Το έτερον (μικρότερο) ήμισυ

Κοριτσάκια: Αφιερωμένο εξαιρετικά…

Επ’ ευκαιρία της σημερινής (8/3) ημέρας (σας). Μια αναδρομή στην πορεία της εξίσωσης των δύο φύλων.

Και του χρόνου καλύτερα και…ψηλότερα

Γ.Ι.Κ.

Δεν είναι λίγα αυτά που καταφέρατε. Όχι όμως και πολλά.

«Μια χώρα δεν μπορεί να βρεθεί ψηλότερα από το επίπεδο στο οποίο βρίσκονται οι γυναίκες της».

Συνάντησα τη φράση στο βιβλίο του Λ. Άρτσερ, «Βαλκανικό ημερολόγιο», όπου ο συγγραφέας, επικεφαλής του Μεσανατολικού Ιδρύματος κατά την περίοδο 1934-41, μας παρέδωσε μια πολιτικο-οικονομικο-κοινωνική ακτινογραφία της εποχής.

Αντί άλλων, δραματικότερων επισημάνσεων, επέλεξα από το βιβλίο το ακόλουθο απόσπασμα, αρκούντως ενδεικτικό: Ήταν η εποχή, όπου οι γυναίκες μπορούσαν μεν να παρακολουθήσουν μαθήματα ή ακόμα και να αποφοιτήσουν από τις παιδαγωγικές Ακαδημίες, αλλά όχι και να διοριστούν και να διδάξουν επαγγελματικά. Ο συγγραφέας, σε ομιλία του κατά τη διάρκεια τελετής αποφοίτησης, θέλοντας να παρηγορήσει τις απόφοιτες της σχολής για τον αναχρονιστικό αυτόν αποκλεισμό, χρησιμοποίησε το παλιό γνωμικό: «Το χέρι που κουνάει την κούνια, κυβερνά τον κόσμο».

Στο άκουσμα της φράσης, μεγάλη ταραχή διαχύθηκε στο ακροατήριο το οποίο θορυβημένο, μέσω αντιπροσωπείας, έσπευσε να ζητήσει εξηγήσεις: Τι ακριβώς σήμαιναν αυτά τα λογία; Είχε το, αντρικό κυρίως, ακροατήριο καταλάβει σωστά, ότι η σχολή ενθάρρυνε πολιτικές φιλοδοξίες στις γυναίκες; Τα πράγματα ηρέμησαν όταν ο ομιλητής εξήγησε στο ανήσυχο τσούρμο ότι το μόνο που σήμαινε το γνωμικό ήταν ότι οι γιοι των κοριτσιών αυτών θα κυβερνούσαν τη χώρα. Πράγμα που, βεβαίως, ικανοποίησε τους πάντες..!

Έκτοτε, ωστόσο, ουδόλως έχει εκλείψει από τις κοινωνίες η τοξική αρρενωπότητα: Χειρότερη μορφή της, μετά τη χρήση βίας, η, εν είδει φυσικής τάξης, ταύτιση της γενετήσιας πρόκλησης με τη γυναίκα. Αυτή η πρόξενος κάθε λαγνείας επί γης και μάλιστα με τέτοιο τρόπο, ώστε και η λαγνεία του άντρα να καταλογίζεται κι αυτή στη γυναίκα.

Ενδεικτική, η διάχυτη πεποίθηση ότι η γυναίκα, με την απόρριψη των ερωτικών διαθέσεων του άντρα, είναι αυτή που συνδαυλίζει το ερωτικό μένος του τελευταίου. Από την εποχή του Καλλίμαχου: Το δυσθήρατο, το δυσπρόσιτο, το δύστροπο της γυναίκας ρίχνει λάδι στη φωτιά –«απροσίκτων δ’ ερώτων οξύτεραι μανίαι».

Όσο για τα περί πίστεως και απιστίας, ας μη γίνεται λόγος: Ακόμα και η λέξη femina, (γυναίκα) κατά μία εκδοχή, προέρχεται κατά ένα μέρος από το fides και κατά ένα άλλο από το minus, δηλαδή, από την «ελάσσονα πίστη…»

Βεβαίως, ο περιορισμός των γυναικείων επαγγελμάτων στα γνωστά δύο, της οικοκυράς και της εταίρας, έχει κάνει τον κύκλο του, ανά τον κόσμο και τους αιώνες. Καθώς και η παροιμία των Κινέζων: «Άμα η όρνιθα αρχίσει να λαλεί ως πετεινός, σφάξε την αμέσως».

Τι μπορούμε να συμπεράνουμε από αυτήν τη αναδρομή; Λαμβάνοντας υπόψη τις, διαχρονικά, έως και εχθρικές, επικρατούσες συνθήκες, θα έλεγε κάνεις ότι δεν είναι και λίγα αυτά που έγιναν. Όχι όμως και πολλά. Η γυναίκα, ως φύλο, παραμένει στην εξίσωση ακόμα: «το μικρότερο ήμισυ».

---

Αναφορές: Λαιρντ Άρτσερ: Βαλκανικό Ημερολόγιο, Εστία