Το δίκτυο για τις ανεμογεννήτριες

Πολλά έχουν γραφεί για τις ανεμογεννήτριες, μα τίποτα για το δίκτυο που θα κατασκευαστεί για να παραλάβει το ηλεκτρικό ρεύμα που θα παραχθεί στα Κύθηρα. Αυτό το θέμα, που είναι εξίσου σημαντικό, θα επιχειρήσω να αναπτύξω στο παρόν σημείωμα. Πρέπει να το γνωρίζουμε, γιατί αν τελικά εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες στο νησί μας, θα το βρούμε μπροστά μας. Αρχικά, όμως, κάποιες γενικότερες παρατηρήσεις.
1. Το ρεύμα που παράγεται από ανεμογεννήτριες είναι πολλαπλάσιο από εκείνο που παράγεται από την άμεση ηλιακή ενέργεια. Και ο άνεμος από την ηλιακή ενέργεια προκαλείται, η φύση δηλαδή, ως πρώτος μετασχηματιστής, μετατρέπει τη θερμική ενέργεια σε κινητική και διά μέσου του ανέμου θέτει σε κίνηση τις ανεμογεννήτριες. Επειδή η άμεση ηλιακή ενέργεια αξιοποιείται μόνο την ημέρα και επειδή απαιτείται τεράστια έκταση γης για να παραχθεί ρεύμα ίσης ποσότητας με αυτό που παράγει μια ανεμογεννήτρια, προτιμώνται τα αιολικά πάρκα για να παραχθεί μαζικά ηλεκτρικό ρεύμα. Κατά συνέπεια τα ηλιακά συστήματα δεν μπορούν να αναφέρονται ως εναλλακτική λύση, άλλο μόνο ως συμπληρωματική.
2. Παρόλο που οι αιτήσεις για αιολικά πάρκα αφορούν σε πολλές περιοχές των Κυθήρων, δεν συνεπάγεται ότι θα εγκατασταθούν σε όλες ανεμογεννήτριες. Αρχικά εμφανίζονται εταιρείες που απλώς θέλουν να «καπαρώσουν δικαίωμα» επί των περιοχών, με σκοπό να τα πουλήσουν σε άλλες εταιρείες που πράγματι μπορούν να εγκαταστήσουν τέτοια πάρκα. Άρα το πόσες και ποιες εταιρείες θα δραστηριοποιηθούν, δεν είναι ακόμα γνωστό.
3. Σε καμιά μέχρι τώρα ανάλυση δεν είδα να αναγράφονται οι περιορισμοί που θέτει η ύπαρξη του αεροδρομίου στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών. Ουσιαστικά κόβονται τα Κύθηρα στα δύο και δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση στο ανατολικό τους τμήμα.

Ας έρθουμε τώρα στο ηλεκτρικό δίκτυο. Το ηλεκτρικό ρεύμα για να μεταφερθεί με μικρή απώλεια, σε μεγάλη απόσταση πρέπει να αποκτήσει υψηλή τάση και να διοχετευθεί σε αντίστοιχο δίκτυο. Σε αυτό, δηλαδή, που βλέπουμε να διασχίζει τη χώρα μας πάνω σε «θηριώδεις» μεταλλικούς πυλώνες. (Υπάρχει και σύστημα υπερ-υψηλής τάσης). Έως πρόσφατα το δίκτυο υψηλής τάσης έφτανε μέχρι τους Μολάους. Τελευταία, λόγω της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής σύνδεσης της Κρήτης με την ηπειρωτική Ελλάδα, το δίκτυο αυτό επεκτάθηκε μέχρι τη Νεάπολη. Το γεγονός αυτό αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον των εταιρειών για το νησί μας και γι’ αυτό «καπάρωσαν» εκτάσεις, προσβλέποντας σε μελλοντική κερδοφορία. Με το απέναντι δίκτυο ολοκληρωμένο μπορεί πλέον να φύγει ρεύμα και από τα Κύθηρα, αρκεί να ολοκληρωθεί η σύνδεσή τους με υποθαλάσσιο καλώδιο υψηλής τάσης. Εδώ σημειώνω κάτι που πρέπει να προσέξουμε. Το δίκτυο υψηλής τάσης με τους μεταλλικούς πυλώνες, δεν έφτασε στην άκρη του Καβο – Μαλιά, στο πλησιέστερο, δηλαδή, σημείο προς την Κρήτη, αλλά στη Νεάπολη. Αυτό έχει δύο αναγνώσεις. Ή ότι περιβαλλοντικοί λόγοι επέβαλαν τη μείωση του μήκους τού χερσαίου τμήματος, με ανάλογη επιμήκυνση του υποθαλάσσιου καλωδίου, που είναι και το πιθανότερο ή ότι αυτή η παράκαμψη στοχεύει τα Κύθηρα και το εξαιρετικό αιολικό δυναμικό τους. Η σύνδεση των Κυθήρων με το δίκτυο υψηλής τάσης θα φέρει μεγάλα οφέλη στο νησί μας. Θα σταθεροποιήσει την τάση τού ρεύματος και θα εξαλείψει τις συχνές και επιζήμιες διακοπές. Όμως η εν λόγω σύνδεση θα γίνει, κατά κύριο λόγο, για να φεύγει το περίσσιο ρεύμα που θα παράγεται από τις ανεμογεννήτριες. Έτσι θα αποσβεστεί το κόστος τού καλωδίου και όλα τα άλλα. Η άποψη να εγκατασταθούν τόσες ανεμογεννήτριες, όσες καλύπτουν τις ανάγκες τού νησιού μας, είναι ανεδαφική, γιατί ως μη κερδοφόρα δεν απασχολεί την κρατική και ιδιωτική επιχειρηματικότητα. Το να γίνουμε ενεργειακά αυτόνομοι, τη στιγμή που παγκοσμιοποιούνται τα ηλεκτρικά δίκτυα, ισοδυναμεί με το να ανακηρύξουμε, μετά από 104 χρόνια, πάλι Αυτονομία στα Κύθηρα. Ο κάθε ένας μπορεί να παράγει ρεύμα για το σπίτι του και ήδη κάποιοι το κάνουν. Αυτό θα πολλαπλασιαστεί μελλοντικά, στον βαθμό που θα βελτιώνονται και θα φθηναίνουν οι συσσωρευτές (μπαταρίες). Μα αυτό είναι άλλο θέμα.

Advertisement

Οι ανεμογεννήτριες στα Κύθηρα ίσως να έχουν συμπεριληφθεί σε ευρύτερο σχεδιασμό. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εθνικές ενεργειακές μας ανάγκες καλύπτονται σήμερα, με το αζημίωτο φυσικά και από γειτονικές μας χώρες και ότι οι εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής υπάγονται στις διατάξεις τού εθνικού συμφέροντος, μάλλον δεν θα τις αποφύγουμε. Μπορούμε όμως να κατευθύνουμε τα πράγματα, μιας και τη γη που θα εγκατασταθούν τη διαχειρίζεται η Εγχώριος Περιουσία και όχι η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου. Έχουμε ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί για να πετύχουμε τα εξής: α’) Υψηλό ενοίκιο και υψηλά αντισταθμιστικά οφέλη. β’) Οι δρόμοι που θα χρειαστούν για τη μεταφορά των υλικών να χαραχτούν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να εξυπηρετούν και την αποτροπή και την κατάσβεση πυρκαγιών. γ’)Αυστηρή τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και όσων προβλέπει η σχετική νομοθεσία. δ’) Ο αριθμός των ανεμογεννητριών που θα τοποθετηθούν να προκύψει με μέτρο τη βιωσιμότητα και τη λογική κερδοφορία των επενδύσεων, να είναι, δηλαδή, σημαντικά μικρότερος από τον μέγιστο αριθμό που από την έκταση του νησιού προβλέπεται.

Επανέρχομαι τώρα στο ηλεκτρικό δικτύου που απαιτείται για τις ανεμογεννήτριες και που θα γίνει πάνω στα Κύθηρα. Στη βάση κάθε ανεμογεννήτριας παραλαμβάνεται ρεύμα μέσης τάσης, όμοιο με αυτό που τώρα τροφοδοτούνται τα Κύθηρα με τα υφιστάμενα υποθαλάσσια καλώδια. Δηλαδή θα μπορεί άμεσα να χρησιμοποιηθεί. Όμως το περισσότερο θα περισσεύει και θα φεύγει από το νησί για να φέρνει κερδοφορία. Θα πρέπει, κατά συνέπεια, αρχικά να κατασκευαστεί δίκτυο μέσης τάσης (από απλές ξύλινες κολώνες) που θα συλλέγει το ρεύμα από τις ανεμογεννήτριες και θα το συγκεντρώνει σε ένα σταθμό. Για να μη γεμίσει το νησί κολώνες, αν και είναι ήδη φορτωμένο με χιλιάδες, πολλές τελείως περιττές, θα πρέπει τα αιολικά πάρκα να εγκατασταθούν σε γειτονικές περιοχές ή τουλάχιστο σε έναν κοινό άξονα που θα οδηγεί στον σταθμό συγκέντρωσης του ρεύματος. Η θέση τού σταθμού επιλέγεται, αυστηρά, από εξειδικευμένους επιστήμονες. Εκεί το ρεύμα μετασχηματίζετε σε ρεύμα υψηλής τάσης. Από εδώ αρχίζουν τα πολύ δύσκολα. Πώς, δηλαδή, θα μεταφερθεί από κει και πέρα μέχρι τη Νεάπολη, για να παραληφθεί από το υπόλοιπο Εθνικό δίκτυο υψηλής τάσης. Κατά τη γνώμη μου ο σταθμός θα πρέπει να γίνει κοντά στη θάλασσα και συγκεκριμένα σε ακατοίκητες δυτικές ακτές. Από εκεί να μεταφερθεί με υποθαλάσσιο καλώδιο και ας έχει αυξημένο μήκος. Θα πρέπει να αποτραπεί, με κάθε τρόπο, η κατασκευή χερσαίας γραμμής υψηλής τάσης, γιατί τότε θα διασχίσουν τη ραχοκοκαλιά τού νησιού μας οι μεταλλικοί θηριώδεις πυλώνες, για να φέρουν το ρεύμα προς το Μουδάρι, με τη δικαιολογία ότι έτσι θα χρειαστεί βραχύτερο υποθαλάσσιο καλώδιο. Η επιλογή που έγινε, να μη περάσει το καλώδιο της Κρήτη, πάνω από τον Καβο-Μαλιά, αλλά να τοποθετηθεί σε μεγαλύτερο μήκος υποθαλάσσια, πρέπει να μας καθοδηγήσει. Είναι βασικό οι λεπτομέρειες του ηλεκτρικού δικτύου να τεθούν εξ αρχής στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αν το παραλείψουμε ίσως μας κάνει να τρέχουμε και να μη φτάνουμε. Ελπίζω να γίνει το καλύτερο για το νησί μας και να επικρατήσουν η γνώση και το μέτρο.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2021 ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ»