Ένα ιστορικό τεκμήριο για καραντίνα λόγω πανούκλας την περίοδο της Αγγλοκρατίας

Στο Τοπικό Αρχείο Κυθήρων, εντοπίσαμε πρόσφατα ένα ιδιαίτερης ιστορικής αξίας έγγραφο*, το οποίο φωτίζει τις πρακτικές δημόσιας υγείας σε παλαιότερες εποχές.

Αφορά διαταγή του Προϊσταμένου του Υγειονομείου Καψαλίου, Αντωνίου Καλλονά , (πρόκειται για τον αδελφό του Επισκόπου Κυθήρων Προκοπίου Καλλονά) με την οποία ορίζεται ότι όλα τα πλοία που κατέπλεαν προερχόμενα από τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη όφειλαν να τεθούν σε “κοντουμάτζια” δηλαδή  καραντίνα διάρκειας σαράντα ημερών. Το μέτρο ελήφθη εξαιτίας της πανούκλας που επικρατούσε στις συγκεκριμένες περιοχές, με σκοπό την αποτροπή της εξάπλωσης της νόσου στον ελλαδικό χώρο.

Advertisement

Αντίθετα, για  τα πλοία που έρχονταν από άλλες περιοχές δεν ίσχυε το ίδιο μέτρο , γεγονός που δείχνει ότι οι αρχές είχαν σαφή αντίληψη των επιδημιολογικών κινδύνων που συνδέονταν με συγκεκριμένα λιμάνια της Ανατολής.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η διαταγή απευθύνεται στον Γεώργιο Ντεμόρις, Πολιτικό Κριτή και Δεπουτάτο της Υγείας στο Τσιριγότο (Αντικύθηρα) και ελήφθη “δια την διαφύλαξιν της υγείας της Νήσου”  , κάτι  που καταδεικνύει τον ενεργό ρόλο των μικρών νησιών στο δίκτυο ελέγχου της θαλάσσιας κυκλοφορίας και της προστασίας της δημόσιας υγείας.

Το έγγραφο αυτό, που έχει χρονολογία 29 Νοεμβρίου 1815,  αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον τεκμήριο για την ιστορία της δημόσιας υγείας, της ναυσιπλοΐας και της διοίκησης των Κυθήρων, υπενθυμίζοντάς μας ότι οι έννοιες της καραντίνας και της πρόληψης δεν είναι καθόλου σύγχρονες.

Γιώργος Λουράντος
Ρενάτα Πανταζίδου

* Γ.Α.Κ .Τοπ.Αρχείο Κυθήρων.Υγειονομείο. Αρχειοστάσιο 72.

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΙΚΑ στο φύλλο Φεβρουαρίου 2026