Προερχόμενος από, πολιτιστικά, υποδεέστερο καταγωγικό περιβάλλον, μόνο φυσικό ήταν να θελήσω να εκφράσω τις θαυμαστικές εντυπώσεις μου για το μέγα επίτευγμα του Μανώλη Καλλίγερου:το αδιαλείπτως επί τριάντα εννέα έτη εκδιδόμενο καμάρι του, τα «Κυθηραϊκά», ένα, μεταξύ των άλλων, αντιπροσωπευτικότατο εκθετήριο της κυθηραϊκής ζωής. Επ’ ευκαιρία, βεβαίως, της εξαιρετικής εκδήλωσης που οργάνωσαν από κοινού τα φιλοπρόοδα κυθηραϊκά σωματεία, στις 11 Φεβρουαρίου, προς τιμήν, τόσο του δημιουργού όσο και του δημιουργήματός του.
Το γράμμα Ύψιλον, οι αρχαίοι μας πρόγονοι το αποκαλούσαν «φιλόσοφον γράμμα», με τις δυο «κεραίες» του να συμβολίζουν τις επιλογές και τα υπαρξιακά διλλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν, οι νέοι κυρίως, στο ξεκίνημα της ζωής τους.
Advertisement
Στην πρώτη διχάλα, εν όψει της επαγγελματικής του ζωής, κυρίαρχη, κατευθυντήρια κεραία για τον Μανώλη έμελλε να είναι αυτή της χρείας. Όπου, ο φέρελπις και φλεγόμενος νέος, καταπνίγοντας κάθε ορμέμφυτη έλξη, θα υποχρεωθεί, μετά τις σπουδές του, να ακολουθήσει το σύνηθες, «ό,τι ήθελε προκύψει», της εποχής.
Ανταποκρινόμενος, ωστόσο, στις πρώτες εκ βαθέων, εσωτερικές κλήσεις, δεν θα αργήσει να αποτινάξειτην «αμφίβια μοίρα» του, και να αναζητήσει τα οικεία «κατά κλίσιν». Αυτό, ως πάρεργο στην αρχήκαι, συν τω χρόνω, ολοκληρωτικά και τελεσιδίκως, προσχωρώντας, εκεί όπου «προώρισται»: Στα, κατά Παπαδιαμάντη, καλούμενα «έργα ουχίπαραδεδεγμένης χρησιμότητος». Υπείκοντας, ως προς αυτό, και στην παραγγελία-προτροπή του Αριστοτέλη: «Το δε ζητείν πανταχού το χρήσιμον ήκιστα αρμόττει τοις μεγαλοψύχοις και τοις ελευθέροις».
Κάθε φορά που ξεφυλλίζω τα Κυθηραϊκά, τη σκέψη μου πλημμυρίζει το καβαφικό εκείνο: «Αλεξανδρινός μιλάει γι’ Αλεξανδρινούς». Αυτονόητη, αυτόματη για μένα, η αντιστοιχία: «Κυθήριος μιλάει για Κυθήριους». Εν προκειμένω, ο εκδότης μας: ένας μέχρι το κόκαλο Κυθήριος, που έζησε, εξ απαλών ονύχων, την πολυπολιτισμικότητα του νησιού. Θέλω να πω μ’ αυτό πως μόνο ένας μπολιασμένος απ’ αυτήν, θα μπορούσε να επιχειρήσει, επιτυχώς, την έκδοση μιας αυστηρά τοπικής εφημερίδας, η οποίαθα μαρτυρεί και, εν επιγνώσει του ίδιου, θα υπενθυμίζει συνεχώς τα κυρίαρχα στοιχεία της μοναδικής ιδιοσυστασίας των αναγνωστών της – ένα υβρίδιο γοητευτικού μείγματος δυτικής παιδείας και μοραΐτικου ψυχισμού.
Για την έκδοση μιας εφημερίδας, ωστόσο, και μάλιστα της ποιότητας των Κυθηραϊκών, δεν αρκείμόνον ο Εκδότης, όσο εμπνευσμένος κι αν είναι αυτός. Απαιτείται η σύμπλευση και η συμμετοχή στο εγχείρημα και των Συνεργατών της εφημερίδας, που με την ποικιλία αντάξιων κειμένων και το κύροςτους, θα προσδώσουν στο φύλλο, πληρότητα και περαιτέρω υπόσταση και ελκυστικότητα.
Ως προς αυτό, ο Μανώλης ευνοήθηκε, ομολογουμένως, από το, σε αφθονία, χρυσοφόρουπέδαφος της ακμάζουσας κυθηραϊκής πανεπιστημιακής κοινότητας, όπως και από την προθυμία άλλων διαπρεπών φίλων, οι οποίοι, θα ανταποκριθούν, ωθούμενοι, προς τούτο, και από την αμφίδρομη επωφέλεια των δυο μερών. Επωφέλεια,που έχει καίρια αποκρυσταλλωθεί στο βασικό επικοινωνιακό μότο: «The medium is the message» –«Το μέσον είναι το μήνυμα». Εν προκειμένω, ας σημειωθεί περαιτέρω, ότι δεν ήταν μόνο η δημοσιότητα που απολάμβαναν οι ίδιοι ή το συμβολικό κύρος που τα Κυθηραϊκά προσέδιδαν στα γραπτά τους, αλλά και η ανταμείβουσα αίσθηση ότι, μέσω της εφημερίδας και της γραφής, μετείχαν στην Κοινωνία των Πολιτών. Κάτι που τόσο έντοναχαρακτηρίζει τους Κυθήριους. Τέλος, και για το λόγο ότι, η συνεχής «αναμέτρηση» με το αναγνωστικό κοινό αναγνωρίζεται, αν μη τι άλλο, ως η πιο ανώδυνη συμμετοχή στα κοινά.
Και πάλι όμως, τα παραπάνω δεν θα αρκούσαν να εξηγήσουν τη μακροβιότητα των Κυθηραϊκών – κάτι σπανιότατο στον επαρχιακό τύπο. Χρειάζονταν και κάτι ακόμα. Έναν τρίτο παράγοντα, που δεν είναιάλλος από τους Αναγνώστες. Και μάλιστα στην περίπτωση των Κυθηραϊκών, εγνωσμένους, συνειδητούς αναγνώστες –συνδρομητές και όχι ευκαιριακούς, εν πολλοίς, των δωρεάν διανεμόμενων φύλλων (free press ).
Η αθρόα προσέλευση του κοινού – αναγνωστών της εφημερίδας στην εκδήλωση προς τιμήν του Μανώληκαι των Κυθηραϊκών του, πιστοποιεί με τον καλύτερο τρόπο την αγάπη τους, την ταύτισή τους καλύτερα, με την αγαπημένη τους εφημερίδα.
Πρόσφατα διασταυρώθηκα με κείμενο σπουδαίουαρθρογράφου, ο οποίος αναφέρεται στα ομόηχααλλά «αναστρέψιμης» ορθογραφίας επίθετα, αινέσιμος και εναίσιμος. Αινέσιμος, ο επαινετέος, ο αξιέπαινος. Από την άλλη (μόνον ως θηλυκό) εναίσιμος, το επίθετο –όρος, που κατεξοχήνχρησιμοποιείται επί πρωτότυπης πανεπιστημιακής διατριβής.
Νομίζω ότι πολύ ταιριάζουν και τα δύο επίθετα, ως στολίδια της προσωπικότητας και του έργου του σπουδαίου Κυθήριου φίλου. Ας προσθέσουμε και το άλλο, το επίσης έμφορτο τιμών και αναγνώρισης,επίθετο: μιμητέος.
Μιμητέος λοιπόν ο εκδότης μας. Μακάρι, και μιμήσιμος.
*Τέως γενικός διευθυντής εταιρειών του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού τομέα. E–mail: gcostoulas@gmail.com
