Τα φύλλα με την αντιμικροβιακή δράση που κάνουν καλό στην καρδιά

Ο πατρογονικός ελαιώνας, λίγα χιλιόμετρα μακριά από το Κολυμβάρι Χανίων, ήταν πανέμορφος και εξαιρετικά περιποιημένος, ενώ στο υπερσύγχρονο ελαιοτριβείο τους γνώρισα πρωτοποριακές μεθόδους για την παραγωγή εξαιρετικών ελαιολάδων. Ο ιδιοκτήτης, μετά την ξενάγηση, μας έστρωσε πλούσιο τραπέζι, κι όταν δήλωσα (με την προσήκουσα συστολή· στην Κρήτη, ως γνωστόν, δεν τα σηκώνουν αυτά) ότι απέχω από τα οινοπνευματώδη, χώθηκε στην κουζίνα. Όταν επέστρεψε, κουβαλούσε μια γυάλινη κανάτα, γεμάτη με ένα αχνοπράσινο υγρό. Γέμισε μέχρι πάνω το ποτήρι μου και με προέτρεψε, μόλις κρύωνε λίγο, να το δοκιμάσω. Θυμάμαι ότι την άδειασα σχεδόν ολόκληρη μόνος· ξετρελάθηκα πράγματι με τη γεύση. Θυμάμαι επίσης ότι ένιωσα αμηχανία επειδή στάθηκε αδύνατο να βρω ποια ήταν τα βότανα που εκχύλισε στο βραστό νερό. Αφού εξάντλησα και τους πιο απίθανους συνδυασμούς που σκέφτηκα, μου αποκάλυψε το μυστικό: «Λιόφυλλα μόνο έβαλα, τα μαζεύουμε στην ελαιοσυγκομιδή».

Ήταν η πρώτη φορά που τα δοκίμασα και πραγματικά μαγεύτηκα. Φεύγοντας μου χάρισε ένα σακουλάκι ξερά για να φτιάχνω στο σπίτι το πικρούτσικο έγχυμά τους, το οποίο διαθέτει νότες που θυμίζουν εκλεκτές ποικιλίες πράσινου τσαγιού. Άρχισα να μελετώ τα δεδομένα για τις θεραπευτικές ιδιότητές τους, ισχνά ήταν ακόμη τότε, καθώς μιλάμε για πριν από περίπου είκοσι χρόνια, και μαζί να πειραματίζομαι, παντρεύοντάς τα με κάθε λογής υλικό. Κατέληξα ότι ταιριάζουν πολύ με ξύσμα λεμονιού και πορτοκαλιού, με ξερή πιπερόριζα και tulsi, τον ινδικό βασιλικό. Έπεισα μάλιστα κάποιους συνεργάτες πως το λανσάρισμα τέτοιων μειγμάτων που βασίζονται σε καινοτόμο υλικό θα είχε εμπορικό ενδιαφέρον. Σχεδιάζαμε ήδη τα κουτιά και κλείσαμε συμφωνία με μια βιοτεχνία για την παραγωγή τους. Αλλά τότε έσκασε η βόμβα με την κακόηχη κωδική ονομασία «φραπελιά», θα τη θυμάστε μάλλον. Χαμός στα πρωινάδικα, παραλήρημα σε ολόκληρη τη χώρα, έβγαινα από το σπίτι μου και έβλεπα ανθρώπους να ξεφυλλίζουν τις ελιές στα πεζοδρόμια. Δημοσιογράφοι κατέγραφαν υψηλή τηλεθέαση φιλοξενώντας «επιστήμονες» και «ασθενείς» που υπόσχονταν θεραπεία του καρκίνου, εταιρείες θησαύριζαν πουλώντας πανάκριβα την ελπίδα που πρόσφεραν τα φύλλα της ελιάς.

Advertisement

Όταν μετά τις παρεμβάσεις αρμόδιων υπουργών και εισαγγελικών αρχών το θέμα επιτέλους ξεφούσκωσε, φάνηκε ξεκάθαρα ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αξιοποίησης του φύλλου ελιάς θα οδηγούσε, εκείνη την εποχή, σε παταγώδη αποτυχία. Από τότε ευτυχώς άλλαξαν πολλά, καθώς λίγα χρόνια αργότερα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων ενέκρινε τη χρήση του στην προώθηση της αποβολής νερού μέσω των νεφρών σε ήπιες περιπτώσεις κατακράτησης υγρών. Αποδέχεται επίσης ότι υπάρχουν ενδείξεις για θετική επίδραση των εκχυλισμάτων του στην υπέρταση, στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και στην υψηλή χοληστερόλη, χωρίς πάντως να εγκρίνει τη χρήση του για τις παραπάνω παθήσεις.
Στα φαρμακεία πλέον κυκλοφορούν συμπληρώματα που περιέχουν εκχύλισμα φύλλων ελιάς, τιτλοδοτημένα (με καθορισμένη δηλαδή περιεκτικότητα) ως προς την ελαιοευρωπαΐνη, το πιο σημαντικό απ’ όλα τα βιοδραστικά συστατικά τους. Εμφανίζουν αντιμικροβιακή και αντι-ιική δράση, ενώ θεωρούνται χρήσιμα για την ομαλή λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος.