Μερικές (πικρές) αλήθειες για το τσίπουρο, το εθνικό μας ποτό

Έχουμε ένα ταλέντο να στριμώχνουμε τα καλά μας προϊόντα σε μικρά ποτήρια και να τα «υποβιβάζουμε» με υποκοριστικά, παραβλέποντας πολλές φορές τον τόπο, τη γνώση, την πρώτη ύλη και την ιστορία που κουβαλούν. Έτσι, το τσίπουρο έγινε «τσιπουράκι».

Στην Ελλάδα, το εθνικό μας απόσταγμα μπορεί να μη χρειάζεται συστάσεις. Χρειάζεται να το πάρουμε στα σοβαρά και να το δούμε με σύγχρονη, ανανεωμένη ματιά. Αυτό δεν σημαίνει να φορέσουμε στο τσίπουρο κοστούμι ή να του βάλουμε γυαλιστερές ετικέτες με ξενόγλωσση ονομασία. Σημαίνει να κάνουμε ερωτήσεις: Από πού είναι; Από τι σταφύλι; Με ή χωρίς γλυκάνισο; Ποιος το έφτιαξε; Άλλο ένα καθαρό, κοφτερό απόσταγμα κι άλλο ένα πιο αρωματικό, με χαρακτήρα που επιμένει. Ένα τσίπουρο δεν είναι υποχρεωμένο να είναι απλώς δυνατό. Μπορεί να έχει καθαρότητα, αρώματα και επίγευση που αξίζει να προσέξεις. Το σταφύλι και τα στέμφυλα, η τεχνική του παραγωγού, η παρουσία ή όχι του γλυκάνισου – όλα αλλάζουν το αποτέλεσμα. Το τσίπουρο είναι έκφραση της πρώτης ύλης και της προσωπικής τεχνικής του αποσταγματοποιού. Δεν είναι όλα «ένα τσιπουράκι» – όπως δεν είναι όλα τα κρασιά ίδια επειδή προέρχονται από σταφύλι. Δεν χρειάζεται, βέβαια, να κάνουμε διάλεξη κάθε φορά. Αρκεί να υπάρχει επιλογή, σωστό σερβίρισμα και ένας άνθρωπος που ξέρει να πει δυο κουβέντες για το περιεχόμενο.

Advertisement

Το πρόβλημα είναι πως συχνά μπερδεύουμε την παράδοση με τη στασιμότητα και, επιτρέψτε μου να πω, την άγνοια. Η παράδοση δεν κινδυνεύει επειδή το ποτήρι είναι καλύτερο ή το πιάτο μικρότερο και πιο γαστρονομικό. Κινδυνεύει όταν σταματάμε να αναρωτιόμαστε από τι παράγεται, από ποιον και πώς. Κινδυνεύει αν δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε τις επιλογές και να δοκιμάσουμε χωρίς να βιαστούμε να γεμίσουμε το ποτήρι ξανά. Κινδυνεύει κυρίως από τα ανεξέλεγκτα χύμα «δικά μας» και είμαστε δύσπιστοι στα εμφιαλωμένα επώνυμα.

Κινδυνεύει από συντηρητισμό. Μπορείτε να μου πείτε ποιος αποφάσισε ότι πρέπει το τσίπουρο να συνοδεύεται πάντα από τηγανητά; Μήπως ήρθε η ώρα να ανακαλύψουμε ότι ο μεζές δεν είναι υποχρεωτικά το άλλοθι για την κατανάλωση αλλά ο συνομιλητής του αποστάγματος;

Ξεχνάμε τα μικρά αμέτρητα πιατάκια και ψάχνουμε στα ντουλάπια για λιτές επιφάνειες από κεραμικό, γυαλί, μάρμαρο, ώστε να τοποθετήσουμε όλα τα εδέσματα ωραία ωραία.

Με τα φρέσκα τσίπουρα βγάζουμε αυγοτάραχο, καπνιστά ψάρια, τουρσιά υψηλής οξύτητας, παλαιωμένη γραβιέρα και βέβαια μοδάτα σούσι και σασίμια.

Με τα παλαιωμένα σερβίρουμε αποξηραμένα σύκα, καπνιστά κρέατα, παλαιωμένα μπλε τυριά, πικρές σοκολάτες με ξηρούς καρπούς.

Σερβίρουμε στους 10-12°C σε κομψά ποτήρια-τουλίπες, οπωσδήποτε με πόδι για τα παγωμένα και με πάγο τσίπουρα.

Προτείνω να δοκιμάσετε (και θα ενθουσιαστείτε!) ένα Τ&Τ (τσίπουρο και τόνικ): τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο, premium Mediterranean tonic, φλούδα λεμονιού ή γκρέιπφρουτ και ένα κλωνάρι δεντρολίβανο.

Το «ένα τσιπουράκι» παραμένει ωραία φράση. Αλλά πίσω της χωράνε πολλοί τόποι, πολλοί χαρακτήρες και πολλές ιστορίες. Κρίμα να μην τους γνωρίσουμε και να μην τους γευτούμε.