Ο Γιωτόπουλος παραμένει εχθρός της δημοκρατίας

«Αγάπα το κελί σου, τρώγε το φαΐ σου, διάβαζε πολύ».

Η φράση αυτή ήταν το τρίπτυχο του καλού κομμουνιστή στη φυλακή. Ο διωκόμενος, μετά τον Εμφύλιο, πίστευε ότι ήταν απλώς ο ηττημένος ενός  πολέμου στον οποίο είχε δίκιο. Είτε είχε εμπλακεί στη σύγκρουση είτε απλώς βρισκόταν εκεί μόνο εξαιτίας των ιδεολογικών μαχών που έδινε, είχε την  πεποίθηση ότι βρισκόταν φυλακή ως θύμα των διωγμών «της αντίδρασης».

Advertisement

Eνιωθε ηθικά ικανοποιημένος, με την αίσθηση δικαίωσης του θύματος ή του μάρτυρα. Και περίμενε τη ρεβάνς. Ακόμα κι όταν, με τα χρόνια, ήρθαν οι  αποφυλακίσεις, η επιθυμία της ρεβάνς παρέμενε ζωντανή.

Κάπως έτσι, έχω την εντύπωση, αντελήφθη τη σύλληψη, τη δίκη και τη φυλάκισή του και ο αρχηγός της τρομοκρατικής 17 Νοέμβρη, Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Προσπάθησε, βέβαια, να αρθεί υπεράνω των λούμπεν μελών της οργάνωσης που είχε φτιάξει, αυτός ήταν γαλλοτραφής διανοούμενος, φτιαγμένος με το πνεύμα του Μπωντλαίρ και του Μπαλζάκ τον οποίο επικαλούνταν στις προκηρύξεις. Ίσως γι’ αυτό μια μέρα, στη φυλακή, έπαιξε καρεκλιές με τον νάρκισσο αρχιδολοφόνο, Δημήτρη Κουφοντίνα, ο οποίος κατά σύστημα φλεξάρει ακριβώς για την επιδεξιότητα στους εν ψυχρώ φόνους. Πώς να αντέξει, αυτός, ένας διανοούμενος, να του παίρνει τη δόξα ένας χασάπης.

Κάπως έτσι, ο Γιωτόπουλος πέρασε σχεδόν 25 χρόνια στη φυλακή, μόνος και σχεδόν ξεχασμένος από τα κινήματα – τα οποία ταυτίζονταν περισσότερο με τον χασάπη, ο οποίος τα χρόνια των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ είχε διευκολυνθεί ιδιαίτερα: μετήχθη σε πιο χαλαρή κράτηση στις αγροτικές και πήρε άδειες για να επισκέπτεται φωτογραφιζόμενος τους τόπους όπου σκότωνε ταξικούς εχθρούς – να επιδεικνύει τις εικόνες του ως τρόπαια της φοβικής ρεβάνς του φανατισμού του στους τόπους των στυγερών εγκλημάτων του. Ο Γιωτόπουλος έμενε στη σιωπή ακόμη και όταν όλος ο αριστερισμός, πιο πρόσφατα, αγωνιζόταν για τα ανθρώπινα δικαιώματα του χασάπη και για να μην πεθάνει από απεργία πείνας. Τελικά, ο χασάπης δεν έπαθε τίποτα και συνεχίζει να γερνάει επιτυχώς και να εμφανίζεται στην τηλεόραση για να υπερασπιστί το θεάρεστο έργο του, τους φόνους που διέπραξε. Όσο για τον Γιωτόπουλο, ελήλυθεν η ώρα το Συμβούλιο Εφετών Πειραιά, που εξέτασε το αίτημα αποφυλάκισής του, με βούλευμα, να τον αποφυλακίσει.

Το Συμβούλιο δεν είναι ούτε προοδευτικό ούτε συντηρητικό, όπως πιθανόν κρίνουν τα δικαστήρια οι διάφορες συνιστώσες του αντισυστημικού προοδευτισμού, ανάλογα αν συμφωνούν ή όχι με τις αποφάσεις. Απλώς, ερμήνευσε με έναν τρόπο το γράμμα του νόμου – και το τήρησε. Η 17 φορές ισόβια κάθειρξη ακούγεται τρομερή, ως ποινή, όμως το δικαιικό σύστημα της Ελλάδας είναι δομημένο πάνω στην έννοια της επιείκειας και της ανοχής.

Ακόμα και για τους εχθρούς της δημοκρατίας.

Αλλά η ερμηνεία του γράμματος του νόμου δεν είναι μονοσήμαντη. Προφανώς γι’ αυτό, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Τζαβέλλας (ναι, ο παρουσιαζόμενος ως εχθρός του λαού από τον αντισυστημικό προοδευτισμό και τη Νέα Αγανάκτηση) παρήγγειλε στον αντεισαγγελέα του ανώτατου δικαστηρίου Σοφοκλή Λογοθέτη να εξετάσει το ενδεχόμενο άσκησης αναίρεσης.

Δεν μπορώ να ξέρω τα νομικά αναιρετικά επιχειρήματα. Πολιτικά και ηθικά, πάντως, υπάρχει ένα σοβαρό θέμα. Ο Γιωτόπουλος δεν είναι ένας οποιοσδήποτε κατάδικος. Ο ηγετικός ρόλος του στην τρομοκρατία, ουσιαστικά στη διαιώνιση του εμφύλιου πολιτικού μίσους με άλλα μέσα, δεν έχει καμία σχέση με το κοινό έγκλημα. Αντίθετα, είχε έναν διαρκή στόχο: την υπονόμευση της δημοκρατίας και, πάντως, την επιστροφή του δολοφονικού μίσους στη δημόσια ζωή της χώρας. Τα εγκλήματα της 17 Νοέμβρη ήταν τρομερά. Αλλά το αίμα των νεκρών σε περιόδους ειρήνης, και κοινωνικής ειρήνης, είχε πολιτικό στόχο: την αποσταθεροποίηση της δημοκρατίας, τη διαιώνιση του εμφύλιου μίσους. Το έγκλημα ήταν διπλό. Κατά ανθρώπων με τους οποίους οι τρομοκράτες διαφωνούσαν πολιτικά! Και κατά της δημοκρατίας.

Γι’ αυτό ο συμβολισμός της απελευθέρωσής του είναι μεγάλος, γι’ αυτό τροφοδοτεί αντιδράσεις. Και γι’ αυτό η εισαγγελία του Αρείου Πάγου, που οφείλει να διερμηνεύει βαθύτερα τις νομικές υποθέσεις τις οποίες χειρίζεται, επέλεξε να δει εις βάθος την αποφυλάκιση Γιωτόπουλου. Επειδή το έγκλημα κατά της δημοκρατίας δεν είναι απλό έγκλημα, ο απελευθερωθείς ισοβίτης δεν φαίνεται ότι έχει κάνει ίχνος αυτοκριτικής για τη δυστυχία που έφερε στον τόπο, επειδή η σιωπή του μπορεί να είναι ισοδύναμη της σιωπής όσων ακόμα και στη φυλακή περίμεναν τη ρεβάνς του Εμφυλίου – και το κράτος ναι μεν οφείλει να τηρεί τους νόμους όπως ισχύουν, δεν είναι όμως και Παναγία για να συγχωρεί, πιθανόν επιλέγοντας επιεικέστερη στάση απέναντι στους εχθρούς της δημοκρατίας από αυτή που προβλέπει η πιο αυστηρή ερμηνεία της τιμωρίας τους.

Η δημοκρατία, με άλλα λόγια, οφείλει να υψώνει κύματα προστασίας απέναντι στους εχθρούς της. Έχει υποχρέωση να προστατεύει τους πολίτες και την κοινή ειρήνη – είτε από συμβολικές είτε από πραγματικές απειλές.