Εκεί που η αίγλη του Ιονίου συναντά αυτή του Αιγαίου και του Μυρτώου, εκεί που γεννήθηκε η Αφροδίτη, ξεπροβάλλει το νησί της απαράμιλλης ομορφιάς, της φύσης, τα μαγικά Κύθηρα. Σε κάθε γωνιά του τόπου αυτού είναι διάχυτο το απέραντο πράσινο, θαμνώδη δέντρα που σε συνδυασμό με την αλμύρα της θάλασσας αποπνέουν μία μοναδική γοητεία.
Λόγω της ευνοϊκής θέσης του νησιού, ξαπλωμένο νωχελικά ανάμεσα στην Κρήτη και την Πελοπόννησο, εχθροί πολλές φορές επιχείρησαν να το λεηλατήσουν κανένας του όμως δεν κατόρθωσε να το πορθήσει.. Το μέρος αυτό, ριζωμένο αιωνίως σε ελληνικό χώμα, λάμπει σαν ήλιος στον χάρτη μέσα από τον καταγάλανο ουρανό της θάλασσας. Τόσοι και τόσοι μύθοι ακούστηκαν για το παραδοσιακό Τσιρίγο, τόσες ιστορίες για τον γαλήνιο αυτό τόπο, οι πειρατές, ο Πάρις και η ωραία Ελένη, η νεκρή πόλη της Παλαιοχώρας και άλλοι μύθοι που διαδίδονται πιστά από γενιά σε γενιά.
Τα πρωινά, ο καυτός ήλιος κάνει την εμφάνιση του με τις εκθαμβωτικές ακτίνες του προσπαθώντας θαρρείς να κλέψει λίγες στιγμές από αυτό το παραμύθι, εμπνευσμένο από τα πιο φανταστικά, εξωπραγματικά μέρη, που μόνο ο νους μπορεί να πλανηθεί. Οι παραλίες του νησιού με τα πεντακάθαρα γαλαζοπράσινα νερά τους και τα πότε πορφυρά και πότε ολόλευκα γυαλιστερά τους βότσαλα, αποτελούν ανεπανάληπτο θέαμα. Ο παφλασμός των κυμάτων και η μυρωδιά του αλατιού, τείνουν επίμονα να υπενθυμίζουν στους επισκέπτες τους τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να γεννηθεί εκεί η θεά της αγάπης και του έρωτα.
Πέρα από τα παραθαλάσσια τοπία του νησιού, με τις φιλήσυχες, σχεδόν ερημικές παραλίες, τα χωριά του τόπου αυτού αποτελούν έναν θησαυρό, αυτόν που λησμόνησε να κλέψει ο πειρατής Μπαρμπαρόσα, έναν θησαυρό ανεκτίμητης αξίας που τα πλούτη όλου του κόσμου γίνονται στάχτη στην όψη του. Ο γραφικός Μυλοπόταμος, με τα πυκνά δέντρα και τα πολύχρωμα ευωδιαστά άνθη κάθε του γωνιά, με το πινέλο της φύσης, που διαθέτοντας μια παλέτα όλων των χρωμάτων, μεγαλουργεί, δημιουργώντας τον πιο σαγηνευτικό της πίνακα. Οι καταρράκτες της Φόνισσας και ο μύθος των δύο γυναικών, που η μία έσπρωξε την άλλη στον γκρεμό. Οι νερόμυλοι, που φθαρμένοι από τη λήθη και την διαρκή φθορά του χρόνου, μπορεί να έχασαν το χρώμα τους, να αλλοιώθηκαν και το νερό, σαν αίμα, να έπαψε να κυλάει στις φλέβες τους, όμως πιο ζωντανοί από ποτέ, στέκονται περήφανοι, παντοτινοί πιστοί σύντροφοι στην φύση. Το χωριό, χτισμένο σε υψόμετρο, διαθέτει λίγα επιβλητικά αρχοντικά και μερικά σπίτια που αν και σκεπασμένα από τα βαρύ πέπλο του παρελθόντος, δεν έχασαν στιγμή το κύρος και την αίγλη τους. Στον ορίζοντα διακρίνεται το απέραντο μπλε, θάλασσα και ουρανός γίνονται ένα, τα δύο στοιχεία της φύσης συναντώνται κάτω από τα μάτια των ηλιαχτίδων. Το απαλό χάδι του ανέμου παρασύρει τα δέντρα σε έναν ατέλειωτο χορό και αυτά, παραδομένα, λικνίζονται ρυθμικά. Την ατμόσφαιρα συντροφεύει το επίμονο τραγούδισμα των τζιτζικιών και τα εύθυμα κελαηδίσματα των πουλιών που σαν οργανωμένη ορχήστρα, συντονίζονται και κατασκευάζουν την πιο μελωδική μουσική.
