«Έτσι το έκανε ο παππούς μας»!

Ο γράφων, ούτε αγρότης είναι, ούτε τον ειδικό παριστάνει σε θέματα που δεν γνωρίζει, έχει όμως ένα πολύ κακό ελάττωμα. Διαβάζει πολύ και για πολλά θέματα! Έτσι, είναι ενήμερος για πολλά θέματα, μερικά από τα οποία, λόγω ειδικού ενδιαφέροντος, βρίσκουν θέση στις στήλες αυτής της εφημερίδας εδώ και χρόνια. Έχουμε γράψει δε πολλά κείμενα σχετικά με το θέμα της ελιάς και του λαδιού, καθώς πρόκειται για το κύριο προϊόν των Κυθήρων, το οποίο επέτρεψε στη μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων του στο παρελθόν να επιβιώσουν μέσα από τις δύσκολες οικονομικά συνθήκες στις οποίες ζούσε το νησί για πολλά χρόνια.

Φυσικά, χρειάστηκε να έρθουν οι Άγγλοι στα Κύθηρα, οι οποίοι είχαν ασφαλώς και πολλά ελαττώματα και φέρθηκαν ως κατακτητές, έφεραν όμως και ενδιαφέροντες θεσμούς, εισήγαγαν σειρά καλλιεργειών που ήταν άγνωστες έως τότε, μετέτρεψαν μία φεουδαρχική κοινωνία σε σύγχρονη και έκαναν την αγροτική παραγωγή πρωταρχική φροντίδα των αρχών, ώστε, όχι μόνο να υπάρχει αυτάρκεια στο προϊόν, αλλά να αναφέρεται και περίσσευμα για εξαγωγή.

Advertisement

Μέχρι την εποχή τους η ελαιοκαλλιέργεια ήταν υποτυπώδης, χωρίς καμία συστηματικότητα και περιοριζόταν σε λίγα δένδρα τοπικής ποικιλίας που παρήγαγαν ελάχιστο λάδι, το οποίο στα χρόνια της Ενετοκρατίας ήταν πολύτιμο προϊόν και έφθανε δεν έφθανε για το …καντήλι.

Γιατί τα γράφουμε όλα αυτά; Γιατί έπρεπε να έρθει το έμπα του 21^ου αιώνα για να  αρχίσει να γίνεται πλέον συστηματική καλλιέργεια, να αναπτύσσεται η παραγωγή βιολογικά καλλιεργημένων ελαιοδένδρων και λαδιού με εξαιρετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά. Παρά ταύτα η μεγάλη πλειονότης των καλλιεργητών παραμένει προσκολλημένη σε άλλες εποχές, δεν κάνει καμία προσπάθεια εκσυγχρονισμού της καλλιέργειας και ιδίως την έκθλιψης και αδιαφορεί ακόμη και για την ποιότητα του παραγόμενου λαδιού, όσον αφορά τα οργανοληπτικά συστατικά του, αυτό δε γίνεται ακόμη και στις περιπτώσεις που η παραγωγή περιορίζεται στην ιδιοκατανάλωση. Δεν βλέπουν ούτε τις προσπάθειες συστηματικών παραγωγών που έχουν πάρει τα μηνύματα της αγοράς και αδιαφορούν ακόμη και για την ποιότητα του προϊόντος που καταναλώνουν οι ίδιοι. Μάλιστα ο εκσυγχρονισμός πηγαίνει με τόσο αργά βήματα που απορούν ακόμη και αυτοί που βρίσκονται εκ του επαγγέλματος στην πρωτοπορία, όπως π.χ. τα ελαιοτριβεία. Τα οποία εκσυγχρονίζονται με πιο γρήγορους ρυθμούς και από τους παραγωγούς, παρά το κόστος. Αυτό δε γίνεται, τόσο στα ιδιωτικά, όσο και στα συνεταιριστικά.

Πριν λίγα χρόνια αγόρασε ένα εξαίρετο ελαιώνα στα Φράτσια ένας αλλοδαπός, Γάλλος την καταγωγή, ο οποίος μέσα σε λίγο διάστημα παρουσίασε ένα προϊόν στις διεθνείς εκθέσεις, που απέσπασε σειρά βραβεύσεων, ενώ η παραγωγή του πωλείται λιανικά 7-10 φορές πάνω από την τιμή που παραδίδουν το προϊόν τους στα εργοστάσια οι παραγωγοί. Και, όταν λένε μερικοί σε άλλους παραγωγούς –δεν έχει σημασία αν είναι μεγάλοι ή μικροί, αν συμφέρει να εκσυγχρονισθούν ή όχι- να ακολουθήσουν το παράδειγμα του συγκεκριμένου ή ακόμα να ανοίξουν τα μάτια τους, να διαβάσουν όσα γράφουν οι ειδικοί, τα οποία σήμερα είναι απολύτως προσιτά στο διαδίκτυο, σού απαντούν με την εύκολη απάντηση του καφενείου: -Μωρέ τι με νοιάζει εμένα να διαβάσω. Έτσι με έμαθε ο παππούς μου έτσι θα κάνω. Είντα έπαθε αυτός, που έβγαζε τσι ελές του μία βδομάδα μετά, τις μάζευε σχεδόν σαπουνιασμένες, ήταν γεμάτες δάκο και άφθονα άλλα διαόλια και τις έβγαζε στους 37 και βάλε βαθμούς στο εργοστάσιο;

Δυστυχώς αγαπητοί μας οι μέθοδοι του παππού μας ήταν κατάλληλες για την εποχή του, σήμερα όμως ζούμε σε μία άλλη εποχή. Καλλίτερη, χειρότερη, αυτό θα το κρίνουν οι επόμενες γενιές, όταν εμείς θα κάνουμε συντροφιά με τους …παππούδες μας. Όμως οι εποχές τρέχουν και μας προσπερνάνε. Όπως πάμε στο γιατρό για κάθε πονοκέφαλο, κάτι που δεν έκανε ο παππούς μας, είτε γιατί δεν είχε γιατρό, είτε γιατί δεν είχε χρήματα να τον πληρώσει, είτε γιατί δεν έδινε σημασία στον πονοκέφαλο, έτσι όποια δουλειά και να κάνουμε, όποια καλλιέργεια και να έχουμε, ό,τι προϊόν και αν παράγουμε, πρέπει να ακολουθεί άλλες προδιαγραφές, να έχει παραχθεί σύμφωνα με κάποιους κανόνες που ορίζουν οι ειδικοί, να διατίθεται σύμφωνα με τους κανόνες που έχει θεσπίσει η πολιτεία με τους επιστήμονες που πρέπει να έχει (εδώ μπορεί να γελάσουμε λίγο, όμως έτσι θα έπρεπε να είναι και βήματα γίνονται…) και να μην γίνονται όλα «όπως τα έκαναν οι παππούδες μας».

Αν δεν εκσυγχρονιστούμε σε όλα θα αφανιστούμε από όλες τις αγορές και θα κλαίμε τη μοίρα μας πιο συχνά από ότι κλαίμε τους …παππούδες μας, αν και όποτε τους κάνουμε κανένα μνημόσυνο.

Και επί τη ευκαιρία. Επειδή οι περισσότεροι μαζεύουμε τις ελιές που μας άφησαν οι παππούδες μας χωρίς να έχουμε φυτέψει ούτε μία ρίζα παραπάνω με τη δικαιολογία ότι δεν έχουμε ανάγκη γιατί αγοράζουμε το λάδι πιο φτηνά από όσο θα το πουλάγαμε αν μαζεύαμε τις ελιές των …παππούδων μας, τι καλλίτερο μνημόσυνο γι’  αυτούς θα ήταν αν σεβόμαστε τον κόπο τους, προσέχαμε τα δένδρα που μας άφησαν αντί να τα κάνουμε καυσόξυλα και πηγαίναμε ένα βήμα μπροστά από την εποχή τους; Στο κάτω-κάτω εκείνοι δεν είχαν τις δυνατότητες, τα μέσα και την κατάρτιση για να εκσυγχρονίσουν την καλλιέργεια και για το λόγο αυτό όλα πήγαιναν με τον αραμπά. Εμείς που τα έχουμε όλα, αλλά τα σνομπάρουμε, γιατί συνεχίζουμε να ζούμε στην εποχή των παππούδων μας και δεν ανοίγουμε λίγο τα μάτια μας να δούμε τι γίνεται σε άλλους κόσμους; Και αν δεν μπορούμε εμείς ας το κάνουμε για τα παιδιά μας τουλάχιστον, που μάλλον με γονείς σαν κι εμάς, δεν θα ξέρουν τίποτα για την εποχή των παππούδων τους, πόσο μάλλον να την τιμούν με «μνημόσυνα εκσυγχρονισμού»;

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ Φ. 352 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2019 ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ»