Παραπλανητικοί ισχυρισμοί και καλλιέργεια φόβου για τις νέες ταυτότητες από τον Εκπρόσωπο Τύπου της «Νίκης»

Ισχυρισμός 3

«Ο προσωπικός αριθμός συνδέεται με όλα σου τα προσωπικά δεδομένα, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του πολίτη».

Συμπέρασμα 3

Ο Προσωπικός Αριθμός (Π.Α.) χορηγείται υποχρεωτικά σε κάθε πρόσωπο που δικαιούται Α.Φ.Μ. ή Α.Μ.Κ.Α. Οι πολίτες που αποκτούν Π.Α. εγγράφονται στο Μητρώο Προσωπικού Αριθμού. Το μητρώο αυτό περιλαμβάνει μόνο τα δεδομένα που είναι απολύτως αναγκαία για την επαλήθευση της ταυτότητας των φυσικών προσώπων και συγκεκριμένα όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, ημερομηνία γέννησης, τόπο γέννησης, Α.Φ.Μ., Α.Δ.Τ. και Α.Μ.Κ.Α., εφόσον το φυσικό πρόσωπο διαθέτει.

Στις νέου τύπου ταυτότητες, στις οποίες αναγράφεται ο Προσωπικός Αριθμός, δεν περιλαμβάνονται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, όπως πληροφορίες για την υγεία των πολιτών, πλην των απαραίτητων στοιχείων ταυτοποίησης. Ο Προσωπικός Αριθμός εγγράφεται και στο τσιπ σε ξεχωριστό χώρο από τα βιομετρικά στοιχεία.

Στις 2 Αυγούστου 2026, ο δικηγόρος και εκπρόσωπος Τύπου του πολιτικού κόμματος «Νίκη», κ. Δήμος Θανάσουλας, παραχώρησε συνέντευξη στο κανάλι του δημοσιογράφου Θάνου Κόκκαλη στο YouTube, γνωστού για τη συχνή διάδοση ανακριβών πληροφοριών. Στο βίντεο, ο κ. Θανάσουλας διατυπώνει ανακριβείς ισχυρισμούς σχετικά με τη νομοθεσία γύρω από τις νέες ταυτότητες, καλλιεργεί τον φόβο σε σχέση με τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών και προβαίνει σε αβάσιμες συγκρίσεις των νέων ταυτοτήτων και των διαβατηρίων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ιδιότητα του κ. Θανάσουλα ως Εκπροσώπου Τύπου της «Νίκης» αποσιωπάται πλήρως στο εν λόγω βίντεο. Αντίθετα, ο κ. Κόκκαλης συστήνει τον κ. Θανάσουλα στο κοινό μόνο με την επαγγελματική του ιδιότητα, ως δικηγόρο παρ’ Αρείω Πάγω. Μπορείτε να δείτε ολόκληρο το βίντεο της μαγνητοσκοπημένης συνέντευξης πατώντας εδώ.

Μάλιστα ο κ. Κόκκαλης, αφότου δημοσίευσε τη συνέντευξη με τον κ. Θανάσουλα, προχώρησε σε σειρά αναρτήσεων στον λογαριασμό του στο Facebook, σε έντονους τόνους, υποστηρίζοντας ανακριβείς ισχυρισμούς για τα νέα δελτία ταυτότητας και το τσιπ που περιέχουν, επιχειρώντας να συνδέσει τα νέα έγγραφα ταυτοποίησης με την περίοδο εμβολιασμού ενάντια στην COVID-19, σύνδεση που έκανε και ο κ. Θανάσουλας κατά τη διάρκεια της συνέντευξης.

Πηγή

Ο κ. Θανάσουλας υποστήριξε ότι η έκδοση διαβατηρίων με δικαιολογητικό τη νέου τύπου ταυτότητα «δεν είναι απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και ότι το τσιπ που περιέχεται στις νέες ταυτότητες είναι διαφορετικό από αυτό των διαβατηρίων, υπονοώντας ότι πρόκειται για «επανεγγράψιμο» τσιπ, στο οποίο μελλοντικά θα προστεθούν και άλλα στοιχεία των πολιτών, ενώ επικαλέστηκε και τα φερόμενα ως λόγια του Αγίου Παϊσίου, σχετικά με την «κάρτα πολίτη», καθώς και αποφάσεις της Ιεράς Συνόδου.

Το νομικό πλαίσιο για τις νέες ταυτότητες και τι ισχύει στην Ελλάδα

Η αντικατάσταση των χάρτινων δελτίων ταυτότητας με ταυτότητες νέου τύπου αποτελεί έναν συνδυασμό «μεταρρυθμιστικής επιλογής» των ελληνικών κυβερνήσεων που ξεκίνησε από το 2018, «νομικής υποχρέωσης» απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και «απαιτήσεων διεθνών φορέων», όπως ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) και το σύστημα έκδοσης VISA για τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Αρχικά, η Ελλάδα είχε νομοθετήσει υπέρ της διαδικασίας ανανέωσης του τύπου των δελτίων ταυτότητας, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ICAO 9303, ήδη από το 2018, με Κοινή Υπουργική Απόφαση (8200/0-297647/10-04-2018) που υπέγραψαν οι Αναπληρωτές Υπουργοί Εσωτερικών και Οικονομικών, Ν. Τόσκας και Γ. Χουλιαράκης αντίστοιχα. Οι αλλαγές αυτές, ωστόσο, δεν προχώρησαν τότε σε εφαρμογή.

Στις 12 Ιουλίου 2019 δημοσιεύθηκε στην Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1157 «για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της Ένωσης και των εγγράφων διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της Ένωσης και τα μέλη των οικογενειών τους που ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας».

Ο κανονισμός προέβλεπε την εναρμόνιση των δελτίων ταυτότητας που εκδίδονται από τα Κράτη – Μέλη της Ε.Ε. με τα πρότυπα ασφαλείας των βιομετρικών διαβατηρίων, όπως είναι η ζώνη μηχανικής ανάγνωσης MRZ, που επιτρέπει τη σάρωση της ταυτότητας, βιομετρικά στοιχεία κ.α., σύμφωνα με τα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας ICAO 9303. Ο λόγος ήταν ότι στα κράτη μέλη κυκλοφορούσαν δεκάδες διαφορετικοί τύποι δελτίων ταυτότητας, πολλοί από τους οποίους θεωρούνταν πλέον ανεπαρκείς ως προς το επίπεδο ασφάλειάς τους και την αποτροπή του κινδύνου πλαστογράφησης ή παραποίησής τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε διαπιστώσει ότι οι τα προβλήματα αυτά διευκόλυναν απάτες και δημιουργούσαν προβλήματα στην ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών της ΕΕ.

Ο συγκεκριμένος κανονισμός «ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος»και «είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του» (άρθ. 16), δεσμεύοντας, έτσι, και την Ελλάδα να προχωρήσει στις απαραίτητες αλλαγές. Με άλλα λόγια, κάθε κράτος μέλος ήταν υποχρεωμένο να εναρμονίσει τα δελτία ταυτότητας με τις νέες προδιαγραφές, όπως περιγράφονται στον κανονισμό. Επιπλέον, ο κανονισμός όριζε ότι τα κράτη μέλη έπρεπε να αρχίσουν να τον εφαρμόζουν το αργότερο δύο χρόνια από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του (δηλαδή το καλοκαίρι του 2023), καθώς η έναρξη ισχύος ορίστηκε στις 2 Αυγούστου 2021.

Έτσι, εντός του 2023, καταληκτική χρονιά για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού, η αρχική Κ.Υ.Α. του 2018 έλαβε μια σειρά τροποποιήσεων (8200/0-109568/16.2.2023, 3021/19/84-μγ’/27.9.2023 και τη μεταγενέστερη 3021/19/84-ξβ’/09-10-2025), οι οποίες ενσωμάτωσαν τον παραπάνω ευρωπαϊκό κανονισμό στην ελληνική νομοθεσία και καθόρισαν τις τεχνικές και διοικητικές λεπτομέρειες της έκδοσης των δελτίων ταυτότητας νέου τύπου.

Μάλιστα τον Ιούλιο του 2023, όπως επισημαίνουν οι αρμόδιες ελληνικές Αρχές, η Ελλάδα έλαβε εκ νέου προειδοποιητική επιστολή από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη μη συμμόρφωση της, έως τότε, με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157.

Συνέπεια των παραπάνω νομοθετικών πράξεων ήταν να ξεκινήσει στις 25 Σεπτεμβρίου 2023 η έκδοση των νέων δελτίων ταυτότητας, όπως ανακοίνωσε επίσημα η Διεύθυνση Διαβατηρίων και Εγγράφων Ασφαλείας της Ελληνικής Αστυνομίας.

Στις 21 Μαρτίου 2024, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) ακύρωσε, με απόφασή του, τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157 καθώς έκρινε πως είχε εσφαλμένη νομική βάση, διατηρώντας, ωστόσο, το περιεχόμενό του μέχρι να θεσπιστεί νέος στη σωστή νομική βάση. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε τον Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1208 στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. στις 20 Ιουνίου του 2025. Ο νέος Κανονισμός δεν έχει ουσιαστικά αλλαγές σε σύγκριση με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157, ως προς τα χαρακτηριστικά ασφαλείας των νέων δελτίων ταυτότητας ή τις προθεσμίες ισχύος των παλαιών δελτίων, πλην του προοιμίου, όπου αναγράφεται η νομική βάση του.

Συνοπτικά για το νομικό πλαίσιο των νέων ταυτοτήτων:

• Η Ελλάδα ήδη από το 2018 είχε αποφασίσει τον εκσυγχρονισμό των ταυτοτήτων κατά τα διεθνή πρότυπα ICAO, με την Κ.Υ.Α. 8200/0-297647/10.4.2018.
• Το 2019, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσαν τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157, ο οποίος είναι δεσμευτικός προς όλα τα κράτη μέλη, με έναρξη ισχύος το 2021 και ορίζοντα εφαρμογής τα 2 έτη από την έναρξη ισχύος του (δηλαδή το 2023).
• Η Ελλάδα, με νέες τροποποιήσεις της Κ.Υ.Α. του 2018, ενσωμάτωσε τον ευρωπαϊκό κανονισμό και η έκδοση των νέων ταυτοτήτων, με τα πρότυπα του κανονισμού, ξεκίνησε στις 25 Σεπτεμβρίου του 2023.
• Το 2025, υιοθετήθηκε νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΕ) 2025/1208, ο οποίος φέρει αλλαγές ως προς τη νομική του βάση και όχι ως προς τις προδιαγραφές των νέων ταυτοτήτων και ο οποίος ενσωματώθηκε στην Κ.Υ.Α. 3021/22/10ο’/10-12-2025, για την έκδοση διαβατηρίων.
• Σύμφωνα με τον κανονισμό, οι ταυτότητες που δεν πληρούν τις νέες προδιαγραφές ασφαλείας (π.χ. ζώνη μηχανικής ανάγνωσης) παύουν να ισχύουν ως ταξιδιωτικά έγγραφα στις 3 Αυγούστου 2026 (άρθρο 5, παρ. 2).

Ισχυρισμός 1: «Δεν είναι μία απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

Ο κ. Θανάσουλας ισχυρίζεται ότι η διορία της 3ης Αυγούστου 2026 για έκδοση διαβατηρίων με τη χρήση της παλιάς μπλε ταυτότητας ορίστηκε από Υπουργική Απόφαση και δεν αποτελεί απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρόκειται για την Κοινή Υπουργική Απόφαση 3021/22/10ο’/10-12-2025, η οποία ορίζει ότι από τις 3 Αυγούστου 2026 δεν θα γίνεται δεκτή η έκδοση διαβατηρίου με δελτίο ταυτότητας που δεν συμμορφώνεται με τα πρότυπα του Κανονισμού (ΕΕ) 2025/1208.

Η συγκεκριμένη Κ.Υ.Α. επικαλείται όσα προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός και δεν αποτελεί ελληνική νομοθετική αυθαιρεσία ή πρωτοβουλία. Αντίθετα, ενσωματώνει τις προβλέψεις του, καθώς τόσο ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/1208, όσο και ο προγενέστερος Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1157 ορίζουν ότι τα δελτία ταυτότητας που δεν πληρούν τα πρότυπα ασφαλείας ΙCAO 9303 ή που δεν περιλαμβάνουν ζώνη μηχανικής ανάγνωσης (MRZ) παύουν να ισχύουν το αργότερο στις 3 Αυγούστου 2026 (άρθρο 5, παρ. 2 και στους κανονισμούς):

Όπως αναφέραμε, ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός «είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του» για όλα τα κράτη μέλη Ανεξαρτήτως, λοιπόν, των επί μέρους διατάξεων και υπουργικών αποφάσεων, η Ελλάδα υποχρεούται από τον Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταργήσει τα δελτία ταυτότητας που δεν πληρούν τις προδιαγραφές ασφαλείας (μπλε χάρτινες ταυτότητες) το αργότερο στις 3 Αυγούστου 2026.

Όπως αναφέρεται στην επίσημη παρουσίαση του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη (1.9.2023):

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157, ταυτότητες κρατών μελών που δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (MRZ), παύουν να ισχύουν την 3η Αυγούστου 2026. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού τα δελτία ταυτότητας που δεν πληρούν τα ελάχιστα πρότυπα ασφαλείας που ορίζονται από τον ICAO ή που δεν περιλαμβάνουν MRZ παύουν να ισχύουν. Σε αυτήν την κατηγορία εγγράφων υπάγεται και το σημερινό ελληνικό δελτίο ταυτότητας, το οποίο δε διαθέτει μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη.

Να σημειωθεί ότι με την Υπ. Απόφαση 32590 ΕΞ 2024/2024 δόθηκε παράταση ισχύος τεσσάρων ετών, από την ημερομηνία έναρξης έκδοσης των νέων δελτίων, στις παλαιού τύπου ταυτότητες (μπλε χάρτινες ταυτότητες) για την ειδική περίπτωση της απομακρυσμένης ταυτοποίησης έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2027, εξαιτίας σημαντικών καθυστερήσεων κατά την διαδικασία έκδοσης των νέων ταυτοτήτων.

Για καθημερινή χρήση ταυτοποίησης σε φυσικές συναλλαγές στο εσωτερικό της χώρας υπάρχει η σχετικά αόριστη πρόβλεψη πως τα παλαιά δελτία θα θεωρούνται ισχυρά έως την αντικατάστασή τους (παράγραφος 8 του άρθρου 1 της κοινής υπουργικής απόφασης 8200/0-109568/16.2.2023, που αντικατέστησε το άρθρο 9 της υπ’ αρ. 8200/0-297647/10-04-2018 κοινής υπουργικής απόφασης). Ουσιαστικά, αυτήν την στιγμή δεν υπάρχει σαφής νομοθετική πρόβλεψη συγκεκριμένης ημερομηνίας καθολικής παύσης ισχύος των παλαιού τύπου δελτίων ταυτότητας για χρήση στο εσωτερικό.

