To τέλος των likes; Τι φέρνει η νέα δικαστική απόφαση κατά του Instagram και του Facebook

Για την αυτοκρατορία του Μαρκ Ζάκερμπεργκ –αλλά και την παγκόσμια δικτατορία των social media– είναι μια ήττα: δικαστήριο του Νέου Μεξικού στις ΗΠΑ διέταξε τη Meta, την εταιρεία-ομπρέλα του Facebook, του Instagram και άλλων ψηφιακών μέσων, να καταβάλει επιπλέον 567 εκατ. δολάρια., καθώς κρίθηκε ότι δεν προειδοποίησε επαρκώς το κοινό για τους κινδύνους που εγκυμονούν οι πλατφόρμες της για τα παιδιά.

Πρόκειται για την αυστηρότερη μέχρι σήμερα δικαστική απόφαση εις βάρος του κολοσσού των social media για ζητήματα προστασίας ανηλίκων –μάλιστα πέρα του χρηματικού ποσού, η Meta διατάσσεται να αλλάξει πολλά όσων αφορά στο περιβάλλον χρήσης των πλατφορμών της από παιδιά και εφήβους.

Advertisement

Αλλά και σε όρους συμβολισμών είναι μια απόφαση με ηχηρό, οικουμενικό μπορεί να πει κανείς, μήνυμα: η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης περιγράφεται πλέον και επίσημα ως ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας.

Είναι χαρακτηριστικό πως κατά την αγόρευσή του, ο δικαστής Μπράιαν Μπίντσαϊντ χαρακτήρισε τη Meta «δημόσια όχληση», παρομοιάζοντάς τη με τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, και διέταξε τη δημιουργία ειδικού ταμείου για τη χρηματοδότηση δράσεων που θα περιορίζουν τις μελλοντικές βλάβες. Οπως σημείωσε η Washington Post, ο δικαστής έκανε λόγο για «κρίση πνευματικής υγείας» των παιδιών στο Νέο Μεξικό, αποδίδοντάς την στα social media.

Το ποσό αυτό ήρθε να προστεθεί στα 375 εκατ. δολάρια που είχαν ήδη επιδικαστεί στη Meta για την ίδια υπόθεση, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος των αποζημιώσεων στα 942 εκατ. δολάρια. Οι Financial Times δεν είχαν πρόβλημα να κάνουν την πρόσθεση αλλά και να τονίσουν: «Η Meta διατάχθηκε να πληρώσει σχεδόν ένα δισ. δολάρια για βλάβες σε παιδιά».

Στο σκεπτικό της απόφασης, ο δικαστής παρομοίασε τη Meta με ένα εργοστάσιο, του οποίου προϊόντα αποτελούν η διαφήμιση και το περιεχόμενο, ενώ «ρύπανση» είναι η ψυχολογική βλάβη και η σεξουαλική εκμετάλλευση (!) παιδιών που συνδέονται με τη λειτουργία των πλατφορμών της.

Εκπρόσωπος της Meta, στην οποία ανήκουν οι πλατφόρμες Instagram, Facebook, WhatsApp και Threads, δήλωσε ότι η εταιρεία διαφωνεί με την απόφαση και θα ασκήσει έφεση.

«Εργαζόμαστε εντατικά για να διατηρούμε τους χρήστες ασφαλείς στις πλατφόρμες μας και έχουμε υπάρξει διαφανείς σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στον εντοπισμό και στην απομάκρυνση επιβλαβούς περιεχομένου και κακόβουλων χρηστών. Παραμένουμε βέβαιοι για το έργο μας στην προστασία των εφήβων στο Διαδίκτυο και θα συνεχίσουμε να αντικρούουμε ισχυρισμούς που διαστρεβλώνουν τα πραγματικά γεγονότα», ανέφερε.

Το χρονικό της υπόθεσης

Η υπόθεση ξεκίνησε το 2023, όταν η πολιτεία του Νέου Μεξικού κατέθεσε αγωγή υποστηρίζοντας ότι η Meta έχει ευθύνη για το ότι οι πλατφόρμες της εξέθεταν ανηλίκους σε σεξουαλικά ακατάλληλο περιεχόμενο και σε επαφές με σεξουαλικούς θηρευτές.

Κατά την πρώτη φάση της δίκης, το δικαστήριο έκρινε ότι η Meta παραβίασε κατ’ επανάληψη τη νομοθεσία της πολιτείας περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, καθώς οι αλγόριθμοι ουσιαστικά κατηύθυναν νεαρούς χρήστες προς επιβλαβές περιεχόμενο και επικίνδυνες επαφές.

Στη δεύτερη φάση της διαδικασίας, ο δικαστής έκρινε ότι οι επιπτώσεις της λειτουργίας της εταιρείας συνιστούν «δημόσια όχληση», δηλαδή πρόβλημα δημόσιας υγείας και ασφάλειας με ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες.

«Οπως η επιβλαβής ρύπανση ενός εργοστασίου επηρεάζει το κοινό δικαίωμα σε καθαρό αέρα, έτσι και οι επιβλαβείς συνέπειες των πλατφορμών της Meta δεν περιορίζονται σε αυτές, αλλά εξαπλώνονται στο σύνολο του Διαδικτύου και, ακόμη πιο ανησυχητικά, στον πραγματικό κόσμο, επιβαρύνοντας τα παιδιά, τις οικογένειές τους, τα σχολεία, τα νοσοκομεία και τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου», αναφέρεται στην απόφαση.

Από το συνολικό ποσό, περίπου 420 εκατ. δολ. θα διατεθούν για προγράμματα ψυχικής υγείας και θεραπείας παιδιών που έχουν ήδη υποστεί βλάβη από τη χρήση των πλατφορμών της εταιρείας. Επιπλέον κονδύλια θα χρηματοδοτήσουν προγράμματα ενημέρωσης και πρόληψης για εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες υγείας.

Η Meta βρίσκεται αντιμέτωπη με χιλιάδες παρόμοιες αγωγές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Την επόμενη εβδομάδα αρχίζει στην Καλιφόρνια νέα μεγάλη δίκη, στην οποία εισαγγελείς διαφόρων πολιτειών κατηγορούν την εταιρεία για παραβίαση της νομοθεσίας περί προστασίας της ιδιωτικότητας των παιδιών.