Πώς η ενεργειακή κυριαρχία του Τραμπ μετατράπηκε σε ύβρι

Οταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο το 2025, η «ενεργειακή κυριαρχία» έγινε ο θεμέλιος λίθος της πολιτικής του. Ωστόσο, ο αντιδημοφιλής πόλεμος με το Ιράν και το υψηλό κόστος των καυσίμων έχουν μετατρέψει την ενέργεια σε μείζον μειονέκτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Ειρωνικά, ήταν ο ρόλος των ΗΠΑ ως μεγαλύτερου παραγωγού πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο που επέτρεψε στον Τραμπ να επιδιώξει στόχους εξωτερικής πολιτικής που αποδεικνύονται ιδιαιτέρως δαπανηροί. Αυτό που ξεκίνησε ως επιδίωξη ενεργειακής ανεξαρτησίας εξελίχθηκε σε δόγμα «ενεργειακής κυριαρχίας», το οποίο πλέον μοιάζει με ύβρι.

Η εκμετάλλευση των σχιστολιθικών κοιτασμάτων είχε μετατρέψει τις ΗΠΑ στον μεγαλύτερο παραγωγό φυσικού αερίου και πετρελαίου, δίνοντάς τους πρωτοφανή παγκόσμια επιρροή. Η αμερικανική παραγωγή αργού πετρελαίου αυξήθηκε από περίπου 5,5 εκατ. βαρέλια/ημέρα το 2010 σε σχεδόν 14 εκατ. βαρέλια/ημέρα σήμερα, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 1/5 των παγκόσμιων προμηθειών, ενώ η χώρα κατέχει επίσης περισσότερο από το 1/4 των παγκόσμιων εξαγωγών LNG. Καμία μεμονωμένη χώρα δεν είχε ποτέ καταλάβει τόσο δεσπόζουσα θέση στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα. Ο Τραμπ μετέτρεψε αυτό το πλεονέκτημα σε κυβερνητικό δόγμα, κηρύσσοντας ενεργειακή κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, περιορίζοντας τις ανανεώσιμες πηγές και χρησιμοποιώντας τις εξαγωγές ως μοχλό πίεσης. Το απόγειο αυτής της πολιτικής ήρθε με τον έλεγχο των πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας στις αρχές του έτους.

Advertisement

Η απόφαση του Τραμπ να εμπλακεί σε πόλεμο με το Ιράν στο τέλος Φεβρουαρίου ανέτρεψε τις ισορροπίες. Παρόλο που η κυβέρνηση εκτιμούσε ότι οι ΗΠΑ θα προστατεύονταν από τις αυξήσεις τιμών, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκάλεσε τεράστια ενεργειακή διαταραχή. Το πετρέλαιο Brent εκτοξεύτηκε στα 118 δολάρια τον Μάρτιο και έκτοτε παραμένει γύρω στα 110 δολάρια.

Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ στην αντλία ξεπέρασαν τα 4,60 δολάρια το γαλόνι τον Μάιο, το υψηλότερο επίπεδο από το 2022, ενώ το ντίζελ εκτινάχθηκε στο ρεκόρ των 6,50 δολαρίων το γαλόνι τον Σεπτέμβριο καθώς η παγκόσμια δυναμικότητα διύλισης συμπιέστηκε. Για να συγκρατήσει τις τιμές, η κυβέρνηση κατέφυγε ακόμη και σε συμφωνία προμήθειας ντίζελ με τη Ρωσία.

Ο Τραμπ πιθανότατα ένιωσε ενθαρρυμένος να ξεκινήσει τον πόλεμο με το Ιράν –κάτι που οι προκάτοχοί του είχαν αποφύγει– ακριβώς επειδή η ενεργειακή ανεξαρτησία των ΗΠΑ έκανε την περιπέτεια στη Μέση Ανατολή να φαίνεται λιγότερο ριψοκίνδυνη. Ομως η σύγκρουση υπονόμευσε, ίσως μόνιμα, την υπόσχεση του Τραμπ ότι η ενεργειακή κυριαρχία θα εγγυόταν χαμηλές τιμές και οικονομική ασφάλεια στο εσωτερικό. Η ύβρις μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο πράγμα.