Κυθηραϊκά
Τοπική εφημερίδα Κυθήρων & Αντικυθήρων

Advertisement

Παναγιά Παρθενιώτισσα: Κραυγές από το Βυζαντινό παρελθόν των Κυθήρων

143

Έχουμε αναφερθεί πολλές φο­ρές στην εγκατάλειψη μνημείων, τα οποία δίνουν στοιχεία του πα­ρελθόντος και αποτελούν συστατι­κά μνημεία του πολιτισμού στον τόπο μας. Δυστυχώς, ελάχιστες φορές είδαμε την αποφασιστική παρέμβαση των αρμοδίων αρχών, όπως έγινε με το Βυζαντινό Πύργο στο Κάστρο της Χώρας, που ήταν έτοιμος να καταρρεύσει και διάβα­σαν το δημοσίευμα στην αρμόδια Εφορία Βυζαντινών, με το θέμα να φθάνει στον τότε υπουργό Πολιτι­σμού και νυν πρωθυπουργό κ. Α.Σαμαρά και το μνημείο να σώζεται για λίγες δεκάδες χιλιάδες ευρώ, ένα ποσό από αυτά που δίνανε «για πλάκα» από τις χορηγίες του ΟΠΑΠ! Όμως αυτό ήταν η εξαίρε­ση. Πολλά άλλα μνημεία έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους. Ένα από αυτά είχαμε την τύχη να επισκεφθούμε τον περασμένο Αύγου­στο, μία μικρή παρέα από ευαίσθη­τους ανθρώπους με οδηγό τον ε­ξαίρετο αρχαιολάτρη κ. Αλ. Κα­στρίσιο ένα μισοκατεστραμμένο ναό σε ένα ανεμοδαρμένο λόφο κοντά στην Παλιόχωρα. Ανάμεσα στους ανθρώπους που βρέθηκαν ε­κεί, ο Αντιπρύτανις της Σχολής Κα­λώς Τεχνών κ. Άγγ. Αντωνόπουλος, ο συγγραφέας και δημοσιο­γράφος κ. Χρ. Γιανναράς, ο ζω­γράφος κ. Μ. Χάρος κ.α.

Advertisement

Ακόμη και η επιγραφή (κτητορική;) στο υπέρθυρο είναι μισοκατεστραμμένη και ουδείς φαίνεται να έχει ενδιαφερθεί να την αποκολλήσει ή να αντιγράψει το περιεχόμενό της.

Advertisement

Ποία είναι η Παναγία η Παρθενιώτισσα; Ούτε που ξέραμε μέχρι πρότινος. Έτσι λέγεται ένας ταπει­νός ναΐσκος με ωραίες τοιχογρα­φίες, που φαίνεται να έρχονται α­πό τα μακρινά χρόνια του Βυζαντι­νού παρελθόντος των Κυθήρων. Δίπλα σε μία μεγάλη ρεματιά, της οποίας το όνομα είναι Ουρανίτες! Κι έχουμε γράψει σε αυτές τις στή­λες για το βυζαντινό επώνυμο Ουρανίτης, όπως και το γνωστότερο Ουρανός, που, και τα δύο, ανιχνεύονται στα Κύθηρα κάπου στο 16ο αι. και μαρτυρούν και το παρελθόντου μικρού αυτού ναού. Εκείνο ό­μως που έχει ξεχωριστή σημασία είναι ότι ο ναός αυτός, που έχει καταρρεύσει σε μεγάλη έκταση, ή­ταν γεμάτος τοιχογραφίες με εν­διαφέροντα αγιογραφικά θέματα και εξαίρετη τεχνική. Και το πλέον σημαντικό ίσως. Πάνω από την κε­ντρική είσοδο του ναού, εσωτερι­κά, σώζεται μισοκατεστραμμένη μία επιγραφή, το πιθανότερο κτη­τορική, η οποία και μόνη αξίζει να σωθεί, αφού μπορεί να δώσει πο­λύτιμες πληροφορίες για το κτίσμα, την εποχή του και πιθανώς τους κτήτορες. Φυσικά, ακόμη και λίγα χρόνια πριν, η επιγραφή αυτή θα ήταν ακέραιη. Και τώρα όμως, ί­σως πάνω στις σοβαντισμένες επι­φάνειες από τις πεσμένες πέτρες του κτίσματος, στις οποίες διακρίνονται ίχνη από τις τοιχογραφίες, ίσως να σώζονται μερικά χρήσιμα ψήγματα της τοπικής μας ιστορίας.

