Μια φωτογραφία από αυτές που αποκαλώ «θησαυρό». Το δικαιολογεί η παλαιότητά της, η ποιότητά της, το θέμα της και η ιστορία της μιας και διασώθηκε. Τη συγκεκριμένη φωτογραφία θυμάται η φιλόλογος – συγγραφέας Μάντη Βρεττού Τριάρχη, να κοσμεί την οικία του Παναγιώτη Κασιμάτη (Μπομπού Ξερού) στο Λειβάδι, γιατί η εικονιζόμενη είναι η γιαγιά της, Αδαμαντία (Διαμάντα) σύζυγος Γεωργίου Τριάρχη, η «Γιωργιάδαινα», όπως την αποκαλούσαν οι παλιοί.
Αυτά μετέφερα στον εκδότη μας και ο Μανώλης εύκολα εντόπισε τη φωτογραφία και την αποτύπωσε στα «ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ». Πώς, πριν από 120 χρόνια και βάλε, βγήκε η φωτογραφία, το γνωρίζουμε από την ίδια την εικονιζόμενη, γιατί η γιαγιά Διαμάντα το εξιστόρησε στη συνονόματη εγγόνα της, τη Μάντη. Η Διαμάντα, λοιπόν, κίνησε από το σπίτι της, απέναντι από την εκκλησιά της Παναγίας Κοντολετού, έχοντας στον ώμο υφαντή κούνια με κοιμισμένο το μωρό της. Ήθελε να επισκεφτεί την οικία που είχε αγοράσει, παλιότερα, ο ιατροφιλόσοφος και Ριζοσπάστης βουλευτής Δημήτρης Ραπτάκης δίπλα στην Κοντολετού, όπου έμενε η κόρη του Εριθέλγη, μητέρα του Κλέωνα Τριανταφύλλου, του Αττίκ, όποτε ερχόταν στα Κύθηρα. Μια κοπελιά ανακάτευε σε ένα κουβά τροφή για τις κότες και η Διαμάντα, χαμογελώντας τη ρώτησε: «Ίντα κάνεις Κατερινάκι;». Ακριβώς τότε η φωτογραφική μηχανή ενός Γάλλου, προφανώς φίλου του Αττίκ που ήδη διέπρεπε στο Παρίσι, παγίδευσε σε αρχέγονη πλάκα, τον χρόνο και την εικόνα.
Advertisement
Αυτή η φωτογραφία, μετά από επεξεργασία χρωματισμού, κυκλοφόρησε ως καρτ – ποστάλ σε Γαλλία και Ελλάδα, με υπότιτλο: «Χωρική φέρουσα το βρέφος της». Στην Ελλάδα από τον εκδοτικό οίκο «Ελευθερουδάκης», με αύξοντα αριθμό 55, από 100 διαφορετικά καρτ – ποστάλ, που τύπωσε εκείνη την εποχή. Το όνομα του φωτογράφου παραμένει άγνωστο. Κατόρθωσα να εντοπίσω τρία καρτ – ποστάλ. Το ένα στάλθηκε στην Αμερική, το άλλο από την Κύπρο στην Αίγυπτο και το τρίτο από Αθήνα στο Βέλγιο. Αυτό ήδη το αγόρασα από συλλέκτη της Βουδαπέστης. Η εικονιζόμενη Κυθήρια, κοσμογυρισμένη ως εικόνα, επιπρόσθετα έχει σπείρει επί γης πλήθος απογόνων που μεγαλουργούν. Εύχομαι να παραληφθεί από κάποιους η μορφή της, μέσω της εφημερίδας μας. Θα ξεχωρίσω έναν. Τον εγγονό της Πάνο Βάρδα, Καθηγητή – Ερευνητή, κορυφαίο Καρδιολόγο.
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Ιανουαρίου 2026
Kythira Online
