Μπαταρίες: Ανεβάζει στροφές η Ελλάδα – «Φρένο» στις περικοπές ΑΠΕ, το πρώτο βήμα και στην Κύπρο
Μαργαρίτα Ασημακοπούλου
Ολοένα πιο ενεργό ρόλο στη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος αρχίζουν να αποκτούν οι μπαταρίες, με τα στοιχεία του Ιουνίου να αποτυπώνουν αισθητή αύξηση της αξιοποίησης των νέων μονάδων αποθήκευσης στην Ελλάδα. Η μεγαλύτερη συμμετοχή τους μεταφράστηκε ήδη σε περιορισμό μέρους των περικοπών πράσινης παραγωγής, την ώρα που και η Κύπρος έκανε το πρώτο της βήμα με την εμπορική λειτουργία της πρώτης μπαταρίας στην αγορά ηλεκτρισμού.
Η εικόνα που διαμορφώνεται επιβεβαιώνει στην πράξη τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η αποθήκευση όσο αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ. Οι μπαταρίες μπορούν να απορροφούν ηλεκτρική ενέργεια τις ώρες μεγάλης παραγωγής και χαμηλής ζήτησης και να την επιστρέφουν στο δίκτυο όταν το σύστημα τη χρειάζεται περισσότερο, περιορίζοντας τόσο τις απώλειες πράσινης ενέργειας όσο και την ανάγκη ενεργοποίησης συμβατικών μονάδων.
Άλμα 60% μέσα σε έναν μήνα
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Green Tank, οι μονάδες αποθήκευσης με μπαταρίες απορρόφησαν από το δίκτυο 16,4 GWh τον Ιούνιο και επέστρεψαν 14,8 GWh.
Πρόκειται για σημαντική άνοδο σε σύγκριση με τον Μάιο, όταν η απορρόφηση είχε διαμορφωθεί στις 10,24 GWh και η έγχυση στις 8,83 GWh. Σε διάστημα μόλις ενός μήνα, επομένως, η δραστηριότητα των μπαταριών αυξήθηκε περίπου κατά 60%, καθώς περισσότερες αυτόνομες μονάδες εντάσσονται σταδιακά στο ηλεκτρικό σύστημα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πότε πραγματοποιήθηκε η φόρτισή τους. Από τις συνολικά 16,4 GWh που απορρόφησαν, μόλις 2,5 GWh αντιστοιχούσαν σε χρονικές περιόδους χωρίς περιορισμούς στην παραγωγή ΑΠΕ. Το μεγαλύτερο μέρος της απορρόφησης συνέπεσε, αντίθετα, με ώρες κατά τις οποίες υπήρχαν περικοπές πράσινης παραγωγής.
Έτσι, εκτιμάται ότι οι μπαταρίες συνέβαλαν στην αποτροπή περίπου του 4,5% των συνολικών περικοπών ΑΠΕ τον Ιούνιο, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2,2% που είχε καταγραφεί τον Μάιο.
Τα πρώτα αυτά μεγέθη παραμένουν σχετικά περιορισμένα σε σχέση με το συνολικό μέγεθος της αγοράς, δείχνουν όμως προς ποια κατεύθυνση μπορεί να κινηθεί το σύστημα καθώς προστίθεται νέα αποθηκευτική ισχύς.
Παράλληλα, οι 14,8 GWh που επέστρεψαν οι μπαταρίες στο δίκτυο εκτιμάται ότι περιόρισαν κατά περίπου 0,8% τη χρήση φυσικού αερίου μέσα στον Ιούνιο.
Παραμένει υψηλός ο λογαριασμός των περικοπών
Η ανάγκη για περισσότερη αποθήκευση γίνεται ακόμη πιο εμφανής από τα στοιχεία για τις περικοπές ΑΠΕ. Τον Ιούνιο περιορίστηκαν περίπου 298,3 GWh πράσινης παραγωγής, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 9,3% της συνολικής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.
Σε ετήσια βάση η εικόνα ήταν βελτιωμένη, καθώς οι περικοπές εμφανίστηκαν μειωμένες κατά 15,2% σε σχέση με τον Ιούνιο του 2025. Σε επίπεδο εξαμήνου, ωστόσο, το πρόβλημα παραμένει έντονο.
Συνολικά από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούνιο οι περικοπές έφθασαν τις 1.601 GWh, αντιπροσωπεύοντας το 9,6% της πράσινης παραγωγής και καταγράφοντας αύξηση 20,7% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του προηγούμενου έτους.
Για τους παραγωγούς ΑΠΕ, και κυρίως για τα φωτοβολταϊκά που συγκεντρώνουν την παραγωγή τους στις μεσημεριανές ώρες, το ζήτημα αποκτά πλέον άμεση οικονομική διάσταση. Όσο αυξάνονται οι ώρες υπερπροσφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο εντονότερη γίνεται η πίεση στις τιμές αλλά και στα έσοδα των έργων.
Χαρακτηριστικό είναι ότι τον Ιούνιο καταγράφηκαν 146,5 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά. Αν και ήταν κατά 71,5 ώρες λιγότερες από τον Μάιο, παρέμειναν κατά 102,5 ώρες περισσότερες σε σύγκριση με τον Ιούνιο του 2025.
Το πρώτο βήμα της Κύπρου
Την ίδια στιγμή, η αποθήκευση αρχίζει να περνά στην πράξη και στην κυπριακή αγορά ηλεκτρισμού. Τον Ιούλιο τέθηκε σε εμπορική λειτουργία η πρώτη μπαταρία που συμμετέχει στην αγορά της Κύπρου, χωρητικότητας 5 MWh.
Πρόκειται για το υβριδικό έργο «Pavlina Memorial Energy Park», το οποίο συνδυάζει φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 1,8 MW με σύστημα αποθήκευσης 5 MWh. Η μπαταρία λειτουργεί πίσω από τον μετρητή, ενώ το έργο αναπτύχθηκε χωρίς κρατική επιδότηση.
Τη διαχείριση της ηλεκτρικής ενέργειας του υβριδικού συστήματος έχει αναλάβει η Petrolina Electric, σηματοδοτώντας την πρώτη συμμετοχή αντίστοιχης εγκατάστασης στην κυπριακή αγορά.
Παρά το μικρό μέγεθος της μονάδας, η έναρξη λειτουργίας της έχει ιδιαίτερη σημασία για ένα ηλεκτρικό σύστημα όπως αυτό της Κύπρου, όπου η υψηλή παραγωγή από φωτοβολταϊκά και οι περιορισμένες δυνατότητες διασύνδεσης καθιστούν κρίσιμη την αξιοποίηση της πλεονάζουσας πράσινης ενέργειας.
Η αποθήκευση επιτρέπει μέρος αυτής της παραγωγής να μεταφέρεται χρονικά προς τις ώρες υψηλότερης ζήτησης, μειώνοντας τις απώλειες ενέργειας και προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στο σύστημα.
Τα πρώτα στοιχεία από την ελληνική αγορά και η έναρξη λειτουργίας της πρώτης μονάδας στην Κύπρο δείχνουν ότι οι μπαταρίες περνούν σταδιακά από τη φάση των επενδυτικών σχεδίων στην πραγματική λειτουργία των ηλεκτρικών συστημάτων.
Για την Ελλάδα, το κρίσιμο στοίχημα των επόμενων μηνών είναι η ταχύτητα με την οποία θα προστίθεται νέα αποθηκευτική ισχύς. Με τις περικοπές να έχουν ήδη ξεπεράσει τις 1,6 TWh μέσα στο πρώτο εξάμηνο και τις μηδενικές ή αρνητικές τιμές να εμφανίζονται ολοένα συχνότερα, η δυνατότητα μεταφοράς της πλεονάζουσας πράσινης παραγωγής από τις μεσημεριανές στις βραδινές ώρες αποκτά πλέον κεντρικό ρόλο για την επόμενη φάση ανάπτυξης των ΑΠΕ.