Κινδυνεύουν και τα αρωματικά φυτά στα Κύθηρα;

Το θέμα, το οποίο έχουμε σήμερα σχετικά με το φυτό-έμβλημα των Κυθήρων τη Σεμπρεβίβα, έχει και μία άλλη πολύ σημαντική παράμετρο. Κινδυνεύει μόνο η σεμπρεβίβα ή και άλλα φυτά; Και ποίοι είναι οι μεγαλύτεροι παράγοντες κινδύνου;

Ξεκινούμε από το γεγονός ότι δεν έχει γίνει καμία έρευνα για το θέμα αυτό στο νησί, καίτοι στη γειτονική μας Κρήτη έχουμε προχωρημένες μελέτες τουλάχιστον για τέσσερα απειλούμενα είδη της Κρητικής χλωρίδας (Φασκόμηλο, ρίγανη. Κρητική μαντζουράνα και μαλοτήρα).

Advertisement

Σύμφωνα με την έρευνα κύριες αιτίες απειλής είναι η υπερβόσκηση, η ανεξέλεγκτη συλλογή προς πώληση μεγάλων ποσοτήτων αρωματικών, αλλά και η γενετική τους αλλοίωση με άλλα είδη.

Στη μελέτη δεν αναφέρεται η κλιματική αλλαγή που απειλεί εδώ τη σεμπρεβίβα, αν και το κλίμα στους δύο τόπους δεν διαφέρει και πολύ. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι ανάμεσα στις προτάσεις για τη διατήρηση των ειδών που κινδυνεύουν είναι η καλλιέργεια.

Εδώ στο νησί μας, ενδιαφέρον παρουσιάζουν το φασκόμηλο, η ρίγανη και το θυμάρι, το οποίο έχει υποχωρήσει αρκετά και έχουμε κάνει ιδιαίτερες αναφορές σε αυτό προτείνοντας και τρόπους σωτηρίας του, αλλά ουσιαστικά δεν έχει γίνει το παραμικρό. Και δεν εννοούμε ότι μπορεί ο κόσμος να αρχίσει την καλλιέργεια, όταν γι΄ αυτήν χρειάζεται γνώση και στο νησί έχει να πατήσει κρατικός γεωπόνος μερικές δεκαετίες, ενώ και για τα φυτά αυτά δεν έχει γίνει ποτέ αίτημα προστασίας τους από τις τοπικές αρχές.

Το κακό είναι ότι πολλά είδη κινδυνεύουν από τη δική μας απληστία, όπως π.χ. η γυαλοσαλάτα, κάτι παρόμοιο με το σταμναγκάθι, το οποίο στην Κρήτη διασώθηκε από την καλλιέργεια και σ’ εμάς σύντομα θα είναι μία ανάμνηση από τις φωτογραφίες όσων είχαν την πρόνοια να το αποθανατίσουν, καθώς εδώ και χρόνια έχουν ξαμοληθεί αλλοδαποί που ξεριζώνουν τα πάντα και τα διαθέτουν στα καταστήματα προς πώληση, καθώς βαριούνται να κάνουν συστηματική συλλογή, ενώ κάποιοι έμποροι δεν διστάζουν να το πωλούν, καίτοι γνωρίζουν πώς έχει συλλεγεί.

Παρόμοιο φαινόμενο διαπιστώθηκε και στη ρίγανη στο Γερακάρι και τον Ποταμό, αλλά και σε άλλα φυτά και είναι αναγκαίο να ληφθούν έγκαιρα κάποια μέτρα αν δεν θέλουμε να τα θυμούνται απλά οι γεροντότεροι και να τα αναζητούν στις …φωτογραφίες οι νέοι μας.

Δημοσιεύθηκε στο φ. 333 Μάρτιος 2018 της έντυπης έκδοσης.