Advertisement
Πριν από 600 χρόνια, ευημερούσαν αμέτρητα βασίλεια στην Ασία. Δυναστείες και βασιλιάδες με ιδιαίτερα ονόματα, που κυβερνούσαν τις δικές τους πολιτείες, μακριά από τον σκοτεινό Μεσαίωνα της Δύσης.
Σε μια γωνιά της νοτιοανατολική Ασία, κυριαρχούσε η βασιλική δυναστεία των Χμερ. Ίσως από τις μακροβιότερες της εποχής, η δυναστεία αυτή διατήρησε την εξουσία της στην περιοχή της σημερινής Καμπότζης, από τον 9ο έως τον 15ο αιώνα.
Advertisement
Πρωτεύουσα της μεγάλης αυτοκρατορίας που είχαν δημιουργήσει, ήταν η πόλη Άνγκορ. Εκτεταμένη και πολυπληθής, η Άνγκορ είχε εξελιχθεί στο πιο σημαντικό διοικητικό και συνάμα θρησκευτικό κέντρο. Ήταν γεμάτη οικίες, αγορές και δημόσια κτήρια και είχε ένα από τα πιο λειτουργικά δίκτυα ύδρευσης εκείνης της εποχής, με τεράστιες τεχνητές λίμνες, κανάλια και αναχώματα να αποθηκεύουν το νερό της βροχής.
Η αποθήκευση νερού από την εποχή των μουσώνων, βοηθούσε την πόλη όχι μόνο να επιβιώνει, αλλά και να ευημερεί κατά τους μήνες της ξηρασίας. Η χρήση του εκείνη την περίοδο που ήταν μεγαλύτερη ανάγκη, επέτρεψε στην πόλη να παράγει μέχρι και τρεις σοδιές ρυζιού τον χρόνο.
Σαφώς μια τέτοια πρωτεύουσα ενός τέτοιου βασιλείου, θα έπρεπε να παρέχει στους αμέτρητους κατοίκους της και ένα μέρος θρησκευτικής κατάνυξης. Έτσι κατά τον 12ο αιώνα, ο τότε βασιλιάς της αυτοκρατορίας των Χμερ, ο Suryavarman ΙΙ (Σουργιαβαρμάν Β’), αποφάσισε να χτίσει έναν ναό.
Στην αρχή, προοριζόταν να είναι ένας ταφικός ναός, ο οποίος θα τον φιλοξενούσε μετά τον θάνατό του. Μετά από 30 χρόνια κατασκευαστικών έργων, δημιουργήθηκε το αρχιτεκτονικό σύνολο του Άνγκορ Βατ.
Το Άνγκορ Βατ, από μεγάλος ταφικός ναός που έμελλε να γίνει αρχικά, κατέληξε ως ένα τεράστιο σύμπλεγμα περισσότερων από χιλίων κτηρίων (μικρών και μεγάλων). Έγινε εν τέλει το μεγαλύτερο και σημαντικότερο θρησκευτικό κέντρο της αυτοκρατορίας.
Σε πολλούς τομείς, η βασιλική δυναστεία είχε δεχτεί επιρροές από την Ινδία. Αυτό φαινόταν όχι μόνο στην πολιτική τους οργάνωση, αλλά και στην θρησκεία και την αρχιτεκτονική.
Η αρχιτεκτονική του Άνγκορ Βατ ήταν βασισμένη στον Ινδουισμό. Ο ναός ο ίδιος ήταν αφιερωμένος στον θεό Βισνού. Οι πέντε κεντρικοί πύργοι του, λειτουργούν ως σύμβολο. Στον Ινδουισμό, η κατοικία των θεών είναι το μυθικό όρος Μερού. Οι πύργοι του Άνγκορ Βατ, συμβολίζουν τις κορυφές του.
Το Μερού περιτριγυρίζεται από ωκεανό. Όντας σε πόλη που διέθετε θαύματα μηχανικής όσον αφορούσε την διαχείριση του νερού, η «αναπαράσταση» του Μερού μέσω του ναού ήταν εύκολη. Γύρω του, λοιπόν, χτίστηκε μία τάφρος γεμάτη με νερό, η οποία συμβόλιζε τους ωκεανούς του ιερού όρους στην άκρη του κόσμου.
Όποιος ήθελε να εισέλθει στον ναό, περπατούσε σε μια μεγάλη γέφυρα. Περνούσε την πύλη και περπατούσε μέσα σε τρεις μεγάλες στοές, που χωρίζονταν η μία από την άλλη με ένα πλακόστρωτο μονοπάτι, οδηγώντας τον προσκυνητή όλο και πιο βαθιά στο θρησκευτικό κτηριακό συγκρότημα.
Οι τοίχοι του ήταν γεμάτοι από μεγαλοπρεπή ανάγλυφα αγάλματα, τα οποία απεικόνιζαν και πάλι ινδικές θεότητες. Ανάμεσά τους, περίτεχνες απεικονίσεις σκηνών από την αρχαία ιστορία της δυναστείας των Χμερ.
Η μοίρα της Άνγκορ σφραγίστηκε μέσα από αλλεπάλληλες συγκρούσεις, με αποκορύφωμα τη σφοδρή λεηλασία της από τους Τσαμ το 1177, αλλά και την τελική της πτώση από τους Σιαμέζους το 1431. Καθώς η πολιτική εξουσία αναγκάστηκε να μετακινηθεί προς τον νότο και η άλλοτε κραταιά πρωτεύουσα εγκαταλείφθηκε, η τροπική ζούγκλα άρχισε να καταπίνει τα παλάτια και τα δημόσια κτήρια.
Όμως, το ίδιο το Άνγκορ Βατ είχε μια διαφορετική, σχεδόν μαγική τύχη. Παρά την ερήμωση της γύρω περιοχής, ο ναός δεν ξεχάστηκε ποτέ εντελώς. Μετατράπηκε σταδιακά από ινδουιστικό σε βουδιστικό ιερό, και χάρη στους Βουδιστές μοναχούς που παρέμειναν εκεί για να τον φροντίζουν, προστατεύτηκε από την απόλυτη φθορά του χρόνου, περιμένοντας υπομονετικά τους αιώνες μέχρι να αποκαλυφθεί ξανά σε όλο τον κόσμο.
Σήμερα, το Άνγκορ Βατ αποτελεί το απόλυτο σύμβολο της εθνικής ταυτότητας και της υπερηφάνειας της Καμπότζης. Είναι τόσο στενά δεμένο με την ψυχή της χώρας, που η σιλουέτα των πέντε χαρακτηριστικών πύργων του κοσμεί την ίδια την εθνική της σημαία. Ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, δεν είναι απλώς ένας πόλος έλξης για εκατομμύρια ταξιδιώτες ή ένα θαύμα της αρχαίας αρχιτεκτονικής· είναι η ζωντανή απόδειξη ότι ακόμη και μετά από αιώνες σκοταδιού, λεηλασιών και πολέμων, το μεγαλείο ενός πολιτισμού μπορεί να επιβιώσει και να λάμψει ξανά στο παγκόσμιο στερέωμα.
Βιβλιογραφία:
