Παγκόσμια μάστιγα η κλοπή χαλκού

Στη Χιλή, οι αστυνομικές αρχές έφεραν φέτος στο φως τη μεγαλύτερη υπόθεση κλοπής χαλκού που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα. Κύκλωμα πούλησε σε διάστημα πέντε ετών κλεμμένο χαλκό αξίας σχεδόν 1 δισ. δολαρίων.

Οπως γράφουν οι Financial Times, τέτοιες δράσεις εκτείνονται από τη Βόρεια και τη Νότια Αμερική έως την Ευρώπη και την Ασία, καθώς εγκληματικές οργανώσεις δείχνουν όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα χάλκινα καλώδια. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, αυτή η έξαρση των κλοπών παγκοσμίως είναι ένας από τους παράγοντες που ωθούν τις τιμές του χαλκού σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Advertisement

Οι υψηλές τιμές του μετάλλου είναι αποτέλεσμα αλλά και αιτία των αυξανόμενων περιστατικών – Επιπτώσεις στα δίκτυα σιδηροδρόμων και τηλεπικοινωνιών.

Οι Αρχές στη Χιλή διαπίστωσαν ότι οι ποσότητες χαλκού που είχαν αποκτηθεί παράνομα εξήχθησαν από τη χώρα –τον μεγαλύτερο παραγωγό χαλκού παγκοσμίως– σε αγοραστές στην Κίνα, έναν σημαντικό καταναλωτή χαλκού και τη χώρα όπου φτάνει για επεξεργασία το μεγαλύτερο μέρος του ακατέργαστου χαλκού παγκοσμίως.

Ο χαλκός χρησιμοποιείται σε πολλούς κλάδους (της ενέργειας, της τεχνολογίας κ.ά.), καθώς και σε κέντρα δεδομένων που πλέον εξαπλώνονται διεθνώς λόγω AI, με τους αναλυτές να αναμένουν αυξανόμενη ζήτηση τις επόμενες δεκαετίες. Στον απόηχο καταστροφών σε μεγάλα ορυχεία, η τιμή του χαλκού αυξήθηκε κατά περισσότερο από 40% πέρυσι, φτάνοντας σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, όπου εξακολουθεί να παραμένει και φέτος.

Οι στόχοι

Χάλκινα καλώδια τηλεπικοινωνιών και ηλεκτροδότησης, όπως αυτά σε σιδηροδρομικές γραμμές, σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, αιολικά και ηλιακά πάρκα, είναι οι συχνότεροι στόχοι των συμμοριών.

Στον Καναδά, ο τηλεπικοινωνιακός όμιλος Bell ανακοίνωσε ότι οι κλοπές χαλκού στο δίκτυό του έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 700% από το 2022, με την εταιρεία να έχει καταγράψει φέτος ήδη 918 περιστατικά ή κατά μέσον όρο περίπου πέντε κλοπές την ημέρα.

Ο μεγαλύτερος πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας της Χιλής, CGE, κατέγραψε 1.426 περιστατικά κλοπής χαλκού το 2025, διπλάσια από το 2024, με τις κλοπές να αναλογούν σε 420 χιλιόμετρα καλωδίων, προκαλώντας διακοπές ρεύματος σε 260.000 πελάτες. Στα βόρεια της Χιλής, οι συμμορίες έχουν αρχίσει να παίρνουν το μέταλλο απευθείας από τα ορυχεία ή να ληστεύουν αποθήκες και οχήματα μεταφοράς, γράφουν οι FT.

Κυκλώματα από τη Νότια Αμερική έως τις ΗΠΑ και την Ευρώπη βάζουν στο στόχαστρο, επίσης, ηλιακά και αιολικά πάρκα που τείνουν να βρίσκονται σε απομακρυσμένες τοποθεσίες και να είναι συχνά απροστάτευτα.

Στη Βραζιλία, σύμφωνα με αξιωματούχους της αστυνομίας του Ρίο ντε Τζανέιρο, οι κλοπές χαλκού έχουν πλέον εξελιχθεί σε περίπλοκες επιχειρήσεις που συνδέονται και με τα καρτέλ των ναρκωτικών. Οι δράστες διαθέτουν τεχνογνωσία και εξειδικευμένο εξοπλισμό, ενώ για να προστατευθούν από συμμορίες έχουν μεταφέρει τις μάντρες της μαύρης αγοράς σε φαβέλες, οι οποίες ελέγχονται από εμπόρους ναρκωτικών, όπως σημειώνουν οι FT.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 2025 σημειώθηκε αύξηση άνω του 140% στις κλοπές χαλκού από ηλιακά και αιολικά πάρκα σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, μεγάλο μέρος της οποίας καταλογίζεται στην εμφάνιση δύο ομάδων οργανωμένου εγκλήματος, βάσει στοιχείων της βρετανικής αστυνομίας.

Σύμφωνα με αστυνομικές αρχές και ειδικούς της αγοράς, ο εντοπισμός του κλεμμένου χαλκού είναι δύσκολος καθώς συχνά τα καλώδια τεμαχίζονται σε μικρότερα κομμάτια και αποστέλλονται σε εμπόρους σκραπ, με αποτέλεσμα να καθίστανται πλέον μη ανιχνεύσιμα.

Στην Ισπανία, το υπουργείο Εσωτερικών «κατέγραψε» πέρυσι περισσότερα από 65.000 μέτρα κλεμμένων καλωδίων χαλκού από όλη τη χώρα, τα οποία είχαν μεταφερθεί σε μάντρες σκραπ στη Μαδρίτη.

Οι κλοπές καλωδίων έχουν γίνει πονοκέφαλος και για τους Γάλλους, καθώς βάζουν στο στόχαστρο τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα της χώρας και τη σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Eurostar, που συνδέει το Παρίσι και το Λονδίνο.

Καλύτερη εποπτεία

Εκτός από την καλύτερη προστασία των βασικών υποδομών και την αλλαγή των χάλκινων καλωδίων με οπτικές ίνες στις τηλεπικοινωνίες, οι ειδικοί παρουσιάζουν ως λύση την καλύτερη ρύθμιση και παρακολούθηση/εποπτεία των αγορών ανακύκλωσης μετάλλων.

Βρετανικός νόμος του 2013 απαγόρευσε στους εμπόρους σκραπ τις συναλλαγές με μετρητά και επέβαλε την έκδοση άδειας για τη δραστηριότητά τους από τις τοπικές αρχές. Εκτοτε, τα επίσημα στατιστικά στοιχεία των βρετανικών αρχών δείχνουν σημαντική μείωση στις κλοπές μετάλλων, αν και οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι ο πραγματικός αριθμός των παραβάσεων είναι πιθανό να είναι πολύ υψηλότερος.

Η Βραζιλία πέρυσι άρχισε να εφαρμόζει αυστηρότερες ποινές για την κλοπή καλωδίων και εξοπλισμού ηλεκτρικής ενέργειας και τηλεπικοινωνιών. Η εταιρεία κοινής ωφέλειας Equatorial Energia άρχισε να ενσωματώνει νανοτεχνολογία στα χάλκινα καλώδιά της, επιτρέποντας την αναγνώριση του υλικού μέσω χημικών δεικτών ακόμη και μετά την τήξη του.

Για τη Χιλή, ωστόσο, η εξάρθρωση των κυκλωμάτων κλοπής χαλκού θα απαιτήσει καλύτερη συνεργασία μεταξύ εγχώριων και διεθνών υπηρεσιών, γράφουν οι FT.