Βάστα Ρόμελ

Στα πρώτα χρόνια της Κατοχής κυρίως στην Αθήνα και πολύ λιγότερο στην επαρχία είχε πέσει μεγάλη πείνα με εξαψήφιο αριθμό θανάτων από ασιτία. Οι άνθρωποι για να ζήσουν πουλούσαν ή αντάλλαζαν οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο είχαν για να προμηθευτούν τρόφιμα δυσανάλογα μικρότερης αξίας. Λέγεται, ότι πολυκατοικίες πουλήθηκαν για ένα ντενεκέ λάδι. Οι μαυραγορίτες, που είχαν αποθηκεύσει μεγάλες ποσότητες τροφίμων, πόνταραν στη νίκη του Άξονα για να κερδοσκοπήσουν, όταν όμως με τη μάχη του Ελ Αλαμέιν οι προοπτικές του πολέμου άλλαξαν, κατάλαβαν, ότι με νίκη των Συμμάχων θα έπεφταν οι τιμές των τροφίμων, άρχισαν το ξεπούλημα και φώναζαν στην αγορά “Βάστα Ρόμελ” (αρχιστράτηγο των αξονικών δυνάμεων στο μέτωπο της Αιγύπτου)  για να προφθάσουν να πουλήσουν με υπερβολικές τιμές. Μετά την απελευθέρωση εκδόθηκε ο ν.1323/1946, που κατόπιν δικαστικής προσφυγής το δικαστήριο καθόριζε την πραγματική αξία του ακινήτου, που πουλήθηκε στη συγκεκριμένη περίοδο και την αντιστοιχία του τιμήματος σε τρέχον νόμισμα και ο αγοραστής έπρεπε ή να το συμπληρώσει και να κρατήσει το ακίνητο ή να επιστρέψει το ακίνητο και να πάρει το τίμημα, που αναπροσαρμόσθηκε. Δεν υπήρξε όμως πρόβλεψη για τις κινητές αξίες.

Με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αυξήθηκαν κατακόρυφα οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των τροφίμων, με αποτέλεσμα πρωτοφανή υπερκέρδη όχι μόνο για τις εταιρείες παραγωγής ενέργειας, τις μεταφορικές και εμπορίας τροφίμων, αλλά και για κράτη που παράγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, όπως η Ρωσία, που με τα υπερκέρδη χρηματοδοτεί τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι αραβικές χώρες και ιδιαίτερα η Σαουδική Αραβία, που για να μην πέσουν οι τιμές των φυσικών καυσίμων μείωσε την παραγωγή πετρελαίου κατά 2.000.000 βαρέλια τη μέρα.

Advertisement

Όλοι λοιπόν, διεθνείς και όχι μόνο, που επωφελούνται από τη μεγάλη ζήτηση ενέργειας λόγω χειμώνα και την περιορισμένη προσφορά της λόγω κυρώσεων στη Ρωσία και κερδίζουν τεράστια ποσά, επειδή όμως φορούν ένα προσωπείο πολιτισμού οι ανθρωπιστικές τους κορόνες μεταφράζονται σε  “Βάστα Πούτιν, Βάστα Ζελένσκι” για να ξεπουλήσουν το εμπόρευμά τους μέχρι οι διεθνείς αγορές αποκαταστήσουν την ισορροπία στις τιμές των πρώτων υλών προς τα κάτω, που όπως φαίνεται έχει ήδη γίνει εκτός από τα υγρά καύσιμα, όχι όμως για τη χώρα μας, που ισχύει, το ότι ανεβαίνει δεν κατεβαίνει τουλάχιστον ανάλογα με τις διεθνείς τιμές.

Στη χώρα μας η ακρίβεια χτύπησε το κόκκινο με αυξήσεις τιμών σε ετήσια βάση στα τρόφιμα, τα καύσιμα και την εστίαση τουλάχιστον κατά 40%, στα δε εμπορεύματα μεγαλύτερη των αντίστοιχων διεθνών τιμών, στις υπηρεσίες είναι ανέλεγκτη και χωρίς παραστατικά, με αποτέλεσμα όλο και μεγαλύτερο μέρος του λαού να βυθίζεται στην ανέχεια. Η κυβέρνηση προσπαθεί με το καλάθι της νοικοκυράς να αποτρέψει συναινετικά την άνοδο της τιμής των βασικών τροφίμων και με επιδοτήσεις στις υπερβολικές τιμές των υγρών καυσίμων, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατόπιν ελέγχων επιβολή διοικητικών προστίμων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, την ΑΑΔΕ και τη ΔΙΜΕΑ για περιπτώσεις αισχροκέρδειας.

Κατά τη γνώμη μου μόνο η επιβολή προστίμων ακόμα και μεγάλου μεγέθους δεν είναι ικανή να αποτρέψει την αισχροκέρδεια, γιατί κανένας δεν τα φοβάται για τον απλούστατο λόγο ότι δεν πληρώνονται άμεσα, απλά βεβαιώνονται και στο τέλος ρυθμίζονται με τα λοιπά χρέη της επιχείρησης. Κατά καιρούς ανακοινώνονται τα ποσά των προστίμων, που επιβλήθηκαν, δεν έχει όμως ανακοινωθεί πόσα εισπράχθηκαν αντίστοιχα.

Πιστεύω, ότι παράλληλα με την επιβολή των προστίμων απαιτείται και η ποινική αντιμετώπιση των υπαίτιων για αισχροκέρδεια με την εκ νέου θέσπιση του άρθρου 405 του παλιού Π.Κ., που καταργήθηκε δια παραλείψεως από τον νέο ΠΚ, με τον οποίο προβλέπεται τι είναι αισχροκέρδεια και πώς τιμωρείται, τη νομική πρόβλεψη για άμεσο κλείσιμο των καταστημάτων τουλάχιστον της εστίασης και των υγρών καυσίμων και τη δημοσιοποίηση των ονομάτων των υπαίτιων επιχειρήσεων για την κατά το δυνατόν προστασία των καταναλωτών.

* Ο Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.