Μερικά χιλιόμετρα μακριά από τον καταπράσινο Μυλοπόταμο, κάνει την εμφάνιση του ο σαγηνευτικός Αβλέμονας, που αν και αποτελούσε παλαιότερα, κατά την διάρκεια της Ενετοκρατίας, το λιμάνι του νησιού, διατηρεί τα διάφανα νερά του που μοιάζουν με κρύσταλλο που ξεπροβάλλει μέσα από τους ψηλούς βράχους που ορθώνονται γύρω του, δημιουργώντας ένα ‘’τείχος προστασίας’’ από την λαίλαπα της σύγχρονης εποχής. Μέσα από αυτά τα πετρώματα εκατομμυρίων ετών, που γενιές και γενιές πλάγιασαν πάνω τους να ξαποστάσουν και να αφουγκραστούν του ήχους της θάλασσας, που σαν σειρήνες προκαλούσαν με το τραγούδι τους τον Οδυσσέα στα νερά τους, ξεφυτρώνουν μερικές πινελιές σαν ηλιαχτίδες που διαλύουν την μονοτονία του γκρίζου. Ξεπροβάλλει το λουλούδι της αγάπης, της αθανασίας και της αιωνιότητας, η χρυσοκίτρινη Σεμπρεβίβα ή αλλιώς Ελίχρυσος. Το πολύτιμο άνθος της Μεσογείου, με την χαρακτηριστική του μυρωδιά, καλύτερη και από τις ακριβότερες κολόνιες του εμπορίου προσδίδει ένα κύμα ζεστασιάς και οικειότητας με νότες μπαχαρικών και εμπλουτισμένο με φαρμακευτικές ιδιότητες. Λουλούδι και βότανο μαζί, ένα ακόμη θαύμα της φύσης..
Σε μία άλλη γωνιά του νησιού, νοτιότερα, απλώνεται ο πρωτεύουσα του γνωστή και ως ‘’Χώρα’’ ή ‘’Κύθηρα’’ παρέα με το γραφικό χωριό Καψάλι. Το πέτρινο κάστρο, βγαλμένο από τα παραμύθια, στέκει περήφανο ψηλά στο βουνό ενώ από κάτω του ξετυλίγονται όλες οι αποχρώσεις του μπλε και του πράσινου και στο βάθος διακρίνεται το μαγευτικό σπήλαιο της Χύτρας. Στο κέντρο του νησιού επικρατεί η περισσότερη κίνηση καθώς εκεί συγκεντρώνεται ο τουρισμός, που δεν είναι παρά λίγα άτομα που επέλεξαν να αφιερώσουν τις διακοπές τους σε έναν ήσυχο, ειρηνικό τόπο, μακριά από τα σύννεφα της καθημερινότητας και τους φρενήρεις ρυθμούς ζωής. Τα καταστήματα στη Χώρα είναι ελάχιστα, λες και αφήνουν χώρο στην γενναιόδωρη φύση να ανθίσει.
Τα βράδια, το νησί χάνει την ατμόσφαιρα που διαχέεται κατά τις πρωινές ώρες, μετατρέπεται σε κάτι άλλο τόσο διαφορετικό, αλλά εξίσου μαγικό, σαν όνειρο απατηλό. Τα τζιτζίκια παύουν να τραγουδούν, η φύση αναπαύεται, τα δέντρα, όμοια με σκιές, εναλλάσσουν μορφές στα μάτια των ανθρώπων που μαγνητίζονται από την άγρια γοητεία της νύχτας. Παντού απλώνεται το απέραντο μαύρο του ουρανού που ανταμώνει με την θάλασσα ενώ η λεπτή φλούδα της σελήνης, συντροφεύει τα άστρα που σαν φωτεινά στολίδια, πασχίζουν να υπερτερήσουν σε μία χαμένη μάχη, την αναμέτρηση με το αχανές σκότος του στερεώματος. Και καθώς το φεγγάρι γλιστρά πίσω απ’ τους λόφους και η νύχτα αποσύρεται σιγά σιγά, αφήνει πίσω της ένα άγγιγμα απαλό σαν χάδι, στο βλέμμα όσων ονειρεύτηκαν με μάτια ανοιχτά, σε όποιον έκλεψε λίγο από την μαγεία της νύχτας στο νησί, που θα την κουβαλά για πάντα.
* Η Μαρία Ρασσιά είναι μόλις 14 ετών, εγγονή της Μαρούσας Στρατηγού από το Μυλοπόταμο και επισκέφτηκε πρώτη φορά το νησί το καλοκαίρι που πέρασε. Εντυπωσιασμένη από όσα αντίκρυσε έγραψε αυτό το κείμενο, το οποίο δημοσιεύουμε, όχι μόνο για να ενθαρρύνουμε το κορίτσι να γράφει, αλλά και να προτρέψουμε και πολλές μαμάδες και γιαγιάδες να οδηγήσουν τα δικά τους παιδιά και εγγόνια να λατρέψουν το νησί και να γράψουν γι΄ αυτό, καθώς, μόνο αν η νέα γενιά αγαπήσει τα Κύθηρα, θα έχει το νησί καλλίτερο μέλλον.
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Απριλίου 2026