ΔΤ – Πρόταση ΕΚ για Λιμενικά έργα

την Οκτ 7, 2026 30

ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΚΥΘΗΡΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

6 Οκτωβρίου 2026

Η παράταξή μας προτείνει μια διαφορετική στρατηγική για τις θαλάσσιες υποδομές των Κυθήρων, με προτεραιότητα στις άμεσες, μικρής κλίμακας και υψηλής ανταποδοτικότητας παρεμβάσεις. Βασική προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση των σημερινών ελλείψεων σε λιμάνια και ακτογραμμή, ιδιαίτερα σε θέματα ασφάλειας, πρόληψης και πολιτικής προστασίας.Προτείνουμε, μεταξύ άλλων, βελτιώσεις στη σήμανση, στις υποδομές διάσωσης, στις γλίστρες, στην πρόσβαση σε δυσπρόσιτες ακτές και στον εξοπλισμό ασφαλείας. Οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να υλοποιηθούν ταχύτερα, με χαμηλότερο κόστος και με σημαντική συμμετοχή της τοπικής οικονομίας.

Είμαστε αντίθετοι στην επιλογή μεγάλων λιμενικών έργων χωρίς προηγούμενο ολοκληρωμένο σχεδιασμό, τεκμηρίωση, αξιολόγηση κόστους–οφέλους και κοινωνική διαβούλευση. Τέτοια έργα μπορεί να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα του νησιού και να δημιουργήσουν σημαντικά μελλοντικά κόστη λειτουργίας και συντήρησης. Ιδιαίτερη καικατηγορηματική αντίθεση εκφράζουμε για το προτεινόμενο λιμενικό καταφύγιο τουριστικών σκαφών στον Πίσω Γιαλό Καψαλίου. Επισημαίνουμε την απουσία ουσιαστικής διαβούλευσης και τεκμηριωμένης αποτίμησης των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων του έργου.

Κεντρική πρότασή μας αποτελεί η θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου «Χάρτη Θαλάσσιας Ασφάλειας» για τα Κύθηρα. Ο Χάρτης θα καταγράφει κινδύνους, υφάλους, δυσπρόσιτες ακτές, σημεία καθέλκυσης και χρόνους επέμβασης, ώστε οι λιμενικές επενδύσεις να ιεραρχούνται με βάση τον κίνδυνο και την επιχειρησιακή ανάγκη. Η θαλάσσια ασφάλεια πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα πρόληψης, υποδομών, επιχειρησιακής ετοιμότητας και συντονισμού όλων των αρμόδιων φορέων.

Τέλος, προτείνουμε κατάλληλη στελέχωση στις θέσεις ευθύνης και συστηματική διαβούλευση με την τοπική κοινωνία και τους ανθρώπους της θάλασσας, ώστε η γνώση και η εμπειρία τους να ενσωματώνονται στον σχεδιασμό.

Την παραπάνω κριτική και τις προτάσεις της παράταξής μας, αναπτύσσουμε στα παρακάτω αναπόσπαστα Παραρτήματα:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 – ΜΙΚΡΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

Προτείνουμε την κατα προτεραιότητα δρομολόγηση πολλών μικρών παρεμβάσεων για την άμεση αντιμετώπιση της εγκατάλειψης και την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας.

Υφίσταται άμεση και μεγάλη ανάγκη για πολλές μικρές παρεμβάσεις που όμως καλύπτουν μεγάλες ελλείψεις και οι οποίες:

• Έχουν χαμηλό κόστος και υψηλή ανταποδοτικότητα.

• Εκτελούνται από τοπικούς επιχειρηματίες και επομένως οι πόροι για την εκτέλεσή τους μένουν στην τοπική οικονομία.

• Μπορούν να γίνουν άμεσα (με ίδιους πόρους).

• Επιλύουν πραγματικά, καθημερινά, μικρά ή και μεγάλα προβλήματα.