Ποιος νοιάζεται για όλ’ αυτά θα πείτε. Και όμως. Στην εποχή της υ­λικής κυριαρχίας, τα αποτελέσμα­τα της οποίας είναι εμφανή στην κρίση που περνά ο τόπος, ένα ακό­μη κομμάτι της μικρής μας ιστο­ρίας αποτελεί πάντα πολύτιμο κρί­κο στην αλυσίδα της ιστορικής μας συνέχειας και δεν θα έπρεπε να έ­μενε ποτέ και για κανένα λόγο στην κατάσταση που βρήκαμε ε­μείς αυτό το μνημείο.

Ειλικρινά α­γνοούμε αν έφθασε εκεί κανένα κλιμάκιο της Εφορίας Βυζαντινών, τώρα ή παλαιότερα (ειδικά όταν δεν ασχολιόντουσαν με το χρώμα στα παράθυρα των σπιτιών ή την α­πόστασή τους από νεότερα μνη­μεία….). Ούτε γνωρίζουμε τι εκτί­μηση έκαναν (αν έκαναν.) οι ειδι­κοί, σαν αντίκρισαν όσα είδαμε ε­μείς. Δεν βρήκαμε δε σε κανένα βι­βλίο ή σε σημείωση, οποιαδήποτε μνεία αυτού του ναού, αν και δεν αποκλείεται να μην ήταν άγνωστος αλλά να αναφέρεται διαφορετικά. Φυσικά τίποτα απ’ όλα αυτά δεν δικαιολογεί την εγκατάλειψη και τη σημερινή του κατάντια. Και για να μην ψάχνουμε πάντα για υ­πευθύνους μακριά μας, έχουμε ξαναπεί ότι θα προσέφεραν μέγιστη υπηρεσία στον τόπο και στη διατήρηση της ιστορικής μας μνήμης όσοι δωρητές έπαιρναν πρωτοβουλία ή, ακόμη καλλίτερα, αν αυτό ξεκινούσε από τη Μητρόπολη, για διάσωση ναΐσκων, όπως αυτός.

Advertisement

Διαβάζουμε συνεχώς εκκλήσεις για να γίνουν επισκευές σε σύγ­χρονους ναούς ή να κατασκευα­στούν διάφορα οικήματα κοντά τους, αλλά σπανιότατα βλέπουμε να υιοθετεί κάποιος ή να δίνει δω­ρεές σε μνημεία, όπως αυτό που α­ναφέρουμε εδώ ή άλλα για τα ο­ποία έχουμε γράψει στο παρελθόν. Είμαστε σίγουροι ότι πολύ μεγαλύ­τερες υπηρεσίες θα προσφέρονταν με τον τρόπο αυτόν. Προς το πα­ρόν, πάντως, μπορείτε να δείτε μερικά πράγματα από τις φωτογρα­φίες που δημοσιεύουμε. Κι ο Θεός βοηθός!

 

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ «Κ»

Έχουν περάσει ακριβώς τρία ολόκληρα χρόνια από τη δημοσίευσή μας αυτήν και δεν μάθαμε απολύτως τίποτα για όσα απευθύναμε έκκληση στην Εκκλησία και τις αρμόδιες υπηρεσίες. Θα θεωρούσαμε απίθανο να είχε γίνει κάτι και να μην το έχουμε μάθει. Όσον αφορά την Εκκλησία μας ασχολείται περισσότερο με τα δικαστήρια και πώς θα διεκδικήσει την περιουσία της Μυρτιδιώτισσας στο μέλλον, παρά με περιπτώσεις, όπως αυτή που αφορά το Βυζαντινό παρελθόν του τόπου μας, το οποίο φαίνονται να αγνοούν συστηματικά οι περισσότεροι, πλην από την αρμόδια Αρχαιολογική υπηρεσία, που έχει δώσει θετικά δείγματα διάσωσης περιπτώσεων, παρόμοιων με το ναό που παρουσιάσαμε για τον οποίο πολύ θα θέλαμε να ακούσουμε κάτι, έστω τη διάσωση της κτητορικής επιγραφής, αν πρόκειται για κτητορική, όπως αναφέρουμε παραπάνω.

 Απίστευτο θέαμα εγκατάλειψης και καταστροφής. Σε αυτά τα μνημεία έπρεπε να στραφεί η προσοχή όλων και ειδικά των αρμόδιων υπηρεσιών και της εκκλησίας.

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση Φ. 295, Οκτώβριος 2014

Μπορεί επίσης να σας αρέσει
Σχόλια
Φορτώνει...
error: Content is protected !!

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο