Ενας θάνατος που κάτι μπορεί να μας διδάξει

Πλασμαφαίρεση. Μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, τη μάθαμε όλοι. Πρόκειται για μια σοβαρή, εξειδικευμένη και επεμβατική ιατρική πράξη που εφαρμόζεται για συγκεκριμένες σοβαρές παθήσεις, όπως διαβάζω.

Δεν έχω σκοπό να προϊδεάσω για τίποτα, έτσι κι αλλιώς γιατρός δεν είμαι για να ξέρω. Αυτό που ξέρω όμως είναι ότι ένας χώρος στο Κολωνάκι, όπου ο τραγουδιστής πήγε να κάνει τη συγκεκριμένη θεραπεία, βρίσκεται στο επίκεντρο ελέγχου για τη νομιμότητά του, με τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη να δηλώνει ότι ο χώρος είχε άδεια απλού παθολογικού ιατρείου, η οποία, σύμφωνα με όσα ανέφερε, δεν κάλυπτε τη διενέργεια πλασμαφαίρεσης.

Advertisement

Κανείς δεν ξέρει βεβαίως από τι προήλθε ο θάνατος του τραγουδιστή. Αυτό θα το απαντήσει η ιατροδικαστική έρευνα και κάθε απόπειρα να συνδεθεί από τώρα η συγκεκριμένη θεραπεία με τον θάνατό του είναι αυθαίρετη. Το ότι μια θεραπεία προηγήθηκε χρονικά ενός θανάτου δεν σημαίνει ότι τον προκάλεσε. Υπάρχει όμως κάτι που μπορούμε να πούμε από τώρα και μας αφορά όλους.

Η Ελληνική Εταιρεία Γονιδιακής Θεραπείας και Αναγεννητικής Ιατρικής, με αφορμή την υπόθεση, έκανε μια παρέμβαση που αξίζει να ακουστεί. Με ανακοίνωσή της, εστίασε στο αυτονόητο, ότι θεραπείες που παρουσιάζονται ως «αναγεννητικές» ή «αντιγηραντικές» πρέπει να συνοδεύονται από σαφή επιστημονική τεκμηρίωση, να είναι ξεκάθαρο για ποια ένδειξη χρησιμοποιούνται, ποιο είναι το καθεστώς αδειοδότησής τους και ποια δεδομένα υπάρχουν για την ασφάλειά τους.

Αναγεννητική ιατρική, αντιγήρανση, κυτταρικές θεραπείες, βλαστοκύτταρα. Ωραία ακούγονται όλα αυτά, μόνο που πρέπει να συνοδεύονται από μια ασφάλεια. Το σίγουρο είναι ότι ο ασθενής δεν μπορεί να εξακριβώσει πόσο ασφαλές είναι ένα πλαίσιο όταν διαβαίνει το κατώφλι μιας κλινικής και στην τελική, δεν είναι δουλειά του να το ξέρει.

Δεν είσαι υποχρεωμένος να γνωρίζεις αν μια συγκεκριμένη ιατρική πράξη επιτρέπεται στον συγκεκριμένο χώρο που πας. Και είναι αδύνατον να καταλάβεις αν μια θεραπεία είναι καθιερωμένη πρακτική, αν εφαρμόζεται μόνο για συγκεκριμένες παθήσεις ή αν βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο. Υποθέτεις ότι ένας χώρος όπου γίνονται ιατρικές επεμβάσεις έχει ελεγχθεί για να μπορεί να τις προσφέρει και δεν παρατυπεί.

Θυμάμαι μια εργαζόμενη σε χώρο για αισθητικές θεραπείες που κάποτε προσπαθούσε να μου πουλήσει ενέσιμη θεραπεία για τους μαύρους κύκλους, ενώ εγώ μόλις είχα κάνει αποτρίχωση. «Εμείς είμαστε ιατρείο και όχι ινστιτούτο αισθητικής», μου έλεγε βλέποντας με διστακτική. Μπορεί και να ήταν, αλλά μπορεί απλώς να το έλεγε για να κάμψει τους δισταγμούς μου και να αγοράσω μια ακόμα θεραπεία.

Ζούμε σε μια εποχή όπου η ιατρική, η αισθητική, η ευεξία και το marketing συναντιούνται όλο και συχνότερα μεταξύ τους. Μας υπόσχονται ανανέωση, καλύτερη εμφάνιση, περισσότερη ενέργεια, νεότητα, αποκατάσταση, «boost» στον οργανισμό. Και όσο μεγαλώνει η επιθυμία μας να ζήσουμε καλύτερα και περισσότερο, πιο νέοι και πιο όμορφοι, τόσο μεγαλώνει και η αγορά γύρω από αυτή την επιθυμία.

Δεν σημαίνει ότι όλα είναι απάτη. Υπάρχουν εξαιρετικοί γιατροί και σοβαρές δομές. Υπάρχουν νέες θεραπείες που σώζουν ή βελτιώνουν ζωές. Υπάρχει πραγματική και εντυπωσιακή πρόοδος στην ιατρική και σ’ εκείνο το πεδίο της που συναντιέται με την ευεξία και την αισθητική.

Δεν χρειάζεται να γίνουμε καχύποπτοι με τους πάντες, αλλά είναι καιρός να γίνουμε λίγο πιο δύσπιστοι με τις εύκολες υποσχέσεις. Γιατί το μυρίζεσαι ότι το πεδίο όπου όλα αυτά συναντιούνται είναι προβληματικό. Το μυρίζεσαι ότι υπάρχουν εντός του pin με παρατυπίες που δεν τις βλέπεις εσύ ο άσχετος, αλλά δεν τις έχουν δει κι εκείνοι που θα έπρεπε.

Η Πολιτεία έχει τη δική της ευθύνη. Ο άνθρωπος που περνά την πόρτα ενός ιατρείου πρέπει να μπορεί να θεωρεί ότι τα βασικά έχουν ελεγχθεί, ότι ο χώρος επιτρέπεται να λειτουργεί και οι πράξεις που γίνονται εκεί γίνονται από ανθρώπους που έχουν δικαίωμα να τις κάνουν.

Η απώλεια του Γιώργου Μαζωνάκη, ανεξάρτητα από το τι θα δείξει τελικά η ιατροδικαστική έρευνα, έφερε μπροστά μας αυτό το προβληματικό πεδίο διαφόρων χώρων που συνωστίζονται για να μας πουλήσουν νεότητα και ευεξία και ίσως είναι μια αφορμή να γίνουμε πιο προσεκτικοί. Γιατί κι εμείς, πολλές φορές δεν είμαστε. Ωθούμενοι από την ανάγκη μας για ανανέωση και αναγέννηση, ξεχνάμε τα βασικά. Και δυστυχώς, πέφτουμε θύματα των υποσχέσεων.

Οι απαντήσεις δεν θα αργήσουν να έρθουν. Θα μάθουμε από τι πέθανε ο τραγουδιστής, θα μάθουμε και το πλαίσιο λειτουργίας της συγκεκριμένης κλινικής. Όλα έρχονται στο φως όταν η συγκυρία έχει τραγική κατάληξη. Αλλά αυτή η συζήτηση που άνοιξε, καλό είναι να μην κλείσει.