Η αντιμετώπιση ενός Τραμπούκου

O συνομιλητής μου ήταν η στερεοτυπική εικόνα του αυτοδημιούργητου ελληνοαμερικανού εργολάβου. Κοντά στα 70, πομπώδης, εξωστρεφής, καλοπροαίρετος εκ πρώτης όψεως, απλοϊκός στη σκέψη. Λίγο πριν από τις εκλογές του 2024, ήταν βέβαιος για την επιτυχία του Τραμπ. «Ο Τραμπ θα τον τελειώσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο Τραμπ δεν θέλει πολέμους, δεν συμφέρουν, θέλει την ειρήνη, he wants to make deals». Δεν επέμεινα για το πώς ήταν τόσο βέβαιος, δεν είχε άλλωστε κανένα νόημα, αφού δεν μπορούσε να αναγνωρίσει τη χυδαιότητά του. Είμαι σίγουρος ότι σαν κι αυτόν σκέφτονταν εκατομμύρια ψηφοφόροι που περίμεναν «να τους φτιάξει τα οικονομικά».

Advertisement

Μόνο που διαψεύστηκαν απολύτως, όπως ήξερε πολύ καλά οιοσδήποτε είχε μια στοιχειώδη κατανόηση των πραγμάτων. Οχι μόνο δεν τελείωσε τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά άρχισε έναν καινούργιο εναντίον του επονείδιστου καθεστώτος στο Ιράν, κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ και τινάζοντας στον αέρα την παγκόσμια οικονομία.

Ενας τραμπούκος αποκλείεται να προάγει τις πανανθρώπινες αξίες όπως είναι η ειρήνη, η δημοκρατία, η ευημερία – και φυσικά δεν πρόκειται ποτέ να κάνει καλό στη χώρα του. Μπορεί να επιβιώσει για κάποιο διάστημα, μεγάλο πιθανώς, όπως ο Πούτιν ή ο Ερντογάν, αλλά σε δημοκρατικό καθεστώς θα τα βρει σύντομα σκούρα.

Αυτό είναι το πρώτο μάθημα από αυτές τις συγκλονιστικές αμερικανικές εκλογές, τις σημαντικότερες ίσως ενδιάμεσες εκλογές μεταπολεμικά. Είμαι από αυτούς που πίστευαν πάντα ότι το ρεσάλτο στη δημοκρατία και στην παγκόσμια τάξη που επιχείρησε ο Τραμπ και η MAGA παρέα του δεν ήταν βιώσιμο. Δεν μπορεί αιώνες δημοκρατικής εξέλιξης να χαθούν οριστικά, σε μια κοιλιά της Ιστορίας.

Μπορεί βεβαίως κάποια πράγματα να μην είναι ποτέ ξανά ίδια. Αλλά η κοινή λογική, το decency (αμετάφραστη λέξη που αποτελεί το αντίθετο όσων εκπροσωπεί ο Τραμπ), οι βασικές αξίες της εντιμότητας και της –έστω για τα προσχήματα– ηθικής στην πολιτική δεν μπορούν να αλωθούν έτσι στη συνείδηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων στη Δύση, επειδή 70 εκατομμύρια συμπλεγματικοί ή πεπλανημένοι ψηφοφόροι αποφάσισαν να δοκιμάσουν ξανά ό,τι χειρότερο υπήρχε στο πολιτικό δυναμικό των ΗΠΑ και του πλανήτη.

Μόνο και μόνο το κεντρικό σύνθημα «Make America Great Again» ήταν το απόλυτο ψέμα που δεν θα μπορούσε ποτέ να επιβεβαιωθεί. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν πάντοτε μια μεγάλη και σημαντική δημοκρατία και πηγή πολιτισμού, ακριβώς για τους λόγους που πολεμούσαν και πολεμούν, με κάθε ικμάδα της σκοτεινής ψυχής τους, ο Τραμπ και οι συν αυτώ.

Η αντίληψη ότι ο Τραμπ πλήρωσε τον πόλεμο στο Ιράν, μόνον όταν το πρόβλημα έφτασε στην αντλία (πράγματι πολύ σημαντικό για τους Αμερικανούς) είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή στην πολιτική είναι ότι οι ψηφοφόροι συσσωρεύουν μέσα τους δυσαρέσκεια. Μπορεί να ανέχονται πολλά ή να μην θέλουν να παραδεχτούν το συχνά τραγικό τους σφάλμα.