Ωστόσο, η παραπάνω αόριστη γενική πρόβλεψη δεν αναιρεί τη δυνατότητα να θεσπίζονται, με άλλες κοινές υπουργικές αποφάσεις, επιμέρους χρονικοί περιορισμοί της ισχύος των παλαιών δελτίων ταυτότητας όταν αυτά πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για συγκεκριμένους σκοπούς. Δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι «Τα δελτία παλαιού τύπου εξακολουθούν να μπορούν να χρησιμοποιούνται για την ταυτοποίηση των πολιτών και για συναλλαγές εντός Ελλάδας έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2027» αποτελούν παρερμηνεία της Υπ. Απόφασης 32590 ΕΞ 2024/2024, η οποία περιορίζει χρονικά την χρήση παλαιών δελτίων έως την 25 Σεπτεμβρίου 2027 αποκλειστικά και μόνο για τους σκοπούς της εξ αποστάσεως ταυτοποίησης φυσικών προσώπων, με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υπηρεσίας εμπιστοσύνης, και όχι για καθολική χρήση τους έναντι όλων.

Ισχυρισμός 2: Το τσιπ των νέων ταυτοτήτων είναι διαφορετικό από αυτό των διαβατηρίων

Ο κ. Θανάσουλας υποστήριξε ότι το τσιπάκι των νέων ταυτοτήτων είναι διαφορετικό από αυτό των διαβατηρίων, το οποίο δεν είναι επανεγγράψιμο, υπονοώντας κατά τον τρόπο αυτό ότι στις νέες ταυτότητες θα υπάρχει η δυνατότητα να προστίθενται εκ των υστέρων και άλλα στοιχεία πέρα των προβλεπόμενων στοιχείων ταυτοποίησης.

“Είναι διαφορετικό το τσιπάκι του διαβατηρίου. Είναι διαφορετικό το τσιπάκι της ταυτότητας. Και τα δύο έχουνε τσιπάκι σύμφωνα με τα πρότυπα ICAO, δηλαδή ως ταξιδιωτικό έγγραφο. Ως προς αυτό το τσιπάκι, το τσιπάκι αυτό δεν είναι επανεγγράψιμο και δεν δέχεται άλλα στοιχεία, πέρα από αυτά που είναι τα απολύτως απαραίτητα για να ταξιδέψεις κανείς. Το πρόβλημα είναι ότι οι ηλεκτρονικές ταυτότητες, νέου τύπου ταυτότητες, δεν περιορίζονται μόνο στο τσιπάκι και στην τεχνολογία που έχουνε τα διαβατήρια. Είναι συμβατές με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Δεν είναι απλά μέσα ταυτοποίησης, δεν είναι απλά ένα ταξιδιωτικό ψηφιακό έγγραφο, όπως είναι το διαβατήριο, είναι επιπλέον κάρτα πολίτη, κάρτα δικαιώματος. Χωρίς αυτήν ο πολίτης δεν μπορεί να ασκεί δικαιώματα. Αυτό σημαίνει ότι τα δικαιώματα που μας παρέχει το Σύνταγμα, όλοι να έχουμε ελεύθερη πρόσβαση σε δωρεάν παιδεία, στην περίθαλψή μας, στις ελεύθερες μεταφορές, στην οικονομική ζωή, στις συναλλαγές μας με το δημόσιο μπαίνει πλέον, με την νέου τύπου ηλεκτρονικές ταυτότητες, ένας αστερίσκος. Ποιος είναι αυτός; Ότι δεν μπορείς να τα κάνεις όλα αυτά τα δικαιώματά σου αν δεν σου το επιτρέψει, αν η ταυτότητά σου δεν είναι συμβατή με το σύστημα το οποίο έχει εγκαθιδρύσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη.”

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρώην βουλευτής της «Νίκης» και νυν προσωρινός πρόεδρος του κόμματος «Ελληνικός Παλμός», κ. Νικόλαος Παπαδόπουλος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι ο προσωπικός αριθμός «συνδέεται με όλα σου τα προσωπικά δεδομένα, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του πολίτη» και ότι «με το πάτημα ενός κουμπιού θα μπορούν εάν δεν συμμορφώνεσαι απόλυτα μαζί τους να σου επιβάλουν ποινές με κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό και οποιοδήποτε άλλο αποκλεισμό».

Τι εγγράφεται στο τσιπ των νέων ταυτοτήτων;

Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη (1.9.2023), στο ανέπαφο ηλεκτρονικό μέσο αποθήκευσης των νέων ελληνικών ταυτοτήτων περιλαμβάνονται η ψηφιακή φωτογραφία, τα στοιχεία της μηχανικώς αναγνώσιμης ζώνης (MRZ), δύο δακτυλικά αποτυπώματα, το επώνυμο πατέρα, το επώνυμο μητέρας, ο δήμος εγγραφής, ο αριθμός δημοτολογίου καθώς και ο τόπος έκδοσης. Τα στοιχεία αυτά προβλέπονται νομικά από την παράγραφο 4 του άρθρου 3 της κοινής υπουργικής απόφασης 8200/0-297647/2018, όπως αυτή τροποποιήθηκε από την παράγραφο 4 του άρθρου 1 της κοινής υπουργικής απόφασης 8200/0-109568/16.2.2023.

