Ορτύκι: Στο μικροσκόπιο της Κομισιόν το κυνήγι του – Η απάντηση των Κυνηγετικών Οργανώσεων

Το κυνήγι του ορτυκιού μπαίνει πλέον στο επίκεντρο μιας σοβαρής ευρωπαϊκής συζήτησης, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την κατάσταση διατήρησης του είδους και τη βιωσιμότητα της θήρας του. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο χώρες με μεγάλη κυνηγετική παράδοση στο ορτύκι, αλλά συνολικά τα κράτη-μέλη όπου το είδος αποτελεί νόμιμο θηρεύσιμο είδος και μέρος της ετήσιας κυνηγετικής δραστηριότητας.

Η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς το ορτύκι παραμένει ένα από τα πιο αγαπητά μεταναστευτικά θηράματα για χιλιάδες κυνηγούς. Την ώρα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο εξετάζονται πιθανές αυστηρότερες προσεγγίσεις, η ελληνική κυνηγετική πλευρά επιχειρεί να απαντήσει με τον μόνο τρόπο που μπορεί να σταθεί θεσμικά: με οργανωμένη παρακολούθηση, ηλεκτρονική κάρπωση και πραγματικά στοιχεία από το πεδίο.

Advertisement

Σύμφωνα με πρόσφατο τεχνικό υλικό που αφορά την κατάσταση διατήρησης του Common Quail, δηλαδή του κοινού ορτυκιού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει στο τραπέζι ακόμη και την ανάγκη προσωρινής απαγόρευσης της θήρας του είδους, επικαλούμενη ανησυχίες για τη βιωσιμότητα της κάρπωσης και για πληθυσμιακές μειώσεις. Στο ίδιο πλαίσιο, ωστόσο, δεν υπήρξε συναίνεση, με τα κράτη-μέλη να καλούνται να τεκμηριώσουν εναλλακτικά μέτρα ή μειώσεις κάρπωσης.

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία για το Κυνήγι και τη Διατήρηση, FACE, ανακοίνωσε στις 29 Μαΐου 2026 την πρώτη ταυτόχρονη επιστημονική παρακολούθηση ορτυκιού από κυνηγετικές οργανώσεις σε έξι ευρωπαϊκές χώρες: Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Βουλγαρία και Ρουμανία. Πρόκειται για πιλοτικό πρόγραμμα που στοχεύει στη συλλογή ακριβέστερων δεδομένων για την κατάσταση των πληθυσμών του είδους στην Ευρώπη.

Η πρωτοβουλία της FACE δείχνει τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τα μεταναστευτικά θηράματα. Η υπεράσπιση της νόμιμης θήρας δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο στην εμπειρία ή στην παράδοση. Χρειάζεται συμμετοχή σε επιστημονικά πρωτόκολλα, συγκέντρωση στοιχείων και δυνατότητα παρουσίασης τεκμηριωμένης εικόνας απέναντι σε ευρωπαϊκά όργανα, επιτροπές και διαδικασίες αξιολόγησης.

Η ελληνική απάντηση με καταγραφές και σκύλους φέρμας

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται και η ελληνική κυνηγετική πλευρά. Η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος ετοιμάζει πρόγραμμα καταγραφής πληθυσμού ορτυκιού με τη συμμετοχή κυνηγών και σκύλων φέρμας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Γενική Συνέλευση της Δ΄ Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Στερεάς Ελλάδος, το πρόγραμμα προβλέπει συστηματικές καταμετρήσεις σε 21 επιλεγμένα τετράγωνα σε όλη τη χώρα, κατά την αναπαραγωγική περίοδο τον Μάιο και πριν από τη μετανάστευση τον Αύγουστο. Οι κυνηγοί θα συμμετέχουν ως εκπαιδευμένοι καταμετρητές πεδίου, αξιοποιώντας τη γνώση τους, κατάλληλους σκύλους φέρμας και συσκευές GPS, βάσει τυποποιημένου πρωτοκόλλου.

Η αναφορά στους σκύλους φέρμας έχει ιδιαίτερη αξία. Δεν πρόκειται για μια τυπική παρατήρηση, αλλά για πρακτική αξιοποίηση της κυνηγετικής γνώσης στο πεδίο. Οι έμπειροι κυνηγοί και οι κατάλληλοι σκύλοι μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ανίχνευση παρουσίας του είδους, ενώ η χρήση GPS αφορά την ακριβή αποτύπωση των διαδρομών και των σημείων καταγραφής. Με αυτόν τον τρόπο, η εμπειρία της κυνηγετικής κοινότητας μετατρέπεται σε μετρήσιμο στοιχείο.

