ΛΑΔΙ: μικρή παραγωγή με πολλά προβλήματα.

Νωρίτερα λόγω πρωιμότητας της παραγωγής, αλλά και πολλών ασθενειών που ταλαιπώρησαν τα δέντρα και τον καρπό, ξεκίνησε φέτος η ελαιοκομική περίοδος. Αρχικά ο δάκος και το γλοιοσπόριο ταλαιπώρησε τα δέντρα σε όλο το νησί, όμως, ειδικά το δεύτερο, έδειξε προτίμηση στο Βόρειο τμήμα του. Σε μερικούς ελαιώνες δεν έγινε καν ελαιοσυλλογή εξ αιτίας της προσβολής. Άλλο πρόβλημα ήταν ότι ο καρπός σε πολλές περιοχές του νησιού ωρίμαζε πολύ πιο γρήγορα από ότι συνήθως και έπεφτε στο έδαφος. Όσοι παρακολουθούσαν τους ελαιώνες τους και διαπίστωναν το πρόβλημα έσπευδαν να μαζέψουν τον καρπό γρήγορα, πριν ωριμάσει και τον χάσουν τελείως. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ακόμη και σε περιοχές που είχαν παραδοσιακά μεγάλη περιεκτικότητα σε λάδι να έχει πολύ λιγότερη και, όταν έφθαναν στο ελαιοτριβείο να είχαμε αποδόσεις 3-4 το μουζούρι. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι κατά περιοχές είχαμε αρκετό καρπό πάνω στα δέντρα. Εδώ την κύρια αιτία πρέπει μάλλον να αναζητήσουμε στις λίγες βροχές και ειδικά στον εντελώς άβροχο Σεπτέμβριο, οπότε έχουμε το σχηματισμό του λαδιού στον καρπό. Σε όλες τις περιπτώσεις, πάντως, το κύριο πρόβλημα στα Κύθηρα ήταν η μεγάλη έλλειψη εργατικών χρειών, αφού οι παραδοσιακοί, την τελευταία εικοσαετία, εργάτες από την Αλβανία, που θεωρούνται από τους καλλίτερους, έχουν μειωθεί σημαντικά και τα ειδικά συνεργεία δύσκολα εύρισκαν διαθέσιμους εργάτες για να στελεχωθούν. Εννοείται ότι ο τελευταίος λόγος εκτόξευσε τα ημερομίσθια, τα οποία κυμάνθηκαν στις περισσότερες περιπτώσεις από 70-80€ στην καλλίτερη, ακούστηκαν όμως και 90€. Για να δούμε τη διαφορά, στον αντίποδα π.χ. στον Βορρά, και συγκεκριμένα στη Θράκη, που υπήρχε σχετική επάρκεια εργατικού δυναμικού, στο οποίο κι εδώ επικρατούσαν οι Αλβανοί, τα μεροκάματα σπάνια ξεπέρασαν τα 40€, σύμφωνα με αξιόπιστες μαρτυρίες. Με όλα τα παραπάνω και με παράμετρο τις τιμές του προϊόντος, η καλλιέργεια φαίνεται να καθίσταται εντελώς ασύμφορη επαγγελματικά λόγω και του μικρού κλήρου στο νησί και του απομακρυσμένου των ελαιώνων, αλλά και του κατακερματισμού τους. Όσον αφορά τις τιμές, η αγορά δεν είχε κατασταλάξει αναμένοντας τις μεγάλες χώρες παραγωγής. Στον τομέα αυτόν, η κίνηση της Τυνησίας, που αναπτύσσει τελευταία τεράστια δυναμικότητα σε νέους ελαιώνες, να καθορίσει τιμή €3,5/κιλό έξτρα παρθένο, έδωσε μία πρώτη βολή στη διαμόρφωση αξιόλογων τιμών για τον παραγωγό και είχε αποτέλεσμα να πέσουν χαμηλά, αν και ακόμη δεν έχουμε επαρκή στοιχεία για ασφαλή συμπεράσματα. Σε αυτό τον τομέα η χώρα μας ελάχιστες δυνατότητες έχει να παλέψει, καθώς κυριαρχούν οι παθογένειες, των μικρών κλήρων και των χύμα πωλήσεων στο εξωτερικό, αλλά  και όλων των προβλημάτων που κατατρύχουν τον πρωτογενή τομέα.

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Δεκεμβρίου 2025