• Δεν καταστρέφουν το χαρακτήρα του νησιού.

• Έχουν ελάχιστα ή μηδενικά κόστη λειτουργίας.

Σήμερα οι θαλάσσιες υποδομές στα λιμάνιαέχουν σημάδια εγκατάλειψης: από την επίστρωση του δαπέδου των μώλων, την ανύπαρκτη σήμανση, τις ρημαγμένες γλίστρες, τα σκουριασμένα σίδερα, τους ανύπαρκτους ναυδέτες και τα ανύπαρκτα σωστικά. Μια αξιοπρεπής σκιά για τους ταξιδιώτες στην άσφαλτο του λιμανιού του Διακοφτιούκατασεκυάζεται εντός λίγων ημερών, κοστίζει λίγο κι έχει ελάχιστη γραφειοκρατία. Και, όσο κι αν κοστίζει στο τουριστικό μας προϊόν αυτή η πρώτη και τελευταία αλγεινή εντύπωση, υπάρχουν πιο επείγοντα ζητήματα: πρώτη προτεραιότητα αποτελούν πάντα οι παρεμβάσεις πρόληψης και άρσης επικινδυνότητας στα πολυσύχναστα λιμάνια. Ύστερα από την αρχική μας έρευνα, δεν διατίθενταιτα παρακάτω στοιχειώδη:

• Εξοπλισμός παροχής πρώτων βοηθειών σε κομβικά σημεία.

• Ύπαρξη φωλεών σωσιβίων στις προβλήτες διακίνησης πολιτών.

• Φωτιζόμενες σκάλες με φωσφορούχα χρώματα, στα κρηπιδώματα, σκάλα μεταλλική σε δύο σημεία (για να μπορεί να εξέλθει τυχόν ανθρώπος που είχε πέσει στο νερό) με ανακλαστικό χρωματισμό και φως την νύχτα.

• Κάμερες ασφαλείας στις θέσεις πρόσδεσης των πλοίων με δυνατότητα καταγραφής αποθήκευσης κ παράλληλη λήψη από τη λιμενική αρχή.

• Διαγραμμίσεις, επισημάνσεις (πχ ότι απαγορεύεται το κολύμπι), οριοθετήσεις ραμπών , διαδρομών πεζών, κινδύνου πτώσης στη θάλασσα, στάθμευσης ΙΧ ΑΜΕΑ κ.α

• Επιπλέον δέστρες κ συντήρηση των υπαρχόντων, προσκρουτήρες σε όλο το μήκος προβλήτας πρόσδεσης επιβατηγών οχηματαγωγών.

Αλλά δεν είναι μόνο η τυπική αρμοδιότητα του Λιμενικού Ταμείου στις ζώνες των λιμανιών. Τι γίνεται με τις απαραίτητες –αν όχι για τους λάτρεις της θάλασσας τουλάχιστον για την πολιτική προστασία- υποδομές σε όλη την υπόλοιπη ακτογραμμή; Η θάλασσα είναι ένας χώρος όπου ένα απρόοπτο περιστατικό μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να εξελιχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ένα ατύχημα ενός μικρού σκάφους, ένας τραυματισμός σε μια απόκρημνη ακτή, ένας κολυμβητής που χρειάζεται βοήθεια ή ένα σκάφος που προσκρούει σε έναν ύφαλο δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα σημεία του νησιού. Εκεί όπου υπάρχει εύκολη οδική πρόσβαση και ασφαλές σημείο προσέγγισης, η επέμβαση μπορεί να είναι σχετικά άμεση. Εκεί όμως όπου η ακτογραμμή είναι απόκρημνη, χωρίς δρόμο ή κατάλληλη πρόσβαση, κάθε λεπτό που περνά μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο.Χρειάζεται να εξεταστεί συνολικά η ακτογραμμή των Κυθήρων και να γνωρίζουμε σε περίπτωση ανάγκης, πόσο χρόνο χρειάζεται ένα μικρό σκάφος διάσωσης για να φτάσει σε κάθε σημείο;

• Πχ είναι σημαντική έλλειψη για την πολιτική προστασία το να μην υπάρχει διαθέσιμη γλίστραπου να διασφαλίζει την άμεση καθέλκυση σωστικών σκαφών από του Λυκοδήμου ως το Καψάλι σε ολόκληρη τη δυτική ακτή. Τι θα γινόταν με την εκκένωση του Λιμνιώνα αν εκείνη τη στιγμή είχε μεγαλύτερο κυματισμό και το σκάφος που εθελοντικά έσπευσε δεν θα μπορούσε να βγει από τον Τράχηλα;

• Πως δικαιολογείται στο Διακόφτι, εκεί που επί χιλιετίες εξωκείλουν τα ακυβέρνητα πλεούμενα από τον Κάβο Μαλιά (τον πλέον διαβόητο στην ιστορία της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας τόπο ναυαγίων), εκεί που ο πυθμένας είναι κρυμμένος κάτω απο κεραμικά θραύσματα, με 5 ναυάγια μόνο στα τελευταία 10 χρόνια, να μην υπάρχει η παραμικρή πρόβλεψη για διάσωση; 20 πνιγμένοι μπροστά στα μάτια μας και δίδαγμα ουδέν. Ύστερα από το τραγικό ναυάγιο και την συγκλονιστική εμπειρία της διάσωσης, 3 χρόνια μετά, δεν ελήφθη, ούτε καν ανακοινώθηκε ένα -έστω ελαχίστου κόστους- μέτρο. Όπως πχ να στρωθεί ο καταφαγωμένος δρόμος από όπου πέρασαν τα οχήματα των εθελοντών. Ή ναφτιαχτεί μια γλίστρα στα νότια της γέφυρας ώστε να μπορεί να βγει με βοριά ένα φουσκωτό διάσωσης. Ο –στοιχειώδης– εξοπλισμός του λιμενικού ταμείου διατηρείται χωρίς να έχει χρησιμοποιηθεί, κλεισμένος στο κοντέινερ που κοσμεί την πύλη εισόδου μας στο λιμάνι. Ζούμε σε ένα νησί που μια νύχτα δοξάστηκε από τους κατοίκους του και κάθε μέρα ρεζιλεύεται από τους διοικούντες του.

• Ή κάτι άλλο: πόσο αλήθεια κοστίζει η πόντιση ειδικών σημαντήρων στους 8 όλους κι όλους επικίδυνους για τα σκάφη υφάλους γύρω από το νησί;

• Ή ακόμα, πόσο κοστίζει η εγκατάσταση ενός δικτύου φωτεινής σήμανσης μικρής κλίμακας σε κάβους και εισόδους όρμων;

«Μα δεν έχομε λεφτάαα» και «η ωρίμαση είναι χρονοβόρα». Οι μικρές παρεμβάσεις δεν απαιτούν περίπλοκη αδειοδότηση -εκτός εάν προσεγγίζονταιγραφειοκρατικά (όποιος βαριέται να ζυμώσει πέντε μέρες κοσκινίζει). Πολλές δράσεις και κάποια μικρά έργα συντήρησης ή σήμανσης θα μπορούσαν να γίνονται διαρκώς και αυτόματα από τις τοπικές κοινότητες που θα νιωθουν τον Δήμο και την ΕΕΠΚΑ αρωγούς. Πχ ο πρόσφατος καθαρισμός των συντριμμιών στο Διακόφτι θα έπρεπε να είχε οργανωθεί από το Δήμο, όπως και οι ετήσιοι καθαρισμοί των παραλιών που θα μπορούσε να είναι γιορτές δράσης για το κοινό καλό. Η Διοίκηση δεν απειλείται από τον εθελοντισμό, πρέπει να τον προωθεί, να τον εμπιστεύεται και να τον επιβραβεύει.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 – ΜΕΓΑΛΑ ΛΙΜΕΝΙΚΑ ΕΡΓΑ

Στεκόμαστε κριτικά απέναντι στην πολιτική επιλογή για μεγάλα λιμενικά έργα χωρίς μέριμνα για τις επιπτώσεις, πρότερο σχεδιασμό και κοινωνική συναίνεση και καταγγέλουμε τις σχετικές μεθοδεύσεις της Δημοτικής Αρχής και του Λιμενικού Ταμείου.

Στον αντίποδα των τελματωμένων έργων μικρής και μεσαίας κλίμακας, ο Δήμος δρομολογεί και διαφημίζει μεγάλα έργα τα οποία:

• Έχουν υψηλό κόστος με αμφίβολη ανταποδοτικότητα.

• Μελετώνται και κατασκευάζονται απόμεγάλες εταιρείες και επομένως οι πόροι για την εκτέλεση διοχετεύονται εκτός Κυθήρων.

• Καθυστερούν καθώς εξαρτώνται από την εύρεση εξωτερικής χρηματοδότησης.

• Δεν στοχεύουν στην επίλυση πραγματικώνπροβλημάτων.

• Αλλοιώνουν άκριτα τον χαρακτήρα του νησιού.

• Υποθηκεύουν το μέλλον με δυσβάστακτα κόστη λειτουργίας/συντήρησης.

Πριν σκεφτούμε για νέα αναπτυξιακά έργα, θα ήταν λογικό να επισκευάζουμε τα υφιστάμενα. Ο βραχίονας της Πλ.Αμμου κλείνει 10 χρόνια σπασμένος κι επικίνδυνος και ακόμα το έργο «ωριμάζει», η αποκατάσταση της στατικότητας της γέφυρας στο Διακόφτι επαναδρομολογείται, το κυλικείο στο λιμάνι παραμένει κλειστό παρά την πολιτική λύση που δόθηκε, τα σκύρα στο δάπεδο των μώλων πλέον σκίζει ακόμα και τα λάστιχα των αυτοκινήτων, το πλοίο εξακολουθεί να μην δένει με 5bft πουνέντε. Αλήθεια, δεν θα έπρεπε μετά από την πρόσκρουση του πλοίου στα βράχια να έχει δρομολογηθεί με αίτημα κατεπείγοντος η επέκτασητου μώλου (απεικόνιση 1) σε όλο το μήκος του κυματοθραύστη; Ή, δεν γνωρίζουν στο ΛιμενικόΤαμείο ότι ο μέτριος βόρειος άνεμος που διώχνει τα λίγα σκάφη που πλαγιοδετούν στην Αγία Πελαγία αντιμετωπίζεται εύκολα με μια απλή προσθήκη προβλήτας (απεικόνιση 2) των 10-15 μέτρων; Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ τηςζοφερής κατάστασης των λιμενικών εγκαταστάσεων και των πόθων για «μεγάλα έργα».

Το πλέον σημαντικό ζήτημα όμως με τα μεγάλα έργα είναι οτι, λόγω κλίμακας, δημιουργούν νέο τοπίο και αλλάζουν το νησί. Άρα η επιλογή, η προώθηση και η εκτέλεσή τους υπαγορεύονται από πολιτική κατεύθυνση, δεν είναι απλές διαχειριστικές αποφάσεις. Όμως οι εκάστοτε πολιτικές, είτε συμφωνούμε είτε διαφωνούμε μαζί τους, υλοποιούνται βάσει ενός σχεδιασμού που εδώ απουσιάζει πλήρως.

Η απουσία σχεδιασμού δεν δηλώνειαπαραίτητα και ότι υπάρχει έλλειψη «σχεδίου». Η ύπαρξη «σχεδίου» φανερώνεται όταν παρακάμπτονται οι αυτονόητες λύσεις για να μεταπηδήσουμε σε «μεγάλα έργα εκατομμυρίων». Και η κινητήρια δύναμη αυτού του «σχεδίου»φανερώνεται σε κάθε εξαγγελία: τα έργα παρουσιάζονται ως κονδύλια, χωρίς καμία αναφορά στην κοινωνική ωφέλεια, τη λειτουργικότητα, τηναποδοτικότητα, το κόστος λειτουργίας καισυντήρησης, τη συμβατότητα με τον χαρακτήρα του τοπίου, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Όλα αυτάδεν εξετάζονται καν. Δεν διεξάγεται έρευνα, καταγραφή και δεν σχηματίζονται προτάσεις που να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα (ποσοτικά και ποιοτικά). Και κυρίως, δεν προηγείται ουδεμία διαβούλευση με την τοπική κοινωνία (υποχρεωτική για τα έργα με περιβαλλοντικό αποτύπωμα, εμείς λέμε αυτονόητη παντού). Όταν δε η πραγματικότητα καταφέρνει και μπαίνει στο κάδρο, τότε διαστρεβλώνεται ή συκοφαντείται ώστε να συσπειρώσει τους ημέτερους χαϊδεύοντας τα κατώτερα ένστικτά τους: «Αυτοί που διαμαρτύρονται είναι πλούσιοι ξένοι με βίλες».

Μοιραία, μέσα σε τέτοιες συνθήκες κατάλυσηςτης ορθολογικής διαδικασίας, σοβαρά ζητήματα αντιμετωπίζονται πρόχειρα και με ελαφρότητα: κάποιος πχ που δεν έχει κάνει ιστιοπλοΐα μπορεί ναισχυρίζεται με σθένος οτι τα Κύθηρα είναι «ιδανικά για χωροθέτηση μαρίνας», ίσως επειδή με μια ματιά στο χάρτη δείχνει οτι βρισκόμαστε σε ένα πέρασμα. Είναι όμως έτσι; Και γιατί τότε το Εθνικό Χωροταξικό Τουρισμού ορίζει το αντίθετο. Ή πάλι, επιστρατεύονται ιδεοληψίες όπως πχ οτι «τα κρουαζιερόπλοια θα σώσουν το νησί», την ώρα που σε όλη τη Μεσόγειο παρατηρούνται σήμερα ακόμα και ακραίες αντιδράσεις από μόνιμους κάτοικους που διαμαρτύρονται για την καταστροφή των τόπων και των κοινωνιών τους από τη μαζική κρουαζιέρα.

Η τροφοδότηση από όλους τους πολίτες κατά την χάραξη μιας στρατηγικής είναι υπερπολύτιμη. Ο ρόλος των social media, της αγοράς, της «κουβένταςκαφενείου» δεν είναι ασήμαντος καθώς εκεί, χωρίς επιστημονική ορολογία ή βαθειά τεκμηρίωση, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται η κοινή γνώμη. Όμως οι πολιτικές αποφάσεις κρίνουν το μέλλον μας κι όχι κάποιο ποδοσφαιρικό αγώνα, επομένως για την δική μας επιβίωση και ευημερία πρέπει αυτός ο ελεύθερος διάλογος να μετουσιώνεται σε δομημένες στρατηγικές. Οπότε η κοινή γνώμη οφείλει πάντα να συνδυάζεται με τις αναλύσεις και την εμπειρία των ειδικών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 – ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΙΣΩ ΓΙΑΛΟ ΚΑΨΑΛΙΟΥ

Σε εφαρμογή των παραπάνω, δηλώνουμε αντίθετοι στο απαράδεκτο από όλες τις απόψεις (περιβαλλοντικά, αισθητικά, λειτουργικά, οικονομικά και συμβολικά) λιμενικό έργο στον Πίσω Γιαλό του Καψαλιού. Δηλώνουμε την συμπαράστασή μας στους κατοίκους της περιοχής και ενθαρρύνουμε όλους τους πολίτες να μην ανέχονται ποτέ και από κανέναν την εκδήλωση αντιδημοκρατικών συμπεριφορών.

Αποκαλυπτική της παραπάνω περιγραφόμενης παθογένειας είναι η υπόθεση του λιμενικού καταφυγίου στον Πίσω Γιαλό.Πρώτα πρώτα, δεν έγινε διαβούλευση, παρόλο που ήταν γνωστή η διαχρονική αντίθεση των κατοίκων. Στο πλαίσιο του ανορθολογισμού και της έλλειψης λογοδοσίας, μάλλον προκαλεί περισσότερο εντύπωση η σταθερή διαφοροποίηση/προειδοποίηση του Π.Γεωργιλά(απεικόνιση 3) ότι δεν έχει προηγηθεί διάλογος με την τοπική κοινωνία από την τυφλή έγκριση όλων των ενεργειών/αναθέσεων από το ΛΤ.

Ύστερα, ποιό επιτέλους είναι το ευρύτερο κοινωνικό όφελος για το οποίο θα πρέπει οι κάτοικοι του Καψαλιού να θυσιαστούν αποδεχόμενοι τηνκαταστροφή του περιβάλλοντος που ζουν; Ουδείς έχει τεκμηριώσει με ανάλυση, αριθμούς και στοιχείαότι το έργο θα είχε θετική επίπτωση στο περιβάλλον,στην οικονομία και στην κοινωνία.

Αλλά έστω οτι οι Καψαλιώτες ήτανπαραδόπιστοι και θα έκαναν τα πάντα για τα χρήματα: ποιός έχει ζυγίσει το οικονομικό κόστος της ανεπίστρεπτης καταστροφής του μοναδικού τοπίου και έχει συμπεράνει οτι τα υποθετικά μελλοντικά κέρδη απο τον ελλιμενισμό θα είναι μεγαλύτερα; Και, μήπως θα έδινε περισσότερο κύρος σε αυτό το επιχείρημα εάν σήμερα τα τέληελλιμενισμού στο Καψάλι όντως εισπράττονταν από το ΛΤ;

Κι εκτός από την κοινή λογική οτι δεν ρισκάρεις να καταστρέψεις ανεπιστρεπτί το εμβληματικότερο τοπίο του νησιού, έχει υπάρξει στο παρελθόν μια σαφής ένδειξη/προειδοποίηση για τον βλαπτικό χαρακτήρα του έργου: η προσωρινή αναστολή του έργου από το ΣτΕ (η οποία έμεινε προσωρινή καθώς οι κάτοικοι τότε θεώρησαν οτι η λογική επικράτησε και δεν υπήρχε λόγος να επωμιστούν το κόστος της τελικής ετυμηγορίας). Κι όμως, ο σχετικός φάκελλος με όλα τα συντριπτικά απαγορευτικά στοιχεία (λιμενολογικές μελέτες, περιβαλλοντικές, αρχαιολογικές γνωμοδοτήσεις κλπ) παρακάμπτεται, σαν να μην υπήρξε, λες και δεν συνέβη ποτέ. Με αυτό το προηγούμενο και καθώς στην τελευταία 20ετία έχει αυξηθεί η εγρήγορση σε θέματα προστασίας του τοπίου, το έργο σήμερα δύσκολα θα εγκριθεί. Ο στρουθοκαμηλισμός αυτή τη στιγμή φαίνεται να εξυπηρετεί μόνο το να προχωρήσει η πληρωμή εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ στον ανάδοχο.Είναι αυτή η στόχευση ικανή από μόνη της ώστε η δημοτική αρχή να απεκδυθεί κάθε προσωπείο δημοκρατίας; Ίσως ναι, αν σχεφτούμε οτι ο ανάδοχος ήταν αυτός που έδωσε την … μικρότερη έκπτωση (!) παρά τις διαμαρτυρίες του Ν.Μαγουλά (απεικόνιση 4) για τον “ακατανόητο” αποκλεισμό των μειοδοτούντων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 – ΧΑΡΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Θεωρούμε απαραίτητη την θεσμοθετημένη εφαρμογή ειδικών τοπικών σχεδίων τόσο για τον θαλάσσιο τουρισμό όσο και για την ασφάλεια στη θάλασσα και καλούμε σε δημόσιο διάλογο για την κατάρτισή τους. Αναμένουμε από τον Δήμο να συντονίζεται παραγωγικά με τους συναρμόδιους φορείς και την κοινωνία των πολιτών για αποτελεσματική δράση τόσο σε περιπτώσεις ναυτικών συμβάντων, όσο και για την

πρόληψή τους.

Η θαλάσσια ασφάλεια απαιτεί συνεργασία. Το Λιμενικό Ταμείο, ο Δήμος, οι Λιμενικές Αρχές, η Πολιτική Προστασία, οι υπηρεσίες διάσωσης, οι αλιείς και οι επαγγελματίες της θάλασσας έχουν διαφορετικό ρόλο, αλλά κοινό συμφέρον: να μειωθεί ο κίνδυνος και να βελτιωθεί η δυνατότητα άμεσης επέμβασης. Το ΛΤ αντί να προωθεί αμφιλεγόμενα έργα καθοδηγούμενα από την σπέκουλα κερδοφορίας των εμπλεκομένων, αντί να επιδίδεται σε επικοινωνιακό πόλεμο περί του ποιός έχει την ευθύνητην ώρα που εθελοντές σπεύδουν να βοηθήσουν σε κάποιο συμβάν, οφείλει να συστήσει και να εφαρμόζει με συνέπεια και σύστημα ένα Χάρτη Θαλάσσιας Ασφάλειας και να πρωτοστατεί στον συντονισμό. Η θαλάσσια ασφάλεια πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα επιχειρησιακής ετοιμότητας των αρμόδιων υπηρεσιών, ζήτημα υποδομών, σχεδιασμού και πρόληψης.

Οι προτεραιότητες είναι ξεκάθαρες: καταγραφή των κινδύνων, σωστή σήμανση, στρατηγικά τοποθετημένες γλίστρες, καλύτερη πρόσβαση στις δυσπρόσιτες ακτές και ένα ολοκληρωμένο σχέδιο θαλάσσιας ασφάλειας.

Περνώντας από την αντιμετώπιση στην πρόληψη, ένας τέτοιος σχεδιασμός θα καταγράψει τα επικίνδυνα σημεία, τους υφάλους (απεικόνιση 5) και τα αβαθή, τις δυσπρόσιτες ακτές, τα υφιστάμενα σημεία πρόσβασης και καθέλκυσης, αλλά και τα σημεία όπου υπάρχει ανάγκη για νέες υποδομές.Παράλληλα, θα αποτυπώσει τον χρόνο πρόσβασης σε διαφορετικές περιοχές και θα αναδείξει τα σημεία στα οποία μια μικρή υποδομή θα μπορούσε να μειώσει ουσιαστικά τον χρόνο επέμβασης. Έτσι οι αποφάσεις για τα έργα δεν θα λαμβάνονται μόνο με βάση το ποιο έργο είναι πιο εμφανές ή ποια περιοχή έχει τη μεγαλύτερη κίνηση. Θα λαμβάνονται με βάση και τον κίνδυνο, την ανάγκη και τον χρόνο αντίδρασης.

Ο χρόνος επέμβασης είναι κρίσιμη υποδομή. Σε αντίθεση με το δόγμα της δημοτικής αρχής που συνοψίζεται στη φράση «κάθε ευρώ μετράει», για την θαλάσσια ασφάλεια «κάθε λεπτό μετράει». Σε μια έκτακτη ανάγκη, η απόσταση έχει σημασία. Εάν ένα σκάφος πρέπει να ξεκινήσει από το μοναδικό διαθέσιμο σημείο καθέλκυσης και να διανύσει μεγάλο τμήμα της περιμέτρου του νησιού για να προσεγγίσει μια δυσπρόσιτη ακτή, ο χρόνος επέμβασης αυξάνεται σημαντικά (απεικόνιση 6). Αντίθετα, η ύπαρξη κατάλληλων σημείων καθέλκυσης σε στρατηγικές θέσεις μπορεί να μειώσει σημαντικά τις αποστάσεις αλλά και τις επιχειρησιακές δυνατότητες (με ισχυρό βοριά πχ δεν είναι δυνατόν να ξεκινήσει σκάφος από την Πλ.Άμμο για μια διάσωση στο Ρούτσουνα.)

• Εδώ αποκτούν ιδιαίτερη σημασία οι γλίστρες για μικρά σκάφη. Πρόκειται για υποδομές που μπορούν να εξυπηρετήσουν περισσότερες από μία ανάγκες: τους επαγγελματίες και ερασιτέχνες αλιείς, τους χρήστες μικρών σκαφών, αλλά και την άμεση επέμβαση σε ένα περιστατικό. Μια γλίστρα δεν είναι απλώς μια εξυπηρέτηση για έναν ψαρά που θέλει να καθελκύσει το σκάφος του πιο κοντά στην περιοχή δραστηριότητάς του. Με σωστή χωροθέτηση μπορεί να αποτελέσει και υποδομή πολιτικής προστασίας και θαλάσσιας διάσωσης.

• Το ίδιο ισχύει και για μικρά, κατάλληλα διαμορφωμένα σημεία πρόσβασης στις ακτές. Δεν απαιτούν όλα τα προβλήματα μεγάλα και δαπανηρά λιμενικά έργα. Ορισμένες φορές, μια στοχευμένη παρέμβαση σε ένα κρίσιμο σημείο μπορεί να έχει δυσανάλογα μεγάλη αξία σε σχέση με το κόστος της.

Εξίσου σημαντικό είναι το ζήτημα της σήμανσης των θαλάσσιων κινδύνων. Η καλύτερη διάσωση είναι εκείνη που δεν χρειάστηκε να πραγματοποιηθεί επειδή ο κίνδυνος είχε εντοπιστεί και ο ναυτιλλόμενος είχε ενημερωθεί εγκαίρως. Η σωστή σήμανση είναι μέτρο πρόληψης και μπορεί να προλάβει το ατύχημα. Ύφαλοι, αβαθή, βράχοι και επικίνδυνα περάσματα πρέπει να καταγράφονται, να αξιολογούνται και, όπου απαιτείται, να σημαίνονται με τον κατάλληλο τρόπο σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες και τους κανόνες ασφαλούς ναυσιπλοΐας.

Για την κατάρτιση του Χάρτη, απαραίτητη είναι η τροφοδότηση από τους ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά στη θάλασσα και γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον πού υπάρχουν δυσκολίες, ποια σημεία είναι επικίνδυνα και πού θα ήταν χρήσιμη μια υποδομή καθέλκυσης. Απαιτείται δημόσια πρόσκληση για διαβούλευση, προτάσεις και επισημάνσεις. Αυτή η γνώση πρέπει να ενσωματωθεί στον σχεδιασμό.

Τέλος, καλό θα ήταν οι αιρετοί που τοποθετούνται σε θέσεις ευθύνης, πλην των άλλων χαρακτηριστικών (τιμιότητα, αγάπη για τους ανθρώπους, όρεξη και φυσική κατάσταση για δουλειά, πνεύμα συνεργασίας κλπ) να διαθέτουν και κάποια γνώση γύρω από το αντικείμενο που καλούνται να διαχειριστούν. Είναι λυπηρό πχ παραμονές κακοκαιρίας να μην μπορεί να αντιληφθεί κάποιο μέλος του Λιμενικού Ταμείου οτι τα κύματα θα καταστρέψουν τις δημόσιες εποχιακές υποδομές τύπου Seatrack, ώστε να τις απομακρύνουν εγκαίρως.