεντρικό σημείο του νησιού. Παράλληλα, οι κάτοικοι των χωριών δηλώνουν την πρόθεσή τους να προχωρήσουν στην εκλογή αντιπροσώπων για τα τέσσερα ντιστρέτα(διαμερίσματα ) των Κυθήρων, επιδιώκοντας την αποκατάσταση της τάξης και της συλλογικής λειτουργίας. Καλούν μάλιστα τους Άρχοντες της Χώρας να προβούν και εκείνοι στην εκλογή Προεστών και Κριτών, σε αναλογία με τον πληθυσμό που εκπροσωπούσαν, εφόσον επιθυμούσαν, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «την ένοσιν και την ομόνια“.
Ακολουθεί η μεταγραφή του πρωτότυπου εγγράφου:
Advertisement
“Ευγενεστατη άρχονταις Κάστρου και Χορας και όλλοι η κάτοικη του βούργου , πρότης και δευτέρας τάξεως ακριβώς χαιρετούμεν. Προς ήδισιν σας ότη με γνώμην ώλου του κυνού λαού των ντεσάρων δυστρέτων ταύτης της νίσου έγινε συμφωνία δια να σιστηθή ένα κριτήριον εις το οποίον να εκλεχθούν κριταί από Χόραν και δυστρέτα κατά την αναλογίαν δια τούτο σας φανερόνομεν την κοινήν γνώμην ότη αποφασίσθηη τοποθεσία του κριτηρίου εις χωρίον Φράντζηαδια τούτο εάν σας φανισθή αρεστόν και ποθήτε να γένη ενόσις κεινοί και ομόνια εκλέξεται τους προεστούς και κριτάς όπου σας τυχένη δια μερίδιον κατά των αριθμόν των εγγατήκων και προσμένοντας την αποκρισίν σας με αποφασιστηκήν γνώμην σας μένωμεν .
από τα τεσσέρα δυστρέτα της νίσου κυθήρον1800.Ιαναρίου 30
Εμανουήλ ιερέας Πρινέας πρωεστώς ωμού με μετο σηντρωφο μου Δημήτρι Κάτσούλη.
Παπά Γιώργις Τριφήλλης ηερομώναχοςπερικαλεμένος από τον Γιάνι Μελιτά, προεστοί του Ποταμού έγραψα μίν ιξέβροντας να γραφί εγραψα.
Θεόδορος Νικολής Μελέτηος περηκαλεμένος από τον Θεόδορο Αρονη προεστο μην ηξεύροντας να γραφη έγραψα.
Θεόδωρως ιέρεύς Καρίδης, με τον ΓεώργηΜαλάνω, προεστοί και κριταίς Μηλοποτάμου.
Γεώργιος Στάθης ομού με τους σύντροφους μού Παναγω Κομοινό και Νοικολό Κάλοιγαίρο, προεστοί και κριτέ Λοιβαδιού“.
*Αρχείο Ιονίου Πολιτείας 1800-1807 Ευρετήριο Μ.Δ. Ζουμπούλη. Φάκελος 2.
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Μαρτίου 2026
