ΑΛΙΜΟΣ: Το χρονικό ενός  παράλογου «πολέμου»

Όταν λέμε ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΛΙΜΟΥ εδώ και μερικά χρόνια όλοι αναφερόμαστε στο γνωστό πλέον σήριαλ για ένα Πνευματικό Κέντρο  στην περιοχή Κυθηρίων στον Άλιμο και το πώς έφθασε να απασχολεί τόσο κόσμο, ειδικά στην παροικία των Αθηνών. Πόσοι όμως γνωρίζουν το ιστορικό αυτής της υπόθεσης; Για όσους θα ήθελαν να μάθουν, αλλά και για όσους ξέρουν μερικά «επεισόδια» του σήριαλ αυτού, ειδικά δε γι΄ αυτούς που, ενώ γνωρίζουν ή, τουλάχιστον, όφειλαν να γνωρίζουν, αλλά κάνουν τους ανήξερους, καίτοι είχαν και θεσμικό ρόλο στις σχετικές συζητήσεις, τα «Κ» ετοίμασαν ένα, όσο το δυνατόν πιο σύντομο, ιστορικό. Όλα όσα θα αναφερθούν παρακάτω αποτελούν ακριβή εξιστόρηση  της υπόθεσης αυτής, ώστε να χυθεί άπλετο φως και να μην υπάρχει κανείς, που να επικαλεσθεί ότι δεν είχε ενημερωθεί.

Η υπόθεση ξεκινά από την ευγενή πρόθεση των θεμελιωτών του οικισμού Κυθηρίων Αλίμου, να ανεγερθεί στην καρδιά του ένα κτηριακό τρίπτυχο: Σχολείο, Ναός και ένα Πνευματικό Κέντρο, έτσι που θα γινόταν σημείο αναφοράς των Κυθηρίων και λοιπών κατοίκων της περιοχής και όχι μόνον. Έτσι, ο Οικοδομικός Συνεταιρισμός της περιοχής, ξεκίνησε την ανέγερση του χώρου αυτού με χρήματα από την πώληση οικοπέδων ιδιοκτησίας του. Μετά από δύο δεκαετίες και πλέον, που διαπιστώθηκε πλήρες αδιέξοδο στη χρηματοδότηση ενός «Φαραωνικού» για τα οικονομικά δεδομένα του Συνεταιρισμού, έργου, αλλά και της διαφαινόμενης βεβαίας αδυναμίας να ολοκληρωθεί, άρχισαν ιδέες και συζητήσεις, που κατέληξαν το 2004 να μεταβιβαστεί το ημιτελές συγκρότημα στο Τριφύλλειο Ίδρυμα για να ολοκληρωθεί, αφού ο Συνεταιρισμός θα έδινε «προίκα» για το σκοπό αυτό 5 οικόπεδα. Ας δούμε όμως, χωρίς να κουράσουμε με οικονομικά στοιχεία, τι είχε γίνει μέχρι τότε. Σε οικόπεδο, σε περιοχή αμιγούς κατοικίας, επιφανείας 3.431,5 τ.μ. είχαν  αναγερθεί (στα τσιμέντα) τα εξής: υπόγειο 2.294,38τ.μ. και ισόγειο 1.152,5τ.μ., ενώ υπήρχε σχέδιο να ολοκληρωθεί με όροφο 1.026,86 τ.μ. Δηλαδή, το Τριφύλλειο παρέλαβε συνολικά 3.446,88τ.μ. και θα προστίθεντο στο μέλλον άλλα 1.026,86 τ.μ. σε όροφο. Όλο αυτό το τεράστιο οικοδόμημα δεν γνωρίζουμε (εμείς τουλάχιστον) αν είχε ανεγερθεί βάσει μίας μελέτης βιωσιμότητος και ενός σχεδίου χρήσεων, ενώ, για να τα λέμε όλα, ούτε το Τριφύλλειο τότε φαίνεται να είχε εκπονήσει κάποια αντίστοιχη μελέτη πριν αποδεχθεί τη δωρεά. Γιατί, ακόμη και ο πλέον αδαής θα αναρωτηθεί, τίνι τρόπω θα ολοκληρωνόταν το έργο αυτό, αφού, ακόμη και μία στοιχειώδης οικονομική μελέτη, που φαίνεται ότι δεν έγινε, θα έδειχνε ότι θα ήταν αδύνατον να ολοκληρωθεί; Αλλά, ακόμη και αν βρισκόταν αυτός ο τρόπος, φαίνεται να ήταν Σισύφειο το έργο, αφού η συντήρησή του θα απαιτούσε πόρους για την εξεύρεση των οποίων,  όλα δείχνουν σήμερα, ότι δεν είχε ασχοληθεί κανείς, αφού η αξία των οικοπέδων που είχαν παραχωρηθεί ήταν προφανές ότι δεν επαρκούσε! Εν τω μεταξύ, σαν να μην έφθανε αυτό, άρχισαν αμέσως δικαστικές ενέργειες από πρώην μέλος της διοίκησης του Συνεταιρισμού κατ’ αυτού και του Τριφυλλείου, για ακύρωση της μεταβίβασης. Η δικαστική διελκυστίνδα συνεχίστηκε μέχρι το 2011 με έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης σε βάρος του ενάγοντος κι ενώ ήδη σοβούσε από το 2009 η μεγάλη οικονομική κρίση, που είχε «παγώσει» τα πάντα. Εν τω μεταξύ οι δύο πλευρές (Συνεταιρισμός-Τριφύλλειο) είχαν παρατείνει για 5 χρόνια τη συμφωνία τους και είχαν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις, που κατέληξαν το 2015 σε νέα συμφωνία, που επικυρώθηκε συμβολαιογραφικά, διά της οποίας επέρχονταν σημαντικές τροποποιήσεις στο αρχικό συμφωνητικό για να καταστεί οικονομικά εφικτή η συνέχιση του έργου και η βιωσιμότητά του στη συνέχεια. Συνοπτικά η συμφωνία προέβλεπε τα εξής: «Το Τριφύλλειο Ίδρυμα αποδεχόμενο τη δωρεά του ακινήτου μετά του ημιτελούς εντός αυτού κτηρίου, δεσμεύεται να μην μεταβιβάσει προς οποιοσδήποτε τρίτο (φυσικό ή νομικό) πρόσωπο την ψιλή κυριότητά του. Από την απαγόρευση του όρου αυτού ρητά εξαιρείται η περίπτωση της αξιοποίησης του παραπάνω ακινήτου με το σύστημα της αντιπαροχής». Κι αυτό, γιατί, όπως είναι προφανές, ουδείς άλλος τρόπος που θα οδηγούσε σε απεμπλοκή του έργου βρισκόταν μέσα σε οικονομικώς εφικτά πλαίσια. Από την πλευρά του το Τριφύλλειο θα είχε την υποχρέωση να παραδώσει στο Συνεταιρισμό προς χρήση «ένα αυτοτελές τμήμα του (εμβαδού μέχρι 150 τ.μ.), το οποίο θα αποτελέσει το πνευματικό κέντρο με την ονομασία «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΈΝΤΡΟ ΚΥΘΗΡΙΩΝ», εντός του οποίου θα στεγαστεί και το γραφείο (ένα δίχωρο γραφείο) του Συνεταιρισμού (και του Εξωραϊστικού Συλλόγου). Η αίθουσα του πνευματικού κέντρου θα παραχωρείται κατά προτίμηση στον Εξωραϊστικό Σύλλογο «ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΥΡΤΙΔΙΩΤΙΣΣΑ» και στις υπόλοιπες Κυθηραϊκές Οργανώσεις του Αλίμου δωρεάν. Επίσης, θα παραχωρείται και σε οργανώσεις των απανταχού Κυθηρίων, καθώς και στους λοιπούς κατοίκους της περιοχής με λογική επιβάρυνση».

Advertisement

Το 2019 ο Οικοδομικός Συνεταιρισμός διαλύεται με αμετάκλητη απόφαση του Ειρηνοδικείου Πειραιώς, και αργότερα το Τριφύλλειο αναζητεί  τρόπους αξιοποίησης, προς το σκοπό δε αυτόν έρχεται σε επαφή και με το Δήμο Αλίμου. Εδώ πρέπει να τονισθεί ότι το Ίδρυμα υπαγόταν και υπάγεται στους σχετικούς με τα Ιδρύματα νόμους και η αξιοποίηση του ακινήτου, βάσει του ισχύοντος αυστηρού κανονιστικού νομοθετικού πλαισίου, προϋπέθετε την διενέργεια πλειοδοτικού διαγωνισμού, με τους επωφελέστερους για το συμφέρον του ιδρύματος όρους και πάντα υπό την γνώση και έγκριση της εποπτεύουσας αρχής, ήτοι της Διεύθυνσης Κληροδοτημάτων του Υπουργείου Οικονομικών, προϋπόθεση που έγινε αποδεκτή από όλους. Εννοείται δε ότι πριν το διαγωνισμό είχε γίνει εξονυχιστικός έλεγχος από τις υπηρεσίες του Υπ. Οικονομικών σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του ακινήτου και την εκπλήρωση του τρόπου της δωρεάς του. Έτσι, μετά από ολοκλήρωση όλων των διαδικαστικών διατυπώσεων, το 2022 εγκρίνεται η διενέργεια διαγωνισμού στον οποίο προσέρχονται, ο Δήμος Αλίμου και μία κατασκευαστική εταιρεία (ΔΑΚΩΝ Α.Ε.), της οποίας η πρόταση εγκρίνεται από το Τριφύλλειο με τη σύμφωνη γνώμη του Υπ. Οικονομικών. Κρίσιμο στοιχείο για την επιλογή του αναδόχου δεν ήταν το ποσοστό αντιπαροχής, το οποίο ήταν ελαφρά υπέρ του επιλεγέντος αναδόχου, αλλά τα εξής  σημαντικά στοιχεία: 1. Ο επιλεγείς προσέφερε υπερδιπλάσιο εμβαδόν κύριων και βοηθητικών χώρων. 2. Απέδιδε στο Ίδρυμα 12 διαμερίσματα, 12 αποθήκες και 14 χώρους στάθμευσης, συνολικά 1240,17 τ.μ. καθώς και την αίθουσα πολλαπλών χρήσεων για εκπλήρωση του τρόπου δωρεάς. Έναντι αυτών ο Δήμος προσέφερε 4 γραφεία 353,12τ.μ. και την αίθουσα πολλαπλών χρήσεων. 3. Είναι πέραν οιασδήποτε αμφιβολίας ότι η εκμετάλλευση (ενοικίαση) των 12 διαμερισμάτων, θα απέφερε πολλαπλάσια έσοδα στο ίδρυμα έναντι των 4 γραφείων. 4. Ο  χρόνος αποπεράτωσης ήταν 3 έτη, ενώ για το Δήμο 5 έτη με ενδεχόμενο μέχρι 15ετία. 5. Στην πρώτη προσφορά προσφερόταν αποζημίωση μέχρι αποπεράτωσης 100€/μήνα, ενώ ο Δήμος καμία αποζημίωση. Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί ότι ο Δήμος ανέφερε ότι το κόστος αποπεράτωσης θα κάλυπταν, εκτός των άλλων πηγών και κονδύλια από προγράμματα, κάτι που δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα εγκρίνονταν. Σημειωτέον ότι ο επιλεγείς τελικά ανάδοχος  και το ίδρυμα είχαν συναποφασίσει να τηρηθούν αυστηρά όλοι οι πολεοδομικοί κανόνες που ίσχυαν για την περιοχή και μάλιστα χωρίς να κάνουν χρήση των λεγομένων «μπόνους» δόμησης, που ίσχυαν τότε και χωρίς οιαδήποτε υπέρβαση ύψους (11μ) και της επιτρεπομένης εκ του νόμου κάλυψης.

Τελικά, το Νοέμβριο του 2023 υπεγράφη εργολαβικό με τη σύμπραξη και σύμφωνη γνώμη των αντιστοίχων νομικών και τεχνικών υπηρεσιών του Υπ. Οικονομικών. Αμέσως μετά την κατακύρωση του διαγωνισμού κατά τα προεκτεθέντα, ο Δήμος, μαζί με κατοίκους της περιοχής, άρχισαν αγώνα εναντίον της ανέγερσης των συγκροτημάτων των κατοικιών, ενώ παράλληλα, προσέφευγε στο αρμόδιο όργανο του Υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζητώντας  να χαρακτηρισθεί όλος ο χώρος ως πρόνοιας (πολιτιστικών χρήσεων) και όχι αμιγούς κατοικίας, όπως ήταν μέχρι τότε. Μάλιστα, σε όλες τις διαδικασίες που είχαν προηγηθεί ουδέποτε ανεφέρθη ότι αυτό είχε ζητηθεί από το Δήμο ήδη από το 2019, ενώ και στο διαγωνισμό δεν είχε κατατεθεί οποιαδήποτε σχετική ένσταση. Όμως, το αρμόδιο όργανο (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) δεν έκανε δεκτό το αίτημα του Δήμου και διατήρησε το χώρο ως αμιγούς κατοικίας. Ακολούθως, και μόλις ο ανάδοχος ζήτησε και έλαβε από την Πολεοδομία Αλίμου άδεια κατεδάφισης του υπάρχοντος κτηρίου, η ίδια υπηρεσία την ακύρωσε και ανάγκασε τον ανάδοχο σε προσφυγή στο ΣΥΠΟΘΑ, με την οποία δικαιώθηκε και συνιστούσε στο Δήμο Αλίμου να ακυρώσει την απόφαση για τη μη κατεδάφιση, κάτι που δεν έχει γίνει, καθώς ο Δήμος επικαλείται τη γνωμοδοτική σημασία της απόφασης αυτής. Εν τω μεταξύ ο ανάδοχος έκανε δύο προσπάθειες συνδιαλλαγής προσφέροντας «αντισταθμιστικά» οφέλη στο Δήμο για να προχωρήσει το έργο προς κοινό όφελος, αλλά απερρίφθησαν, η τελευταία μάλιστα μόλις τον περασμένο Μάρτιο (αυτή που παρουσιάστηκε σκοπίμως ως δήθεν πρόταση του Ιδρύματος, καίτοι κατά τη «διαβούλευση» των δημοτών δεν είχε καν συζητηθεί στο Διοικητικό του Συμβούλιο!).

