Ενα κράτος σε λογική Φαρ Ουέστ

Στις καουμπόικες ταινίες υπάρχει πάντα ένας ταλαίπωρος τριτοτέταρτος ρόλος, ο οποίος εμφανίζεται συνήθως προς το τέλος, αφού δεν έχει μείνει ρουθούνι όρθιο, και λέει «παιδιά, να οργανωθούμε λίγο, να βάλουμε κανέναν κανόνα». Κάποιες φορές εμφανίζεται και νωρίτερα, αλλά δεν προλαβαίνει να βγάλει την ταινία, τον τρώνε οι πιστολέρο. Ή οι σερίφηδες· συχνά αυτά τα δύο ταυτίζονταν στο Φαρ Ουέστ.

Το θυμήθηκα βλέποντας τον υπουργό Υγείας Αδωνι Γεωργιάδη να λέει ότι «λυπάται που το κράτος δεν προστάτεψε τον Γιώργο Μαζωνάκη» και να υπόσχεται ρυθμίσεις, ελέγχους και τα λοιπά για τα ιατρεία που παρέχουν υπηρεσίες μακροζωίας και ευεξίας, και διάφορα τέτοια.

Advertisement

Too little, too late, θα έλεγαν οι Αγγλοσάξονες, πολύ λίγα και πολύ αργά. Αλλά ακόμη κι έτσι, ας το φας. Αυτό που δεν τρώγεται με τίποτε είναι το γεγονός ότι –σε αντίθεση με τις καουμπόικες ταινίες– εσύ δεν είσαι στην Αγρια Δύση του 19ου αιώνα. Είσαι σε μια ευρωπαϊκή χώρα του 21ου. Και όμως, αφού την αφήνεις να γίνει Φαρ Ουέστ, μετά έρχεσαι ψύχραιμος και λες «α, τι κρίμα το παλικάρι, ας βάλουμε κανόνες τώρα».

Ποιος άφησε να ανθίσει η εγχώρια βιομηχανία των κβαντικών σαμάνων; Ποιος τους επέτρεψε να λειτουργούν σχεδόν ανεξέλεγκτα; Ποιος έκανε την Ελλάδα παράδεισο για τις τεχνητές γονιμοποιήσεις; Ποιος εγκαινίαζε ιατρεία μακροζωίας με κάμερες και φωτογράφους και τρελή δημοσιότητα; Προκειμένου να έρχονται εδώ οι πλούσιοι από τη Μέση Ανατολή και τα περίχωρά της για να γίνουν νεότεροι, πιο λαμπεροί, πιο οτιδήποτε; Ποιος, την ίδια στιγμή, έβαζε κάτω από το χαλάκι τις αναγκαίες ρυθμίσεις και τους ελέγχους; Οχι εγώ. Ο αρμόδιος «σερίφης».

Διότι η Τουρκία έχει μέχρι και 7% των τουριστικών εσόδων της από ιατρικό τουρισμό και εμείς ζηλέψαμε. Στην οποία Τουρκία πηγαίνουν οι άνθρωποι να βάλουν φθηνά μαλλιά και δόντια και συχνά επιστρέφουν στις χώρες τους με ένα σωρό προβλήματα, τα οποία δεν καλύπτουν οι εγχώριες ασφάλειες – αλλά αυτά δεν τα λέει κανείς. Πάει κανείς στην Τουρκία για να κάνει μια σοβαρή επέμβαση;

Μακάρι να γίνονταν μόνο στην Υγεία αυτά. Θα λέγαμε τότε «φταίει ο υπουργός», διότι σε όλα τα άλλα λειτουργούμε διαφορετικά, και θα συγκεντρωνόμασταν εκεί. Δεν είναι έτσι όμως. Το ίδιο κάνουμε σε περίπου όλα.

Είμαστε ακριβώς αυτοί που πρώτα σκοτώνονται όλοι στο έργο και μετά εμφανίζεται κάποιος και θέλει να βάλει κανόνες. Το ίδιο συμβαίνει και με τον τουρισμό, όπου πρώτα ξεμένουμε από νερό, σπίτια, δημόσιες παραλίες και τα πάντα όλα, και μετά θυμόμαστε ότι κάτι δεν πάει καλά. Πρώτα κτίζουμε ό,τι κτίζεται και μετά μας έρχεται η επιφοίτηση ότι δεν πρέπει. Με τα τρένα, που θυμόμαστε να τα φτιάξουμε αφού τρακάρουν. Με τον πληθωρισμό εξίσου: Α, για δες, πήγε το μοσχάρι 20 ευρώ το κιλό. Για να τραβήξω λίγο το αυτί στα σουπερμάρκετ…

Μα, πώς συμβαίνουν όλα αυτά;

Δεν συμβαίνουν επειδή ο σερίφης φτάνει πάντα αργοπορημένος μετά τη συμπλοκή. Εκεί είναι, και συχνά παρατηρεί. Πιστεύοντας ή ελπίζοντας, με μια σχεδόν μεταφυσική αισιοδοξία, πως όταν αφήνεις τα πράγματα ανεξέλεγκτα, δεν θα πέσουν στο κεφάλι σου να σε πλακώσουν. Οτι δεν θα σου πεθάνει ένας διάσημος τραγουδιστής στο κρεβάτι του –παρανομούντος– γιατρού που ο ίδιος βοήθησες να διαφημιστεί, ας πούμε.

Και όταν γίνεται η γκέλα, παίρνεις το περίλυπο και αυστηρό ύφος και θυμάσαι ότι πρέπει να βάλεις κανόνες.

Θα διακινδυνεύσω μια προσωπική εκτίμηση. Ολο αυτό δεν συμβαίνει ούτε από ανικανότητα ούτε από αδιαφορία. Συμβαίνει από υπολογισμό: Στο Φαρ Ουέστ σκοτωνόταν αβέρτα κόσμος, αλλά έβγαινε και πολύ χρήμα. Η απουσία κανόνων οδηγεί στη μεγιστοποίηση του κέρδους. Για ορισμένους, συχνά αυτό αρκεί. Η λογική, συνεπώς, είναι να βγει όσο κέρδος προλαβαίνουμε πριν γίνει η στραβή κι αναγκαστούμε να τα μαζέψουμε. Αν μαζεύονται.

Δεν μαζεύονται πάντα. Κάποιες φορές, ώσπου να παρέμβει ο σερίφης, η αποθήκη του Σάμι έχει γίνει στάχτη, μαζί με τη Λόλα.

Μαζί τους γίνονται στάχτη και οι πραγματικές μακροπρόθεσμες προοπτικές, που τις έφαγε το γρήγορο κέρδος.