Ωστόσο, όταν ο κόμπος φτάσει στο χτένι, συνυπολογίζονται όλα: η διαφθορά και ο ανερυθρίαστος πλουτισμός της οικογένειας Τραμπ (το 89% έβρισκε τη διαφθορά εκτεταμένη στις ΗΠΑ δύο μήνες πριν), η ανερμάτιστη εξωτερική πολιτική με τους τραμπουκισμούς προς συμμάχους και εχθρούς (πλην δικτατόρων), ο θαυμασμός για τη διεθνή «συμμαχία των τραμπούκων», οι γκάνγκστερ του ICE που σκότωναν εν ψυχρώ, ο ακροδεξιός λόγος που αψηφούσε κάθε έννοια ήθους, ο διάχυτος σεξισμός και ρατσισμός, η ανοϊκή σχεδόν συμπεριφορά και το συνεχές δούλεμα με τις αλληλοσυγκρουόμενες δηλώσεις, η πλήρης απουσία επαγγελματισμού και σεβασμού στους θεσμούς, οι καταδίκες για σεξουαλικά εγκλήματα και οι φάκελοι Eπσταϊν, και πόσα άλλα έπαιξαν τον ρόλο τους.

Ούτε τα εκατομμύρια των (ναζιστικού χαιρετισμού) ολιγαρχών, τύπου Μασκ, ήταν ικανά να αντισταθμίσουν την αποδοκιμασία. Αντιθέτως, η στήριξη της οικογένειας Μπους σε δημοκρατικούς υποψηφίους στο Τέξας (!), δείχνει ότι η εναντίωση στην άλωση του συντηρητικού κόμματος από την ανηθικότητα, είχε αποτέλεσμα.

Δεύτερο και σημαντικότερο μάθημα λοιπόν, από αυτές τις εκλογές, είναι ότι στην επέλαση του λαϊκισμού, του φασισμού και στη συγκεκριμένη περίπτωση του τραμπισμού, που τα συνδυάζει όλα, πρέπει να αντιδράσεις. Και πριν φτάσεις στη βία ή στη δύναμη των όπλων, αν η δημοκρατία καταλύεται, είναι απαραίτητο να σηκωθείς από τον καναπέ και να ψηφίσεις.

Δεν είναι μικρότερης σημασίας και η προσεκτική ετοιμασία και επιλογή υποψηφίων, από πλευράς των Δημοκρατικών, στις περισσότερες περιπτώσεις. Τον εχθρό της δημοκρατίας πρέπει να τον περικυκλώνεις με έξυπνα θεσμικά και μετριοπαθή, εντός της δημοκρατικής τάξης, εργαλεία. Και κανείς φυσικά δεν τόλμησε να μιλήσει για «woke υστερία».

Το υψηλό ποσοστό συμμετοχής για ενδιάμεσες εκλογές και η ήττα των Ρεπουμπλικανών σε όλες τις δημογραφικές ομάδες (πλην των λευκών ανδρών χωρίς πτυχίο, που παραδοσιακά ψηφίζουν τους χειρότερους) δείχνει τον μοναδικό δρόμο απέναντι σε έναν τραμπούκο: Μια (μεταφορική) γροθιά στη μούρη.

Γιατί ο τραμπούκος είναι πάντοτε θρασύδειλος. Και γίνεται όλο και πιο επιθετικός, όσο βλέπει ότι του δίνεται το έδαφος, χωρίς αντίσταση. Μόλις όμως η αντίδραση στις ανομίες του γίνει στοιχειωδώς δυνατή και πλειοψηφική, τότε κάνει πίσω σαν κοτούλα λειράτη και αποδέχεται τη συντριπτική ήττα, παρά τους φόβους πολλών.

Μάθημα και για τους Ευρωπαίους λοιπόν, αλλά και για τον υπόλοιπο πλανήτη. Οι τραμπούκοι που τόσο θαυμάζει ο Τραμπ, όπως ο Πούτιν ή οι ακροδεξιοί λαϊκιστές που καραδοκούν να πάρουν την εξουσία στη Γαλλία, τη Γερμανία ή τη Βρετανία, δεν αντιμετωπίζονται με κολακείες και appeasement. Η χρεοκοπία της πολιτικής αυτής είναι καταγεγραμμένη στην Iστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στη δημοκρατία, οι λαοί πολύ συχνά κάνουν τερατώδη σφάλματα. Ο Τραμπ υπήρξε μέχρι τώρα εχθρός όχι μόνον των Αμερικανών, αλλά της ανθρωπότητας συνολικά (μόνον την κλιματική αλλαγή να σκεφτείς).

Δεν είναι μόνον ο χειρότερος αμερικανός πρόεδρος της σύγχρονης εποχής, αλλά και ο χειρότερος δυνατόν άνθρωπος. Η αμετροέπεια, το θράσος και η απροσχημάτιστη εγκληματική του πολιτεία σήκωνε μόνο μία απάντηση: την απόρριψη με κάθε τρόπο της ανεξέλεγκτης εξουσίας του.