Και τώρα τι μέλει γενέσθαι; Το Τριφύλλειο είναι υποχρεωμένο να αναμένει τις αποφάσεις του αναδόχου, καθώς υφίσταται ενεργό εργολαβικό. Στην περίπτωση που ο ανάδοχος αποσυρθεί ή/και προσφύγει στη Δικαιοσύνη, το Ίδρυμα είναι υποχρεωμένο να προχωρήσει με τη σειρά του σε νομικές ενέργειες και ενδεχομένως να ζητήσει αποζημιώσεις από εκείνους που οι ενέργειές τους είχαν ως αποτέλεσμα να υποστεί ζημία σημαντικό περιουσιακό του στοιχείο, είτε αυτές αφορούν νομικά, είτε φυσικά πρόσωπα, που ενεπλάκησαν στις διαδικασίες των  τελευταίων ετών. Φυσικά, στην περίπτωση αυτή είναι ενδεχόμενο το Υπ. Οικονομικών να συστήσει την επανάληψη της διαγωνιστικής διαδικασίας με ένα χρονικό ορίζοντα, που δεν θα είναι καθόλου εύκολο να προσδιοριστεί. Και το μείζον ερώτημα, που αβίαστα προκύπτει, είναι:  για ποίο λόγο άραγε και από ποίους και με ποία κίνητρα, ξεκίνησε τον «πόλεμο» αυτόν ο Δήμος Αλίμου; Και μάλιστα με την ενίσχυση (και παρακίνηση;) και μερικών  Κυθηρίων, οι οποίοι, είτε δεν ενημερώθηκαν σωστά, ως όφειλαν,  για το νομικό καθεστώς του ακινήτου και την πορεία του μέχρι τη σημερινή κατάληξη, είτε θεώρησαν ότι οι κινήσεις αυτές εξυπηρετούσαν τον αρχικό σκοπό, ο οποίος όμως εδώ και πολλές δεκαετίες είχε καταστεί ανέφικτος, καθώς ξεκίνησε μεν με καθαρά καλές προθέσεις, αλλά στη  συνέχεια κατέληξε σε «φαραωνικού» είδους έργα, που ήταν πρακτικά αδύνατον να ολοκληρωθούν. Και αυτό εξ άλλου είχαν διαπιστώσει έγκαιρα όσοι είχαν τότε τις τύχες του Οικοδομικού Συνεταιρισμού κι απευθύνθηκαν στο Τριφύλλειο για «σωτηρία» ό,τι δηλαδή μπορούσε να σωθεί από το  έργο. Ποίος όμως από αυτούς περίμενε ότι σήμερα θα είχε το Ίδρυμα να αντιμετωπίσει, εκτός των άλλων, και ένα αμείλικτο πόλεμο; Τώρα πλέον, όπως ήδη έχει φανεί,  διάφοροι εντελώς αναρμόδιοι, μαζεύονται και διαβουλεύονται αν θα δεχθούν ή θα  απορρίψουν σχέδια που αφορούν ξένες περιουσίες. Εδώ   δε αξίζει να αναφερθεί και μία σοβαρή παράμετρος, που αφορά το Δήμο Αλίμου. Αν πράγματι, ο Δήμος ήθελε το χώρο-φιλέτο των 3,5 στρ για οποιαδήποτε χρήση, θα μπορούσε άνετα να τον αποκτήσει με τον μόνο τρόπο, τον οποίο ορίζει το Σύνταγμα και οι Νόμοι, δηλαδή να τον απαλλοτριώσει, καταβάλλοντας στον ιδιοκτήτη την αποζημίωση, που ορίζεται από τους νόμους. Με τον τρόπο αυτόν θα μπορούσε και να διατηρήσει τον υπάρχοντα σκελετό, ο οποίος φαίνεται να αρέσει πολύ σε όσους μετέχουν στις σχετικές διαβουλεύσεις  και να κάνει ό,τι άλλο θέλει από Πνευματικά Κέντρα, άλση κλπ. Ίσως  ο Δήμος δεν προχώρησε σε αυτή, τη μόνη λογική και νόμιμη οδό, για ένα και μόνο λόγο. Για να απαλλοτριώσει ένα χώρο που ανήκει σε ιδιώτη ο κάθε Δήμος οφείλει προηγουμένως να αποδείξει την ύπαρξη του αντιτίμου! Αν αυτό ήταν το πρόβλημα, και τώρα ακόμη ο δρόμος είναι ανοιχτός. Με μία απλή δήλωση και κατάθεση της προσωρινής αποζημίωσης στο Τ.Π.&Δ. Μάλιστα δεν θα χρειαζόταν καν να μπει στο μέλλον στον κόπο των «διαβουλεύσεων» με όσους ονειρεύονται «μνημόσυνα με ξένα κόλλυβα»! Απλά πράγματα.

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Μαΐου 2026