Ο Άρχοντας, ο αφορεσμένος

Ήταν ένα γαϊδουράκι τόσο δα. Το είχε αγοράσει ο Μιχάλης, όταν ήτανε ακόμα δύο χρονών πουλάρι. Από τον κύριο Περικλή, άθρωπο από μεγάλο σόι, με χωράφια και με παράδες πολλούς. Οι παππούδες του ήτανε, λέει, γραμμένοι στο λίμπρο ντόρο κι όλοι στο σόι είχανε διακριθεί κι αποχτήσανε μεγάλα αξιώματα, τότες. Μέχρι Δεσπότη είχανε αναδείξει!

Από το σόι αυτό λοιπόν κι ο γάιδαρος του Μιχάλη κι ένεκα τούτου “ʼΑρχοντας” το όνομα αυτού. Όχι μόνο οι χωριανοί του, μα και οι κοντοχωριανοί ακόμα, όταν λέγανε “ʼΑρχοντας”, εννοούσανε το γάιδαρο του Μιχάλη. Το ζώον όμως, κάθε άλλο παρά αρχοντική καταγωγή έδειχνε. Καμία σχέση με ευγενείς. Του έλειπαν η φινέτσα και η λεπτότητα, οι καλοί τρόποι. Τίοτα δεν εκάτεχε από σαβουάρ βιβρ. Η συμπεριφορά του, γενικά, ήταν γαϊδουρινή. Εκλωτσοβόλα, εδάγκανε, εκμεταλλευότανε τ’’ άλλα ζωντανα, ήταν χυδαίος απέναντι στα θηλυκά. Γάιδαρος σε όλα του. Είχε κάμει και το λάθος ο Μιχάλης και δεν τον εμουνούχισε όταν ήτανε πουλάρι κι έτσι εκτός απ’’ όλα τ’’ άλλα είχε και τούτο το στραβό. Ήτανε βαρβάτος.Ετράαβα πολλά δεινά από δαύτονε, μα δεν τον εχάλα γιατί τον εχρειαζότανε.

Θα ξεχάσει όμως ποτέ είντα του έκαμε το άτιμο ζωντανό τη μέρα του γάμου του;Ο Μιχάλης, για μεγαλύτερη επισημότητα, είχε αποφασίσει να πάει στην εκκλησία καβάλα στον ʼΑρχοντα. Ντύθηκε λοιπόν τα γαμπριάτικα, έντυσε και το γάιδαρο στα γιορτινά και καβαλήκεψε. Ακλουθούσανε από πίσω οι συγγενείς κι οι φίλοι κι οι μουσικοί με τα βιολιά και πιο πάνω τα ξαδέρφια του με τα δίκανα. Μόλις κάμανε να βγούνε από τον αυλόγυρο του σπιτιού, αρχινίξανε τα ξαδέρφια μπαμ-μπουμ, το σμπαροβολητό.

-Παναγία μου, λέει ο ʼΑρχοντας που δεν είχε ξανατύχει σε γάμο. Με δολοφονούνε. Ασηκώνει, που λέτε, τ’’ αυτία ψηλά και δίνει πεντέξε σάλτους και νάσου το Μιχάλη, ασκοτυμπανίστηκε και έπεσε μα τα γαμπριάτικα μέσα στον ασβεστόλακκο. Με τα καθημερινά πήγε γαμπρός και παραλίγο να τονε διώξει κι ο πεθερός γιατί αντί να περιμένει αυτός τη νύφη, την ηύρε και τονε περίμενε.ʼΑντε εκείνη την ώρα να κάτσει να εξηγεί τι τούκαμε ο σατανάς.

Αλλά μήπως θα ξεχάσει ποτέ εκείνα τα Χριστούγεννα, που τον είχε πάρει αγώι ο Δεσπότης, για να τονε πάει να λειτουργήσει στην Αγία Ελέσσα; Είχανε σώσει τρεις η ώρα τη νύχτα στο μοναστήρι. Έκανε κρύο-ψόφο και ο Δεσπότης ξεπέζεψε βιαστικά και χώθηκε στην εκκλησία. Τον ακολούθησε κι ο Μιχάλης  και ξέχασε να πάρει από το σκαρβέλι το τράιστρο με την προσπορά. Γυρίζει σε πέντε λεφτά και τι να δει! Ο ʼΑρχοντας είχε καταβροχθίσει τράιστρο και προσπορά μαζί. Μοναχά το μπουκάλι με το νάμα είχε μείνει.

Φωνές ο Δεσπότης, κακό μεγάλο. Εινταλώς να λειτουργήσει χωρίς προσπορά; Τάβαλε με το Μιχάλη, που αμέλησε κι άμα δεν εσκεφτότανε το πως θα γυρίσει πίσω θα τον είχε πετάξει όξω από την εκκλησία. Μα σαν είδε πως του Μιχάλη δεν μπορεί να του κάμει τίοτα, τάβαλε με τον ʼΑρχοντα και του τράβηξε έναν αφορεσμό ξεγυρισμένο. Να μάθει να τρώει τσι προσπορές,  το χτήνος!

Από τότες, εκτός του ότι απόχτησε και δεύτερο όνομα, αφορεσμένος δηλαδή, απόχτησε κι άλλες ακόμα κακές συνήθειες. Το βούιδι ας πούμε, κατάφερε να το ξεκάμει το κακόμοιρο. Μεραζόντουσαν την ταή από το ίδιο παχνί, κι εκείνος πότε με κλωτσές, πότε με σπρωξίματα, δεν το άφηνε να φάει ούτε μία μπουκέα.  Κοντζάμου βούιδι, από ασιτία πήγε στο τέλος.

-Α, μπρε ʼΑρχοντα, του αγρίευε ο Μιχάλης, έμπρεπε νάμαι εγώ το βούιδι και θα σούλεγα.

Κατά βάθος πάντως τον αγάπα, γιατί τον εβοήθα πολύ στις δουλειές. Έμελλε όμως να τονε χάσει αναπάντεχα.

Ήτανε Παρασκευή απόγεμα και γύριζε καβάλα στον ʼΑρχοντα από την μπαμπακία.Στο δρόμο συναντηθήκανε με τη Φρόσω, τη χήρα, που πάαινε κι εκείνη για το χωρίο της.Ήτανε ξεμπράτσωτη και το κοντοφούστανό της πολλά άφηνε και λίγα έκρυβε. Όπως καθότανε καβάλα στη γαϊδουρίστα της, που ήτανε κι εκείνη όμορφη σαν την αφεντικίνα της, τα κάλλη και των δύο λαμποκοπούσανε κι ο πειρασμός εχοροπήδα ολόγυρά τουνε. Η γαϊδουρίτσα μάλιστα ήτανε και ξετσίπωτη. Μόλις είδε τον ʼΑρχοντα αρχίνιξε και έγνεθε, το άτιμο θηλυκό.

Καλησπεριστήκανε με το Μιχάλη ευγενικά και προσπεράσανε. Θαμπώθηκα αυτός από τη Φρόσω, ελέλεψε κι ο ʼΑρχοντας από τη γαϊδουρίτσα της. Φουντώσανε κι οι δύο κι ασκοφυσήξανε, μα συνεχίσανε το δρόμο. Μόλις σώσανε στο πηγάδι, ξεπέζεψε ο Μιχάλης για νε ποτίσει τον ʼΑρχοντα. Ο γάιδαρος δεν γινότανε ζάφτι, ξάνοιγε κατά τον ουρανό και το μυαλό του το είχε συνέχεια στη γαϊδουρίτσα της Φρόσως. Κι ο Μιχάλης τα ίδια συμπτώματα παρουσίαζε.”Α, μπρε Μιχαλού, τυχερή που είσ’’ απόψε!”εσκεφτότανε.

Έβγαλε ένα σίγκλο νερό από το πηγάδι κι έσκυψε να το αδειάσει στη γούρνα για να πιεί το ζωντανό. Αυτό ήτανε.Με το που τρουλοκώλιασε, ασηκώνει ο γάιδαρος τα μπροστινά του πόδια και χούπ, καβάλλησε το Μιχάλη. Τονε δάγκασε στο σβέρκο με μανία και παραλίγο να γενεί και το χειρότερο. Μα ευτυχώς, από το βάρος έπεσε τάβλα χάμω ο Μιχάλης κι έβαλε και τσι φωνές. Εκοντοστάθηκε λιγάκι ο ʼΑρχοντας, βρήκε την ευκαιρία και άρπαξε το χοντρό ραβδί του ο αφεντικός. Σηκώθηκε και, (που την ηύρε τόση δύναμη;), του κατέβασε μίανε στην κεφάλα, αστροπελέκι ήτανε.

-Παραλίγο άτιμε, εινταλώς  τηνε γλύτωσα, αμάν Παναγία μου, παραλίγο σου λέω…, που να σε βρω κορδάκι.

Η ραβδέα τον είχε πετύχει στο μήλιγκα, ετρέκλισε το ζωντανό κι έπεσε χάμω κι ούτε που ξανασηκώθηκε. Κορδάκι είχε γενεί.

Ο Μιχάλης όταν κατάλαβε είντα συνέβη έβαλε τα κλάιματα.

-Ωχω ʼΑρχοντά μου, αστείο δα θέλει θα μου τόκαμες κι εγώ πανάθεντά με πήγα και σε σκότωσα. Ωχω ʼΑρχοντά μου, είντα σούκαμα!

Έκλαιγε καμία βδομάδα, μα μετά του πέρασε και πήγε κι αγόρασε άλλο γάιδαρο, μουνουχισμένον αυτή τη φορά. Παρ΄ όλα αυτά επρόσεχε πολύ κάθε φορά που έσκυβε να του αδειάσει το σίγκλο στη γούρνα. Η Μιχαλού βέβαια εστάθηκε άτυχη γιατί ακόμα τσης το χρωστά. Μετά από τέτοια νίλα άντε να του’ ρθει πλέα του Μιχάλη η χήρα στο μυαλό του. Ούτε στον ύπνο του δε θέλει να τηνε ξαναδεί, ούτε αυτός αυτήνε, ούτε ο μουνούχος τη γαϊδάρα της.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ 68  ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ, ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1994