Ευρώπη: Το πιο φονικό καλοκαίρι του αιώνα – Πάνω από 50.000 θάνατοι από τη ζέστη

Το καλοκαίρι του 2026 αποδεικνύεται το πιο θανατηφόρο του 21ου αιώνα στην Ευρώπη εξαιτίας της ακραίας ζέστης, με περισσότερους από 50.000 ανθρώπους να εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους σε εκατοντάδες ευρωπαϊκές πόλεις. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι περίπου τα δύο τρίτα αυτών των θανάτων αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή.

Τα ευρήματα προέρχονται από δύο νέες επιστημονικές μελέτες, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Health και τις οποίες παρουσιάζει το Politico. Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη αποτίμηση των θανάτων που συνδέονται με τους καύσωνες-ρεκόρ του φετινού καλοκαιριού.

Advertisement

Οι αριθμοί είναι ήδη δραματικοί, αλλά δεν αποτυπώνουν το σύνολο της πραγματικής επιβάρυνσης. Και αυτό γιατί οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από περίπου 850 πόλεις της Ευρώπης, χωρίς να συμπεριλάβουν τις αγροτικές περιοχές. Αυτό σημαίνει ότι ο συνολικός αριθμός των θανάτων εκτιμάται πως είναι ακόμη μεγαλύτερος.

«Πιστεύω ότι μπορούμε να πούμε με αρκετή βεβαιότητα πως το καλοκαίρι του 2026 πιθανότατα ήταν το χειρότερο που έχει καταγραφεί ως προς τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης», δήλωσε η Κλερ Μπαρνς, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College του Λονδίνου. «Αυτοί οι αριθμοί αποτελούν μια σκληρή υπενθύμιση ότι τα ολοένα θερμότερα και πιο ακραία καλοκαίρια μας έχουν όλο και σοβαρότερο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία. Πίσω από αυτές τις στατιστικές βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους και πραγματικές οικογένειες που τους θρηνούν», πρόσθεσε.

Οι 32.000 θάνατοι που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή

Επιστήμονες από το Imperial College και το London School of Hygiene & Tropical Medicine ανέλυσαν δεδομένα από 854 πόλεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Νορβηγίας και της Ελβετίας. Οι πόλεις αυτές φιλοξενούν περίπου το 40% του συνολικού πληθυσμού των 30 χωρών που εξετάστηκαν.

Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε νωρίτερα μέσα στον Οκτώβριο, εξέτασε τη θνησιμότητα που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή κατά την περίοδο 2000-2025. Η δεύτερη, η οποία δημοσιεύθηκε την Παρασκευή (22/10), επικεντρώθηκε αποκλειστικά στο καλοκαίρι του 2026.

Οι επιστήμονες υπολόγισαν τους επιπλέον θανάτους που σχετίζονται με την υψηλή θερμοκρασία, αναλύοντας μετεωρολογικά δεδομένα και ιστορικά μοντέλα που συνδέουν τη ζέστη με τη θνησιμότητα. Πρόκειται για μεθοδολογία, η οποία -σύμφωνα με τους ερευνητές- έχει δώσει επανειλημμένα αποτελέσματα που συμφωνούν με τις επίσημες στατιστικές που δημοσιεύουν αργότερα οι κυβερνήσεις.

Για να προσδιορίσουν τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής, συνέκριναν τις πραγματικές θερμοκρασίες που καταγράφηκαν στις ευρωπαϊκές πόλεις με εκείνες που θα επικρατούσαν, σύμφωνα με τα μοντέλα τους, σε έναν κόσμο χωρίς υπερθέρμανση του πλανήτη. Το συμπέρασμα ήταν ότι από τους περισσότερους από 50.000 επιπλέον θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη, περίπου 32.000 αποδίδονται στην αύξηση της θερμοκρασίας εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.

Το καλοκαίρι που έσπασε όλα τα προηγούμενα ρεκόρ

Η σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια αποκαλύπτει πόσο ακραίο ήταν το φετινό καλοκαίρι. Σύμφωνα με την πρώτη μελέτη, από το 2000 έως το 2025 καταγράφηκαν συνολικά περίπου 430.000 θάνατοι που σχετίζονταν με τη ζέστη στις περιοχές που εξετάστηκαν. Περίπου οι μισοί αποδόθηκαν στην κλιματική αλλαγή. Το προηγούμενο αρνητικό ρεκόρ είχε καταγραφεί το 2022, με περίπου 29.000 θανάτους, ενώ το 2003 είχαν καταγραφεί περίπου 28.000.

Το 2026, όμως, οι εκτιμώμενες απώλειες ξεπέρασαν κατά πολύ και τις δύο αυτές χρονιές. Ιδιαίτερα βαρύ ήταν το τίμημα του καύσωνα που έπληξε την Ευρώπη στα τέλη Ιουνίου, καταρρίπτοντας αρκετά ρεκόρ θερμοκρασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία των ερευνητών, σχεδόν ένας στους τρεις θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη κατά το φετινό καλοκαίρι σημειώθηκε στη διάρκεια εκείνου του καύσωνα.

Δεν κινδυνεύουν μόνο οι ηλικιωμένοι

Παρότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον υψηλότερο κίνδυνο, οι συνέπειες της ακραίας ζέστης δεν περιορίστηκαν σε αυτούς. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι περίπου 6.000 από τους θανάτους του καλοκαιριού αφορούσαν ανθρώπους κάτω των 65 ετών. «Η επιβάρυνση ήταν μεγαλύτερη στους ηλικιωμένους. Οι άνθρωποι ηλικίας 85 ετών και άνω αντιστοιχούσαν περίπου στο ήμισυ των εκτιμώμενων θανάτων», δήλωσε ο Γαρύφαλλος Κωνσταντινούδης, συν-συγγραφέας της μελέτης και επίκουρος καθηγητής στο Imperial College.

Ωστόσο, τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι ακόμη και άνθρωποι πολύ νεότερης ηλικίας επηρεάστηκαν από τις υψηλές θερμοκρασίες. «Η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη δεν περιορίστηκε στους μεγαλύτερους σε ηλικία πληθυσμούς», επισήμανε ο Κωνσταντινούδης. «Ακόμη και μεταξύ των νεότερων ενηλίκων, των ανθρώπων ηλικίας 20 έως 44 ετών, εκτιμήσαμε περισσότερους από 800 επιπλέον θανάτους», πρόσθεσε.

Με πληροφορίες από Politico