Ο Παπα-Νικολάκης, Νικόλαος Κασιμάτης, ήταν ένας από τους ιερείς του Ποταμού του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα. Το όνομά του, έφτασε στις ημέρες μας, δίχως όμως και οι πιο παλιοί να γνωρίζουν κάτι περισσότερο. Στις πρώτες αναμνήσεις μου, από τις Κυριακές στην Ιλαριώτισσα, είναι χαραγμένη η μορφή ενός υπέργηρου ψάλτη, του Χαρίλαου Κασιμάτη, που ήταν γιός του προαναφερόμενου ιερέα Νικόλαου Κασιμάτη. Ένα βιογραφικό του στοιχείο έχω συγκρατήσει από τον Βασίλη Κασιμάτη – Καρίνο, που υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους αυτοκινητιστές των Κυθήρων. Συγκεκριμένα μου ανέφερε πως ο παππούς του, ο Παπα-Νικολάκης, ήταν αγιογράφος και πως το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού του Αγίου Αντωνίου στα Καστρισιάνικα αυτός το έχει αγιογραφήσει και πως εκεί είναι γραμμένο το όνομά του. Το είχα στον νου μου και όποτε περνούσα από τα Καστρισιάνικα κοίταζα μη και βρω ανοιχτό τον ναό, για να συμπληρώσω την «έρευνά» μου. Καλή τύχη και φέτος πέρασα τη Νέα Δευτέρα, την ώρα που ο ναός ετοιμαζόταν να φιλοξενήσει και να ξεκουράσει στους θόλους του την οδοιπορούσα Μυρτιδιώτισσα και έτσι μπόρεσα να θαυμάσω και να φωτογραφήσω το περίτεχνο τέμπλο του. Πρόκειται για ναό ευρύχωρο και τρισυπόστατο, αφιερωμένο στον Άγιο Αντώνιο, στον Άγιο Αθανάσιο και στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Το τέμπλο, μεγάλο και ξυλόγλυπτο, είχε παραγγελθεί και κατασκευαστεί, χωρισμένο σε τμήματα, στη Σμύρνη. Συναρμολογήθηκε και αγιογραφήθηκε στα Κύθηρα. Πράγματι σε δύο σημεία βρήκα γραμμένο: «χειρ Νικολάου Ιερέως Κασιμάτη Ζωγράφου. 1888.». Αποκαλυπτική είναι και άλλη επιγραφή, χαραγμένη στην Ωραία Πύλη. «ΤΗ 12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ. 1887. ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΑΝΤ. ΑΡΓΥΡΗ». Τότε μου ήρθε στο νου όσα μου έλεγε ο αείμνηστος χειρουργός συνάδελφός μου Γεώργιος Αργυρόπουλος και η αξέχαστη αδελφή του, η αναισθησιολόγος Άννα Αργυροπούλου για τον παππού τους και τα αδέλφια του. Πως ήταν Κυθήριοι καλλιτέχνες ξυλογλύπτες και πως σε πολλά τέμπλα του νησιού υπάρχουν οι υπογραφές τους. Οι φωτογραφίες που δημοσιεύονται πιστοποιούν όσα αναφέρω.
Το καλύτερο, όμως, το φιλάω για το τέλος. Έχοντας εμπεδωμένο το: «Όποιος ψάχνει, βρίσκει» και μάλιστα συχνά πιο σπουδαία πράγματα από αυτά που ψάχνει, δεν σταματώ να ψάχνω. Έτσι πρόσφατα βρήκα την πιο παλιά φωτογραφία με πρόσωπα Κυθηρίων, από αυτές που μέχρι τώρα είχα δει. Στην πίσω όψη της φωτογραφίας, εκτός από τα ονόματα των εικονιζόμενων, αναγράφεται και η χρονολογία, 1875. Μόνο κάποιες με κεντρικό πρόσωπο τον Στρατηγό Πάνο Κορωναίο, ίσως, είναι παλαιότερες από αυτήν. Καταλαβαίνεται την έκπληξή μου όταν διαπίστωσα πως στην συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζεται και ο Παπα-Νικολάκης. Θεωρώντας πως το όλο θέμα «κούμπωσε», το ετοίμασα να προβληθεί από τα «ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ». Αντιγράφω και όσα ιδιαίτερα διαφωτιστικά σημειώνονται στην πίσω όψη της από τον γνωστό Κυθήριο ιστορικό και πολιτικό Παναγιώτη Τσιτσίλια: «Φωτογραφία 1875. Καθήμενοι εξ αριστερών – Θεόδωρος Κορωναίος ή Χρυσούλης εξαίρετος πλοίαρχος ιστιοφόρου – Ιερεύς Νικόλαος Κασιμάτης αγαθότατος και σωστός χριστιανός λευίτης. Όρθιοι εξ αριστερών – δεξιά – Χαράλαμπος Κρίθαρης ή Τσουλής δεινός ναυτικός – Εμμ. Δ. Κορδάτος Θεοδωρακάκης γενάρχης δυναστείας των Κορδάτων οίτινες διέπρεψαν εν Αυστραλία – Αθήναις – και Κύθηρα».
Advertisement
Αυτά από μένα, με την υπενθύμιση πως σε πολλά Κυθηραϊκά σπίτια υπάρχουν φωτογραφίες θησαυροί. Ας τις προστατέψουμε ως κόρες οφθαλμών.
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Ιουνίου 2026