Επιπλέον, με την Υπ. Απόφαση 14960 ΕΞ 2025/2025 (ΦΕΚ Β 2637/29.05.2025) αναγράφεται στην οπίσθια όψη των νέων ταυτοτήτων και ο Προσωπικός Αριθμός, ο οποίος αποθηκεύεται σε ξεχωριστό τμήμα από τα βιομετρικά δεδομένα στο ηλεκτρονικό μέσο αποθήκευσης. Με άλλα λόγια ο Π.Α. δεν αποθηκεύεται μαζί με τη φωτογραφία και τα δακτυλικά αποτυπώματα ως ένα ενιαίο σύνολο, αλλά βρίσκεται σε διακριτό χώρο ή διακριτή λογική δομή μέσα στο ίδιο τσιπάκι.

Συγκριτικά με το τσιπ των διαβατηρίων, οι νέες ταυτότητες περιλαμβάνουν περισσότερες πληροφορίες που είναι χρήσιμες για την ταυτοποίηση του κατόχου (όπως επώνυμο πατέρα, μητέρας, δήμο εγγραφής). [πηγή1] [πηγή2]

Τι ΔΕΝ περιλαμβάνουν οι νέες ταυτότητες;

• ΔΕΝ περιέχoυν τσιπάκι γεωεντοπισμού (gps)
• ΔΕΝ περιλαμβάνουν τον ΑΜΚΑ και κανένα ευαίσθητο προσωπικό στοιχείο σχετικό με το ιστορικό υγείας του κατόχου
• ΔΕΝ αναγράφουν την ομάδα αίματος (εκτός αν ο κάτοχος επιθυμεί διαφορετικά)
• ΔΕΝ αναγράφουν καμία πληροφορία θρησκευτικού προσανατολισμούΠηγή

Η διασύνδεση με το Δημόσιο και ο Προσωπικός Αριθμός

Eίναι αληθές ότι οι νέες ταυτότητες δύναται να διασυνδεθούν με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, καθώς ο Προσωπικός Αριθμός που αναγράφεται στις νέου τύπου ταυτότητες έρχεται με σκοπό να διασυνδέσει τους υφιστάμενους αριθμούς διάσπαρτων μητρώων (π.χ. ΑΦΜ και ΑΜΚΑ), συμπεριλαμβανομένου του Αριθμού Δελτίου Ταυτότητας που διαθέτουν οι πολίτες, με έναν και μόνον αριθμό. Ισχύουν, ωστόσο, συγκεκριμένοι περιορισμοί στην πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα του πολίτη, σύμφωνα με τη νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, όπως θα αναλύσουμε στη συνέχεια.

Ο Προσωπικός Αριθμός είναι ο ενιαίος αναγνωριστικός αριθμός, ο οποίος χορηγείται υποχρεωτικά σε κάθε πρόσωπο που δικαιούται Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) ή Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.), σύμφωνα με τη φορολογική και ασφαλιστική νομοθεσία αντίστοιχα, και χρησιμοποιείται στην επαλήθευση της ταυτότητας των προσώπων στις συναλλαγές τους με τους φορείς του δημόσιου τομέα.

Συνδέεται ο Προσωπικός Αριθμός με τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών;

Σύμφωνα με την επίσημη σελίδα για τον Π.Α., οι πολίτες που αποκτούν Προσωπικό Αριθμό εγγράφονται στο Μητρώο Προσωπικού Αριθμού, (άρ. 3, πδ 40/2025 Α’67). Το μητρώο αυτό περιλαμβάνει μόνο τα δεδομένα που είναι απολύτως αναγκαία για την επαλήθευση της ταυτότητας των φυσικών προσώπων και συγκεκριμένα τα εξής:

α) Π.Α.,

β) όνομα,

γ) επώνυμο,

δ) πατρώνυμο,

ε) μητρώνυμο,

στ) ημερομηνία γέννησης,

ζ) τόπο γέννησης,

η) Α.Φ.Μ.,

θ) Αριθμό Δελτίου Ταυτότητας (Α.Δ.Τ.), εφόσον το φυσικό πρόσωπο διαθέτει,

ι) Α.Μ.Κ.Α., εφόσον το φυσικό πρόσωπο διαθέτει,

ια) ένδειξη ότι ο Π.Α. είναι ενεργός/ανενεργός.

Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 11 του ν. 4727/2020 (Α’184), οι φορείς του δημόσιου τομέα δεν συλλέγουν και δεν αποθηκεύουν τον Π.Α. στα πληροφοριακά συστήματα ή στα συστήματα αρχειοθέτησής τους.

Διασφαλίζονται τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών; Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (GSIS), που εξέδωσε αρχείο ερωταπαντήσεων σχετικά με τον Προσωπικό Αριθμό, απαντά:

Η διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων με τον Π.Α. επιτυγχάνεται με τους ακόλουθους τρόπους:
✓ Με τον έλεγχο και την επαλήθευση ταυτότητας φυσικού προσώπου, η οποία πραγματοποιείται σε ένα σημείο με αυξημένα μέτρα ασφαλείας και με αποτελεσματικό τρόπο.
✓ Με την ταυτοποίηση που γίνεται βάσει ενός στοιχείου (αναγνωριστικού αριθμού) και όχι βάσει συνόλου προσωπικών στοιχείων (ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, ημερομηνία γέννησης) των οποίων ελλείψεις και σφάλματα στην καταχώριση στα μητρώα λειτουργούν ανασταλτικά ως προς την επιτυχία της ταυτοποίησης.
✓ Με το γεγονός ότι το φυσικό πρόσωπο εκθέτει τα ελάχιστα δυνατά στοιχεία για την ταυτοποίησή του.
✓Επειδή μειώνεται το διοικητικό βάρος που προκύπτει από τη χειροκίνητη και αποσπασματική επικαιροποίηση, τη διασταύρωση και την εισαγωγή στοιχείων και περιορίζεται η πιθανότητα σφάλματος από πολλαπλές καταχωρίσεις.
✓ Με την εφαρμογή μηχανισμών προστασίας δεδομένων ήδη από το σχεδιασμό (by design) και εξ ορισμού (by default) κατά την υλοποίηση του Π.Α.

Σε ερωτήσεις σχετικά με τους ισχυρισμούς περί «φακελώματος», η ΓΓΠΣΨΔ απαντά:

Ο Π.Α. δεν είναι φακέλωμα για τους πολίτες. Ο Π.Α. είναι η λύση σε χρόνιες παθογένειες που ταλαιπωρούσαν τους πολίτες λόγω των πολλαπλών μητρώων, όπου τηρούνται τα στοιχεία τους. Ο Π.Α. είναι η απελευθέρωση του πολίτη από τη χρόνια ταλαιπωρία με απόλυτη θωράκιση των προσωπικών του δεδομένων. Το κράτος πρέπει να είναι ενιαίο με αυστηρούς κανόνες ως προς την προστασία των προσωπικών δεδομένων των πολιτών και όχι διαιρεμένο σε επιμέρους οργανισμούς-σιλό, όπου ο καθένας δεν λογοδοτεί πουθενά για τη χρήση των δεδομένων των πολιτών με αποτέλεσμα να ζητούνται διαρκώς τα ίδια στοιχεία από τους πολίτες μεταξύ διαφορετικών οργανισμών. Αυτή θα είναι η μεγαλύτερη χρησιμότητα του Π.Α. πρωτίστως για τους πολίτες, οι οποίοι θα ταυτοποιούνται μια φορά για κάθε συναλλαγή τους με το δημόσιο, χωρίς περιττή γραφειοκρατία και ταλαιπωρία.

Ποια είναι η θέση της Κυβέρνησης για τον Προσωπικό Αριθμό και τις νέες ταυτότητες;

Κατά την ενημέρωση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στις 26 Μαΐου 2025, στην παρουσίαση του Προσωπικού Αριθμού και την ενσωμάτωσή του στα δελτία αστυνομικής ταυτότητας, επισημαίνεται το εξής:

Ο Προσωπικός Αριθμός θα αναγράφεται αυτοματοποιημένα στις νέες ταυτότητες, στην πίσω όψη, και θα αποτελεί το αναγνωριστικό που επαληθεύει μοναδικά την ταυτότητα του προσώπου στον ψηφιακό κόσμο, αντίστοιχα με τον αριθμό δελτίου ταυτότητας που σε συνδυασμό με τη φωτογραφία ταυτοποιεί το πρόσωπο στον φυσικό κόσμο.

Στην ίδια παρουσίαση, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου σημείωσε:

«Ο σκοπός είναι πλέον μόνο με έναν αριθμό και όχι με τέσσερις διαφορετικούς τομεακούς αριθμούς, ο πολίτης να εξυπηρετείται σε όλο το ελληνικό Δημόσιο, σιγά-σιγά και στον ιδιωτικό τομέα. Είναι μία τομή, πραγματικά, για την ελληνική δημόσια διοίκηση».

Από την πλευρά της, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο αρχείο ερωταπαντήσεων που εξέδωσε, περιγράφει τα βασικά οφέλη από την ενσωμάτωση του Π.Α. στα δελτία ταυτότητας ως εξής:

Η ενσωμάτωση του Π.Α. στην ταυτότητα δημιουργεί μονοσήμαντη σύνδεση μεταξύ φυσικής και ψηφιακής ταυτοποίησης, ενισχύοντας την ασφάλεια. Επιτυγχάνεται καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη και αποτελεσματικότερος έλεγχος από το δημόσιο.

Το 2019 το Συμβούλιο της Επικρατείας (2388/2019) έκρινε παράνομη την αποθήκευση στο ενσωματωμένο ηλεκτρονικό μέσο του δελτίου ταυτότητας (RFID chip) των «στοιχείων που απαιτούνται για τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης». Αυτή τη στιγμή το μόνο στοιχείο που σχετίζεται με τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι ο αναγραφόμενος Προσωπικός Αριθμός του κατόχου (ΠΑ), ο οποίος όπως προαναφέραμε διασυνδέει τους βασικούς αριθμούς ταυτοποίησης ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και ΑΔΤ και αναγράφεται στην οπίσθια όψη των νέων ταυτοτήτων και αποθηκεύεται στο ηλεκτρονικό μέσο αποθήκευσης, σε διαφορετικό, ωστόσο, χώρο από τα βιομετρικά στοιχεία του κατόχου, σύμφωνα με την Υπ. Απόφαση 14960 ΕΞ 2025/2025 (ΦΕΚ Β 2637/29.05.2025).

Είναι επανεγγράψιμο το τσιπ των νέων ταυτοτήτων;

Το θέμα της επανεγγραφής δεν βρίσκεται στη δικαιοδοσία των κυβερνήσεων, όπως υποστηρίζει ο κ. Θανάσουλας, αλλά προβλέπεται από τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας ICAO. Στο σχετικό έγγραφο (Doc 9303) αναφέρεται ότι μετά την εγγραφή του τσιπ με τα προβλεπόμενα στοιχεία κάθε πολίτη, το τσιπ κλειδώνει. Δηλαδή, τα δεδομένα των πολιτών εγγράφονται κατά την έκδοση του δελτίου, το τσιπ κλειδώνει υποχρεωτικά και μετά την έκδοση δεν μπορεί να ξεκλειδωθεί. Επομένως δεν μπορεί να ξαναγραφτεί, όπως π.χ. ένα USB ή μια κάρτα μνήμης.

Μετά την εξατομίκευση, το τσιπ ΠΡΕΠΕΙ να κλειδωθεί. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι πλέον δυνατή η εκτέλεση εντολών εξατομίκευσης και δεν είναι πλέον δυνατή η εγγραφή δεδομένων εξατομίκευσης στο τσιπ. Μόνο μετά την επιτυχή εκτέλεση ενός μηχανισμού πιστοποίησης (TA) είναι δυνατή η εγγραφή δεδομένων στο τσιπ. Ένα κλειδωμένο τσιπ δεν μπορεί να «ξεκλειδωθεί».

Τις ίδιες τεχνικές πληροφορίες ασφαλείας διαβάζουμε και από τη Διεύθυνση Διαβατηρίων και Εγγράφων Ασφαλείας, η οποία είναι αρμόδια για την έκδοση τόσο των διαβατηρίων όσο και των νέων ταυτοτήτων. Σύμφωνα με αυτές, μετά την ολοκλήρωση της προσωποποίησης το τσιπ κλειδώνει υποχρεωτικά, τα δεδομένα υπογράφονται ψηφιακά μέσω Υποδομής Δημόσιου Κλειδιού (PKI), το οποίο εγγυάται τη γνησιότητα και τη μη αλλοίωση του περιεχομένου του τσιπ, και οποιαδήποτε μεταγενέστερη τροποποίηση είτε δεν επιτρέπεται είτε καθίσταται άμεσα ανιχνεύσιμη κατά τον έλεγχο αυθεντικότητας. Μετά την έκδοση, το κλειδωμένο ανέπαφο τσιπ δεν μπορεί να ξεκλειδωθεί και η αλλαγή των αποθηκευμένων στοιχείων προϋποθέτει την έκδοση νέου εγγράφου.

Καθώς ο κ. Θανάσουλας επικαλέστηκε λόγια που αποδίδονται στον Άγιο Παΐσιο και αποφάσεις της Ιεράς Συνόδου («όχι της Διαρκούς», όπως ο ίδιος τόνισε), αξίζει να αναφέρουμε ότι η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, δεύτερο επίσημο διοικητικό όργανο της Εκκλησίας της Ελλάδας, με επίσημη ανακοίνωση που εξέδωσε το 2023, απέρριψε τους ισχυρισμούς για «ηλεκτρονικό φακέλωμα», αποδίδοντάς τους παραθρησκευτική προέλευση και υποστηρίζοντας ότι «η κρίση για τη νομιμότητα της αστυνομικής ταυτότητας ανήκει στη δικαιοδοσία της δικαστικής εξουσίας». Σύμφωνα με την ανακοίνωση:

Δεν είναι θεολογικώς ισχυρές οι θεωρίες ότι προσβάλλεται το δόγμα της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού από τη μορφή και το περιεχόμενο της νέας αστυνομικής ταυτότητας, όπως αυτή ρυθμίζεται από τις ισχύουσες Υπουργικές Αποφάσεις (2018, 2019, 2023). Επίσης παραθρησκευτική αφετηρία έχει η χρήση φράσεων περί «ηλεκτρονικού φακελώματος» που επιβάλλει η «Νέα Τάξη Πραγμάτων» και η «παγκοσμιοποίηση», καθώς δεν στοχεύει στην προστασία των ατομικών ελευθεριών των πολιτών, αλλά υπονοεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, οι υπηρεσίες της και η εκάστοτε εκλεγμένη Κυβέρνηση είναι «όργανα του Αντιχρίστου».

Ψευδείς και παραπλανητικοί ισχυρισμοί για τις νέου τύπου ταυτότητες έχουν διαδοθεί πολλές φορές στο παρελθόν, τους οποίους καταρρίψαμε σε αντίστοιχα άρθρα μας. Για παράδειγμα ο ψευδής ισχυρισμός της επιβολής προστίμου για όσου δεν εκδώσουν ταυτότητες έως τις 3 Αυγούστου 2026, ο ψευδής ισχυρισμός ότι οι νέες ταυτότητες θα διαθέτουν σύστημα γεωντοπισμού (GPS) και ο ψευδής ισχυρισμός ότι οι παλαιού τύπου μπλε χάρτινες ταυτότητες θα ισχύουν γενικά έως τις 25 Σεπτεμβρίου του 2027, κάτι που ισχύει αποκλειστικά για την απομακρυσμένη ταυτοποίηση και όχι γενικά.

Συμπέρασμα

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157 και τον μεταγενέστερο Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1208, οι οποίοι είναι δεσμευτικοί για όλα τα κράτη μέλη, οι ταυτότητες που δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (MRZ), παύουν να ισχύουν στις 3 Αυγούστου 2026. Σε αυτήν την κατηγορία εγγράφων υπάγονται και τα χάρτινα μπλε δελτία ταυτότητας. Στις νέου τύπου ταυτότητες δεν περιλαμβάνονται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, όπως πληροφορίες για την υγεία των πολιτών, πλην των απαραίτητων στοιχείων ταυτοποίησης και του προσωπικού αριθμού, ο οποίος εγγράφεται στο τσιπ σε ξεχωριστό χώρο από τα βιομετρικά στοιχεία. Το ανέπαφο μέσο αποθήκευσης (τσιπ), μετά την εγγραφή του με τα παραπάνω απαιραίτητα στοιχεία ταυτοποίησης κλειδώνει υποχρεωτικά, υπογράφεται ψηφιακά, και μετά την έκδοση δεν μπορεί να ξεκλειδωθεί για να εγγραφούν νέα στοιχεία.

Έλενα Βατάλα

Απόφοιτη του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με ειδίκευση στη Γλωσσολογία. Κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας και Σημειωτικής, Πολιτισμού και Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έχει εργαστεί ως Γλωσσική Αναλύτρια σε εταιρεία συμπεριφορικής ανάλυσης με τη χρήση τεχνολογιών AI.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://www.consilium.europa.eu/prado/en/GRC-BO-02001/index.html#sec-feat-1-6
2. https://www.minocp.gov.gr/2023/09/01/01-09-2023-i-pragmatikotita-gia-tis-nees-taftotites-h-parousiasi-tou-ypourgou-prostasias-tou-politi-k-gianni-oikonomou-sto-ypourgiko-symvoulio-erotiseis-kai-apantiseis/
3. https://www.mydocman.gr/8200-0-181621-2019
4. https://www.taxheaven.gr/circulars/28571/k-y-a-ariom-8200-0-297647-2018
5. https://www.passport.gov.gr/npc/nea-anakoinoseis/anakoinosi-id.html
6. https://www.astynomia.gr/odigos-tou-politi/dikaiologitika/ekdosi-deltiou-taftotitas/
7. ICAO Doc 9303, Machine Readable Travel Documents, Eighth Edition, 2021, https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2026/08/9303_p1_cons_en.pdf
8. https://www.ertnews.gr/eidiseis/ellada/diarkis-iera-synodos-gia-nees-taytotites-anikoun-sti-dikaiodosia-tis-dikastikis-eksousias-parathriskeytiki-i-frasi-ilektroniko-fakeloma/
9. https://imp.gr/%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%85%CE%B8%CF%85%CE%BD%CE%B7-%CE%B5%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CF%89%CF%83%CE%B7-%CE%B5%CE%B9%CF%83-%CE%BF%CF%84%CE%B9-%CE%B1%CF%86%CE%BF%CF%81%CE%B1-%CF%84%CE%B9%CF%83-%CE%BD/#
10. https://www.eea.gr/arthra-eea/nees-taytotites-ta-charaktiristika-toys-23-erotiseis-kai-apantiseis/
11. https://www.passport.gov.gr/e-passport/biometrics.html
12. https://www.passport.gov.gr/e-passport/grc-e-pass.html
13. https://www.lifo.gr/now/greece/apofasi-ste-ti-einai-nomimo-kai-ti-ohi-stis-nees-taytotites-me-tsipaki
14. https://pa.gov.gr/syxnes-erotiseis/
15. https://www.primeminister.gr/2025/05/26/36323
16. https://www.kodiko.gr/nomothesia/document/1047670/yp.-apofasi-32590-eks-2024-2024#google_vignette
17. https://www.sakkoulas-online.gr/news/dee-tis-21-3-2024-c-61-22-krisi-dee-peri-esfalmenis-nomikis-vasis-kai-anischyrou-tou-kanonismou-gia-tin-ypochreotiki-ensomatosi-dyo-daktylikon-apotypomaton/
18. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:62022CJ0061_RES
19. https://www.taxheaven.gr/circulars/51763/3021-22-10o-10-12-2025