Η τοποθέτηση του Νίκου Σταθόπουλου

Σύμφωνα με την τοποθέτηση του Προέδρου της Δ΄ Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Στερεάς Ελλάδος, κ. Νίκου Σταθόπουλου, στη Γενική Συνέλευση της Ομοσπονδίας, η ευρωπαϊκή πίεση για τα μεταναστευτικά είδη είναι έντονη και απαιτεί αξιόπιστα δεδομένα. Στο ίδιο πλαίσιο, η ηλεκτρονική κάρπωση, τα προγράμματα παρακολούθησης για το ορτύκι και η συλλογή στοιχείων πεδίου παρουσιάζονται ως βασικά εργαλεία για τη θωράκιση της ετήσιας Ρυθμιστικής Απόφασης και για την τεκμηριωμένη απάντηση σε κάθε προσπάθεια περιορισμού της κυνηγετικής δραστηριότητας.

Η δουλειά των Κυνηγετικών Οργανώσεων

Αυτό είναι και το κεντρικό σημείο της υπόθεσης. Οι Κυνηγετικές Οργανώσεις δεν περιορίζονται σε ανακοινώσεις διαμαρτυρίας. Η ΚΣΕ, οι Ομοσπονδίες και οι Κυνηγετικοί Σύλλογοι καλούνται να κάνουν μια δύσκολη, αλλά απολύτως αναγκαία δουλειά: να οργανώσουν καταγραφές, να εκπαιδεύσουν ανθρώπους, να στηρίξουν τη δήλωση κάρπωσης, να συλλέξουν στοιχεία και να τα αξιοποιήσουν θεσμικά. Αυτή η διαδικασία είναι που μπορεί να διατηρήσει το κυνήγι του ορτυκιού μέσα σε ένα όλο και πιο απαιτητικό ευρωπαϊκό περιβάλλον.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο είναι σαφές. Η Οδηγία για τα Πτηνά αναγνωρίζει τη νομιμότητα του κυνηγιού άγριων πτηνών ως μορφή βιώσιμης χρήσης και επιτρέπει τη θήρα ειδών του Παραρτήματος ΙΙ, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή γίνεται με τρόπο που δεν θέτει σε κίνδυνο την επιβίωσή τους.

Άρα, η συζήτηση για το ορτύκι δεν είναι απλώς «υπέρ ή κατά του κυνηγιού». Είναι συζήτηση για το αν η κάθε χώρα μπορεί να αποδείξει ότι η θήρα ασκείται με κανόνες, ότι η κάρπωση παρακολουθείται και ότι οι πληθυσμοί αξιολογούνται με αξιόπιστη μεθοδολογία. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, οι αποφάσεις κινδυνεύουν να ληφθούν με βάση τις δυσμενέστερες παραδοχές.

Τι σημαίνει αυτό για τους Έλληνες κυνηγούς

Για τους Έλληνες κυνηγούς, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Το ορτύκι, όπως και άλλα μεταναστευτικά είδη, δεν μπορεί πλέον να θεωρείται αυτονόητο στο πλαίσιο της ετήσιας Ρυθμιστικής. Η διατήρηση της νόμιμης θήρας του θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή της κυνηγετικής κοινότητας σε αξιόπιστα προγράμματα καταγραφής και από τη συνέπεια στην ηλεκτρονική δήλωση κάρπωσης.

Η δουλειά που γίνεται σήμερα από τις Κυνηγετικές Οργανώσεις είναι, στην πράξη, μια προσπάθεια να περάσει το κυνήγι του ορτυκιού από την εποχή της γενικής εκτίμησης στην εποχή της τεκμηριωμένης διαχείρισης. Δεν αρκεί να λέγεται ότι υπάρχουν ορτύκια ή ότι η πίεση δεν είναι υπερβολική. Πρέπει να υπάρχουν στοιχεία, χάρτες, διαδρομές, καταγραφές, δηλώσεις κάρπωσης και επιστημονικά επεξεργάσιμα δεδομένα.

Το κυνήγι του ορτυκιού δεν απαγορεύεται σήμερα. Βρίσκεται όμως ξεκάθαρα σε φάση ευρωπαϊκής αξιολόγησης και πίεσης. Γι’ αυτό η προσπάθεια της ΚΣΕ, των Ομοσπονδιών και των Κυνηγετικών Συλλόγων έχει κρίσιμη σημασία. Αν η χώρα θέλει να υπερασπιστεί σοβαρά τη νόμιμη θήρα του είδους, πρέπει να μπορεί να παρουσιάσει αξιόπιστη εικόνα από το πεδίο.

Το μέλλον του ορτυκιού δεν θα το κερδίσουν οι φωνές, ούτε οι εντυπώσεις. Θα το κερδίσουν η συμμετοχή, η υπευθυνότητα, η επιστημονική τεκμηρίωση και η συστηματική δουλειά των Κυνηγετικών Οργανώσεων.