Προειδοποίηση: Το Ελ Νίνιο επιστρέφει σφοδρότερο

Οι θερμοκρασίες των ωκεανών ανά τον κόσμο κατά τον μήνα Απρίλιο ήταν οι δεύτερες υψηλότερες που έχουν καταγραφεί ποτέ, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες των επιστημόνων πως μια νέα εκδήλωση του φαινομένου Ελ Νίνιο βρίσκεται προ των πυλών, εξέλιξη που θα μπορούσε, με τη σειρά της, να κλιμακώσει ακραία καιρικά φαινόμενα ανά τον κόσμο.

Το φυσικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, κατά την εκδήλωση του οποίου οι θερμοκρασίες των υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό αυξάνονται σημαντικά, επιταχύνει προσωρινά την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας του αέρα, με αποτέλεσμα να σημειώνονται περισσότερες πυρκαγιές, πλημμύρες αλλά και ξηρασίες.

Advertisement

Το Copernicus, το πρόγραμμα γεωσκόπησης της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κατέγραψε θερμοκρασίες – ρεκόρ στην επιφάνεια της θάλασσας σε μεγάλο μέρος του τροπικού Ειρηνικού τον Απρίλιο, ενώ η παγκόσμια μέση θερμοκρασία για τους μη πολικούς ωκεανούς έφτασε στους 21°C — λίγο χαμηλότερα από το ρεκόρ των 21,04°C που σημειώθηκε τον Απρίλιο του 2024 κατά τη διάρκεια της τελευταίας εκδήλωσης του Ελ Νίνιο.

Σύμφωνα με το Copernicus οι θερμοκρασίες των ωκεανών κατά τον προηγούμενο μήνα είναι ενδεικτικές μιας μετάβασης σε «συνθήκες Ελ Νίνιο που αναμένονται πλέον τους επόμενους μήνες».

Μιλώντας στους Financial Times, η Σαμάνθα Μπέρτζες, διευθύντρια αρμόδια για την παρακολούθηση του κλίματος στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων του Copernicus, σημείωσε πως υπάρχει μιας «σαφής ένδειξη διαρκούς υπερθέρμανσης του πλανήτη», το οποίο σημαίνει πως, σε περίπτωση εκδήλωσης ενός σφοδρού Ελ Νίνιο, το 2027 θα μπορούσε να καταστεί η πιο θερμή χρονιά στα χρονικά της μετεωρολογίας.

Το κλίμα στον πλανήτη μεταβάλλεται μεταξύ των ψυχρών κύκλων του Λα Νίνια και των αντίθετων, θερμών, κύκλων του Ελ Νίνιο, με ουδέτερες συνθήκες στο ενδιάμεσο, οι οποίες συνήθως μεταβάλλονται κάθε δύο έως επτά χρόνια. Η τελευταία εκδήλωση του Ελ Νίνιο σε συνδυασμό με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, κατέστησε την τριετία έως το 2025 την πιο θερμή που έχει καταγραφεί ποτέ.

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) δήλωσε τον Μάρτιο ότι οι πιθανότητες εκδήλωσης του Ελ Νίνιο έως το τέλος του τρέχοντος έτους ήταν περισσότερες από 50%, ενώ τον Απρίλιο, η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ όρισε τις πιθανότητες επιστροφής του μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου στο 61%. Και στα τέλη Απριλίου η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Αυστραλίας ανέφερε ότι όλα τα κλιματικά μοντέλα, περιλαμβανομένου του δικού της, προέβλεπαν συνέχιση της αύξησης των θερμοκρασιών των ωκεανών κατά τον Μάιο, φτάνοντας στα όρια του Ελ Νίνιο αργότερα εντός του έτους.

Ωστόσο οι Αυστραλοί επισήμαναν ότι υπάρχει απόκλιση μεταξύ των προγνωστικών μοντέλων σχετικά με το πότε θα μπορούσε να εκδηλωθεί το φαινόμενο και το πόσο ισχυρό θα μπορούσε να είναι. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός συμμερίζεται αυτήν την αβεβαιότητα όσον αφορά τις προβλέψεις, σημειώνοντας ότι είναι συνήθως λιγότερο αξιόπιστες αυτή την εποχή του έτους, λόγω του λεγόμενου «φράγματος προβλεψιμότητας της άνοιξης» στο βόρειο ημισφαίριο.

Ο Μάικλ Μέρεντιθ, ωκεανογράφος στο The British Antarctic Survey του Κέιμπριτζ, σημείωσε πως «φαίνεται να συσσωρεύεται τεράστια ποσότητα θερμότητας στον κεντρικό Ειρηνικό, με παρατεταμένα θαλάσσια κύματα καύσωνα και κίνδυνο πρόκλησης ζημιών σε οικοσυστήματα», ακόμη και πριν από την πιθανή εκδήλωση ενός φαινομένου Ελ Νίνιο.

«Γνωρίζουμε ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο γενικά αυξάνει τις θερμοκρασίες. Αν, λοιπόν, αυτό που επίκειται αποδειχθεί τόσο σφοδρό όσο φοβόμαστε, τότε μας περιμένει μια κόλαση», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Το κλιματικό σύστημα είναι σύνθετο και οι προβλέψεις δεν αποτελούν εγγυήσεις — ωστόσο θεωρώ πολύ πιθανό οι επόμενοι μήνες, έως και το 2027, να σημαδευτούν από μια σειρά ζοφερών περιβαλλοντικών ειδήσεων».

Παρότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα ή την ένταση του φαινομένου Ελ Νίνιο, η συνδυαστική τους δράση μπορεί να οδηγήσει σε πιο ακραία καιρικά φαινόμενα και μεταβολές στα μοτίβα των βροχοπτώσεων.

Ο Απρίλιος του τρέχοντος έτους ήταν ο τρίτος θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως, με τη μέση θερμοκρασία επιφάνειας στους 14,89 βαθμούς Κελσίου (°C), υπερβαίνοντας κατά Ο,52 °C το μέσο όρο του μήνα για την περίοδο 1991-2020.

Ο θερμότερος Απρίλιος που έχει καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως ήταν ο Απρίλιος του 2024, ενώ ο δεύτερος θερμότερος εκείνος του 2025. Ωστόσο τα δεδομένα αυτά αποκρύπτουν έντονες περιφερειακές αντιθέσεις από την άποψη της θερμοκρασίας και των βροχοπτώσεων.

Ο φετινός Απρίλιος ήταν ο πιο θερμός που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ισπανία,  όμως σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης επικράτησαν συνθήκες ψυχρότερες σε σχέση με τα κανονικά για την εποχή επίπεδα.

Πιο βροχερός από τον μέσο όρο ήταν ο καιρός στις βορειοανατολικές και κεντρικές Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά και στο βόρειο Μεξικό, καθώς και στην Αραβική Χερσόνησο, στο Αφγανιστάν, στη νότια Κίνα, στην Ιαπωνία, τμήματα της Βραζιλίας, στη νότια Αφρική και στη Νέα Ζηλανδία.

Αντιθέτως στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ, την Κεντρική Ασία, την Αυστραλία και τμήματα της Νότιας Αμερικής επικράτησαν ξηρότερες συνθήκες. Η έκταση του θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική ήταν η δεύτερη χαμηλότερη στα χρονικά για τον συγκεκριμένο μήνα.

Και όλα αυτά αποτελούν «χαρακτηριστικά ενός κλίματος που διαμορφώνεται ολοένα και περισσότερο από ακραία καιρικά φαινόμενα», σημείωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες.