«Παρακαλάει να χαρίσει το μαγαζί του σε έναν νέο. Δεν πάει κανείς»

«Υπάρχουν καθυστερήσεις στα ραντεβού. Ολα τα συνεργεία είναι γεμάτα αυτοκίνητα που δεν μπορούν να παραδοθούν στους ιδιοκτήτες τους στον σωστό χρόνο, διότι υπάρχει μεγάλη πίεση φόρτου εργασίας. Και η αλήθεια είναι πως είμαστε ακόμη στην αρχή».

Τα τελευταία τρία χρόνια, ο Διαμαντής Διαμαντόπουλος, ιδιοκτήτης συνεργείουαυτοκινήτων λίγο έξω από την Πάτρα, έχει αναγκαστεί να καθυστερήσει επισκευές, να περιορίσει ραντεβού, ακόμη και να αρνηθεί πελάτες. Ο λόγος, όπως εξηγεί στην «Κ», είναι ότι οι ειδικότητες που αναζητά –από μηχανικούς, ηλεκτρολόγους αυτοκινήτων, ακόμη και βοηθούς– είναι πλέον δυσεύρετες.

Advertisement

«Εχω βάλει αγγελίες στον έντυπο Τύπο, σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες εύρεσης εργασίας, έχω συνεργαστεί με εξειδικευμένη εταιρεία αναζήτησης προσωπικού. Το αποτέλεσμα ήταν αποκαρδιωτικό», μας λέει. Τελικά, πήρε την απόφαση να διατηρεί όλο τον χρόνο ενεργή μια αγγελία μέσα από την οποία κατάφερε να προσλάβει έναν νεαρό τεχνικό. «Θέλησε να μετακομίσει στην ιδιαίτερη πατρίδα του από την Αθήνα και ευτυχώς ενδιαφέρθηκε για τη δουλειά», λέει.

Παρ’ όλα αυτά, το πρόβλημα παραμένει. Οπως λέει, η έλλειψη τεχνικού προσωπικού θα αποτελέσει το σημαντικότερο ζήτημα της επόμενης δεκαετίας για τον κλάδο του. «Φέτος δήλωσα και για μία θέση μαθητείας προκειμένου να προσλάβω κάποιον νέο 16-18 ετών που να προέρχεται από την τεχνική εκπαίδευση και να έχει αποφασίσει να ακολουθήσει αυτό το επάγγελμα. Η θέση όμως παραμένει κενή μέχρι σήμερα», αναφέρει.

Είκοσι ειδικότητες με ελλείψεις

Η περίπτωση του κ. Διαμαντόπουλου δεν είναι μεμονωμένη. Στην Αχαΐα, το τοπικό Επιμελητήριο προχώρησε φέτος τον Οκτώβριο στην καταγραφή συνολικά είκοσι τεχνικών ειδικοτήτων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση και την ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού τους. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται ηλεκτρολόγοι εγκαταστάσεων, θερμοϋδραυλικοί, ψυκτικοί, τεχνικοί κλιματισμού, εργαζόμενοι στις οικοδομικές και μεταλλικές κατασκευές, καθώς και τεχνικοί βιομηχανικής συντήρησης.

Οπως εξηγεί στην «Κ» ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Αχαΐας, Θεόδωρος Λουλούδης, η καταγραφή αυτή προέκυψε έπειτα από σειρά συναντήσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2025 με επαγγελματικά σωματεία και εκπροσώπους τεχνικών κλάδων. Οι επαφές ανέδειξαν δύο παράλληλα προβλήματα. Τη δυσκολία εξεύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού και την ανάγκη να εκπαιδευτούν νέοι άνθρωποι που θα διαδεχθούν τους επαγγελματίες οι οποίοι αποχωρούν.

«Η εικόνα είναι ανησυχητική, καθώς οι ανάγκες στις κατασκευές, τις ανακαινίσεις και στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων αυξάνουν τη ζήτηση για κατάλληλα καταρτισμένους τεχνίτες. Ωστόσο, δεν διαθέτουμε ακόμη ολοκληρωμένη ποσοτική αποτύπωση των κενών θέσεων ανά ειδικότητα στην Αχαΐα», επισημαίνει. «Η αντίληψη ότι η επαγγελματική επιτυχία περνά αποκλειστικά από το πανεπιστήμιο έχει υποβαθμίσει την τεχνική εκπαίδευση», προσθέτει ο κ. Λουλούδης, τονίζοντας ότι είναι ανάγκη να αναδειχθούν τα τεχνικά επαγγέλματα ως αξιόλογες επιλογές σταδιοδρομίας.

«Παράλληλα, οι προοπτικές πρέπει να είναι συγκεκριμένες: αξιοπρεπείς αποδοχές, ασφάλεια, καλές συνθήκες εργασίας και δυνατότητες εξέλιξης. Και οι ίδιες οι επιχειρήσεις οφείλουν να επενδύουν στην εκπαίδευση και τη διατήρηση των νέων εργαζομένων», σημειώνει και προσθέτει: «Η επιτυχία θα κριθεί από το πόσοι άνθρωποι θα εκπαιδευτούν, θα βρουν εργασία και θα παραμείνουν στα επαγγέλματα».

Το Επιμελητήριο Αχαΐας σχεδιάζει ήδη καμπάνια ενημέρωσης μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών, επιδιώκοντας τη δημιουργία στοχευμένων προγραμμάτων κατάρτισης για ειδικότητες με ελλείψεις. Ο κ. Λουλούδης υπογραμμίζει την ανάγκη οργανωμένης και αμειβόμενης μαθητείας, στενότερης συνεργασίας των επιχειρήσεων με τις εκπαιδευτικές δομές και αξιοποίησης του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού.

Μια ολόκληρη δεκαετία χωρίς νέους ανθρώπους

Στην Αττική, ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας (ΒΕΑ), Κώστας Δαμίγος, περιγράφει στην «Κ» ελλείψεις σχεδόν σε ολόκληρο το φάσμα των τεχνικών και βιοτεχνικών επαγγελμάτων: «Ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, ψυκτικοί, αρτοποιοί, ζαχαροπλάστες, επισκευαστές αυτοκινήτων, μηχανικοί, φανοποιοί, τεχνικοί ανελκυστήρων», μας απαριθμεί με ευκολία, εξηγώντας ότι η λίστα είναι ακόμη μεγαλύτερη.

«Δεν πρόκειται για παθογένεια σημερινή. Αυτό που συμβαίνει είναι γέννημα πολλών ετών», λέει προσθέτοντας ότι η οικονομική κρίση περιόρισε δραστικά την είσοδο νέων τεχνιτών στην αγορά, δημιουργώντας ένα κενό που σήμερα γίνεται όλο και πιο αισθητό. «Μια ολόκληρη δεκαετία χωρίς νέους ανθρώπους –ή πολύ λίγους– είναι ευνόητο ότι η ψαλίδα ανοίγει κατά πολύ. Γερασμένο προσωπικό, χωρίς ανανέωση».

«Αν γυρίσετε τα εργοτάξια, κοντεύουμε να αγγίξουμε τα όρια του ΚΑΠΗ», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Δαμίγος.

Οι συνέπειες είναι πλέον ορατές. «Αν γυρίσετε τα εργοτάξια, κοντεύουμε να αγγίξουμε τα όρια του ΚΑΠΗ», λέει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας επαγγελματίες που συνεχίζουν να εργάζονται σε μεγάλη ηλικία επειδή δεν υπάρχουν νεότεροι να τους αντικαταστήσουν. Οπως η περίπτωση ενός 65χρονου ψυκτικού με οργανωμένη επιχείρηση και σταθερή πελατεία, ο οποίος αναζητά κάποιον νέο για να συνεχίσει τη δραστηριότητά του.

Η έλλειψη προσωπικού, όπως εξηγεί, περιορίζει και τις δυνατότητες ανάπτυξης των μικρών επιχειρήσεων. Ενας ξυλουργός μπορεί να ανταποκριθεί σε μία παραγγελία την εβδομάδα, αλλά χωρίς επιπλέον εργαζομένους αδυνατεί να εξυπηρετήσει πέντε ή δέκα, ακόμη και αν υπάρχει ζήτηση.

«Η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει από την αντίληψη των οικογενειών για την τεχνική εκπαίδευση. Το τεχνικό επάγγελμα δεν είναι λύση ανάγκης. Είναι συνειδητή, καλά αμειβόμενη επιλογή και ο νέος μπορεί να φτάσει το επάγγελμά του και το επιχειρείν του όσο μακριά θέλει», τονίζει.

Ανάμεσα στα όσα προτείνει ο πρόεδρος του ΒΕΑ είναι η ανάγκη επαναφοράς του ουσιαστικού επαγγελματικού προσανατολισμού στα σχολεία, η συνεργασία με εκπαιδευτικές δομές, αλλά και η οργανωμένη εκπαίδευση και ένταξη μεταναστών που επιθυμούν να εργαστούν στη χώρα.

Επιπλέον οικονομική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά

Παρόμοια εικόνα περιγράφει στην «Κ» και ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, ο οποίος κάνει λόγο για ελλείψεις ηλεκτρολόγων, υδραυλικών, ψυκτικών, μηχανουργών, ξυλουργών, τεχνιτών οικοδομής και χειριστών μηχανημάτων.

«Μέχρι πριν από λίγα χρόνια υπήρχε σε κάθε γειτονιά ο υδραυλικός, ο ψυκτικός, ο ηλεκτρολόγος και σε πολλές περιπτώσεις η επαφή ήταν άμεση. Πλέον η κατάσταση έχει αλλάξει. Για μια απλή ζημιά στο σπίτι, η οποία όμως επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα μιας οικογένειας, μπορεί να χρειαστεί να ψάξει μέρες ή και εβδομάδες για να βρει διαθέσιμο τεχνικό. Αυτό πολλές φορές σημαίνει και επιπλέον οικονομική επιβάρυνση για ένα νοικοκυριό, καθώς λειτουργεί ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης», αναφέρει στην «Κ».

Αν η αποχώρηση λόγω συνταξιοδότησης αυτών των ανθρώπων δεν συνοδεύεται από την αντικατάστασή τους, τότε πολύ σύντομα θα δούμε όχι απλώς κάποια κενά στην αγορά, αλλά ουσιαστικά εξαφάνιση κρίσιμων ειδικοτήτων.

Ο ίδιος προειδοποιεί ότι η κατάσταση κινδυνεύει να επιδεινωθεί. «Αν η αποχώρηση λόγω συνταξιοδότησης αυτών των ανθρώπων δεν συνοδεύεται από την αντικατάστασή τους, τότε πολύ σύντομα θα δούμε όχι απλώς κάποια κενά στην αγορά αλλά ουσιαστικά εξαφάνιση κρίσιμων ειδικοτήτων».

Ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου της Αθήνας θέτει κι ένα ουσιαστικό δίλημμα: «Τι είναι καλύτερο για έναν νέο; Να έχει πτυχίο μιας ανώτατης σχολής, σε αντικείμενο όμως που έχει κορεσθεί και άρα καθίσταται αβέβαιη η απασχόληση του στον τομέα που σπούδασε, ή να έχει αποκτήσει εξειδικευμένες γνώσεις σε έναν περιζήτητο τεχνικό τομέα; Αυτή η προσπάθεια, όμως, πρέπει να ξεκινήσει από την οικογένεια».

«Δεν είναι επιλογές δεύτερης κατηγορίας»

Στη Θεσσαλονίκη, ο Φώτης Τσαπαδάς, πρόεδρος του Συνδέσμου Εργολάβων Υδραυλικών Νομού Θεσσαλονίκης και αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Υδραυλικών Ελλάδας, παρατηρεί την όξυνση του προβλήματος εδώ και περίπου μια επταετία, όταν άρχισε να ανακάμπτει η δραστηριότητα στον τεχνικό κλάδο μετά την οικονομική κρίση.

Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι στην πόλη σημειώνονται κάποιες νέες εγγραφές στο σωματείο των υδραυλικών, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι καλύπτονται και οι απαιτήσεις της αγοράς. «Η Θεσσαλονίκη έχει τεράστιες ανάγκες», επισημαίνει.

Για τον κ. Τσαπαδά, το ζητούμενο είναι να αλλάξει η αντίληψη γύρω από τα τεχνικά επαγγέλματα. «Δεν είναι επιλογές δεύτερης κατηγορίας. Φυσικά πρόκειται για μια απαιτητική, χειρωνακτική εργασία, που όμως προσφέρει ικανοποιητικές αποδοχές και επαγγελματικές προοπτικές, ιδιαίτερα καθώς οι τεχνολογίες των εγκαταστάσεων εξελίσσονται», σημειώνει.

«Πρέπει να αλλάξουμε το μοντέλο της σκέψης»

Περισσότερα από 40 διαφορετικά επαγγέλματα χρειάζονται για να κατασκευαστεί μια πολυκατοικία. Με αυτό το παράδειγμα οπρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Μάριος Παπαδόπουλος, εξηγεί πόσο απαραίτητοι παραμένουν οι τεχνίτες στην καθημερινή λειτουργία της οικονομίας. Κι όμως, όπως περιγράφει στην «Κ», η εξεύρεσή τους γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Οι ελλείψεις δεν περιορίζονται στους ηλεκτρολόγους, τους υδραυλικούς και τους ψυκτικούς, αλλά επεκτείνονται στους χειριστές εργαλειομηχανών, στους τεχνίτες μεταλλικών κατασκευών, στους συντηρητές καυστήρων, ακόμη και σε επαγγέλματα όπως οι ζαχαροπλάστες και οι αρτοποιοί.

«Πρέπει να αλλάξουμε το μοντέλο της σκέψης», επισημαίνει. «Δεν είναι τα τεχνικά επαγγέλματα για αυτούς που δεν είναι τόσο καλοί μαθητές. Θέλει ταλέντο και σε αυτές τις εργασίες». Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Παπαδόπουλος στην πιστοποίηση των τεχνικών ειδικοτήτων. «Τόσο η ΓΣΕΒΕΕ όσο και τα τρία Βιοτεχνικά Επιμελητήρια έχουμε καταθέσει έτοιμο νομοσχέδιο για την πιστοποίηση των τεχνικών επαγγελμάτων», αναφέρει, εξηγώντας ότι υπάρχουν ακόμη ειδικότητες στις οποίες οι επαγγελματίες εργάζονται χωρίς θεσμοθετημένη πιστοποίηση.

Παράλληλα, ζητεί ουσιαστική στήριξη για τους νέους που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά. «Να μπορεί κάποιος να πάρει ένα μικρό δάνειο και να αγοράσει τα απαραίτητα εργαλεία, για να μπορέσει να γίνει επαγγελματίας στον χώρο του – αφού αποκτήσει εμπειρία και αφού έχει την πιστοποίηση».

Σε κίνδυνο η τεχνογνωσία 

Την ανάγκη ανανέωσης του ανθρώπινου δυναμικού υπογραμμίζει και ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Κυριάκος Μερελής. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, το πρώτο δεκάμηνο του 2026 περιλαμβάνονται στον κλάδο των κατασκευαστικών εργασιών 288 εγγραφές και 72 διαγραφές επιχειρήσεων, με το ισοζύγιο να παραμένει θετικό κατά 216 επιχειρήσεις.

Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, τα στοιχεία αυτά δεν αποτυπώνουν την πραγματική διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού. «Οι αριθμοί από μόνοι τους δεν λένε την αλήθεια. Μια νέα εγγραφή μπορεί να αφορά μια μικρή ατομική επιχείρηση, ενώ η διαγραφή μιας παλαιότερης επιχείρησης μπορεί να συνεπάγεται την απώλεια σημαντικής παραγωγικής δραστηριότητας», σημειώνει, εξηγώντας ότι πρέπει να εξετάζεται τόσο η ανθεκτικότητα των νέων επιχειρήσεων όσο και η ιστορία εκείνων που κλείνουν.

Ο κ. Μερελής –μεταξύ άλλων– προτείνει τη συνεργασία των επαγγελματικών φορέων με το υπουργείο Παιδείας και τις διευθύνσεις δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. «Θα πρέπει να συνεργαστούν τα συνδικαλιστικά όργανα, εκπρόσωποι των σωματείων και των επιμελητηρίων, και να κάνουν μια καμπάνια ενημέρωσης στους μαθητές γυμνασίου και λυκείου».

Πέρα όμως από την έλλειψη προσωπικού, ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης προειδοποιεί και για έναν ακόμη σοβαρό κίνδυνο. Να χαθεί η εμπειρία που μεταδίδεται από τη μια γενιά τεχνιτών στην επόμενη.

«Στα τεχνικά επαγγέλματα, εκτός από το θεωρητικό κομμάτι, πολύ μεγάλο ρόλο παίζει η βιωματική εμπειρία. Οι σημερινές συνθήκες θέτουν σε κίνδυνο την πολύτιμη τεχνογνωσία η οποία θα μπορούσε να μεταβιβαστεί στην επόμενη γενιά».