Τερούμι Τανάκα: «Φοβάμαι μήπως ξαναδώ το φως της Αποκάλυψης»

«Εκείνο το πρωί, ήμουν ξαπλωμένος στο κρεβάτι μου και διάβαζα. Οι σειρήνες είχαν αρχίσει να ηχούν από νωρίς, όμως είχαμε ακούσει μόνο ένα αεροπλάνο, οπότε δεν περιμέναμε βομβαρδισμό. Ξαφνικά, όλα έγιναν εκτυφλωτικά λευκά». Ο Τερούμι Τανάκα, 93 ετών, δείχνει κοτσονάτος, αλλά επέζησε από τη δεύτερη ατομική βόμβα, αυτήν που έριξαν οι ΗΠΑ στο Ναγκασάκι. Αφηγείται λεπτομερώς εκείνη την ημέρα, την 9η Αυγούστου 1945. Για αυτόν, είναι καθήκον, αφού επί σειρά ετών ήταν γενικός γραμματέας του Nihon Hidankyo, του κύριου συλλόγου των θυμάτων της βόμβας, εκ μέρους του οποίου παρέλαβε το Νομπέλ Ειρήνης τον περασμένο Δεκέμβριο.

Η Χιροσίμα χτυπήθηκε τρεις ημέρες νωρίτερα από το Ναγκασάκι, στις 6 Αυγούστου 1945. Η Repubblica ρώτησε τον γέροντα Ιάπωνα τι ήξερε. «Μόνο ότι είχε χρησιμοποιηθεί ένα νέο όπλο, αλλά τίποτα για την έκταση της καταστροφής. Ημουν 13 ετών, πρωτοετής στο λύκειο, αλλά αφού οι Αμερικανοί είχαν καταλάβει την Οκινάουα, η δουλειά μας ήταν να προετοιμαστούμε για την απόβασή τους. Είχαμε μαθήματα μόνο δύο φορές τον μήνα. Εκείνη την ημέρα, περίμενα να τελειώσει ο συναγερμός πριν φύγω». Τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν έτσι.

Advertisement

Ξαφνικά άστραψε ο τόπος από τη λάμψη. «Δεν μπορούσα να δω τίποτα πια. Ηξερα ότι κινδύνευα. Καθώς κατέβαινα τρέχοντας τις σκάλες, το λευκό έγινε κίτρινο, μετά πορτοκαλί, ύστερα κόκκινο. Φθάνοντας στο ισόγειο έπεσα στο πάτωμα και έχασα τις αισθήσεις μου. Οταν ξύπνησα, υπήρχαν δύο γυάλινες πόρτες πάνω μου, άθιχτες. Είναι θαύμα που είμαι ζωντανός». Πότε ο νεαρός Τανάκα κατάλαβε τι είχε πάθει το Ναγκασάκι;

«Οχι αμέσως. Το σπίτι μου ήταν τρία χιλιόμετρα μακριά από το σημείο της έκρηξης και υπήρχε ένας λόφος στη μέση. Δύο θείες έμεναν εκεί και τρεις μέρες αργότερα, όταν πήγαμε να τις αναζητήσουμε, συνειδητοποιήσαμε ότι τα πάντα είχαν καταστραφεί. Υπήρχαν πτώματα παντού, εκατοντάδες άνθρωποι που περίμεναν ακόμα βοήθεια. Οι θείες μου σκοτώθηκαν μαζί με τις οικογένειές τους. Μία μόλις είχε πεθάνει από τα βαριά εγκαύματα. Την αποτεφρώσαμε».

Πώς μπορείς να πεις τι νιώθει ο άνθρωπος, ειδικά ο έφηβος, σε τέτοιες καταστάσεις; «Ηξερα τι εστί πόλεμος, αλλά το να δω τι μπορούσε να κάνει ένα όπλο από μόνο του ήταν σοκ. Αυτό με ώθησε να ενταχθώ στο Nihon Hidankyo, χρόνια αργότερα. Μετά το τέλος του πολέμου, οι δυνάμεις κατοχής απαγόρευσαν σε οποιονδήποτε να μιλάει για τις βόμβες. Οι επιζώντες υπέφεραν σιωπηλά και οι άλλοι δεν γνώριζαν τίποτα. Αλλά ακόμη και όταν η ιαπωνική κυβέρνηση ανέκτησε την ανεξαρτησία της, δεν διευκρίνισε τη ζημιά που προκλήθηκε σε όσους είχαν εκτεθεί. Χρειάστηκε η αμερικανική πυρηνική δοκιμή στην ατόλη Μπικίνι, το 1954, η οποία αρρώστησε 23 ψαράδες και μπλοκάρισε τις εισαγωγές τόνου, για να γίνει συζήτηση».

Και συνέχισε ο γέρων Τανάκα την αφήγησή του: «Από το 1956, εμείς, τα θύματα της βόμβας, λέμε ότι αυτό που βιώσαμε δεν πρέπει να επαναληφθεί, ότι τα πυρηνικά όπλα δεν πρέπει να υπάρχουν. Κερδίσαμε το Νομπέλ, αλλά γερνάμε και η κατάσταση είναι κρίσιμη. Με συγκρούσεις όπως αυτή στην Ουκρανία και σαφείς απειλές από ηγέτες η πιθανότητα χρήσης πυρηνικών όπλων είναι πολύ σοβαρή». Οι χώρες που τα κατέχουν είναι πεπεισμένες ότι τα πυρηνικά εγγυώνται την ασφάλειά τους, παρατήρησε η Repubblica.

«Μόνο όσοι δεν γνωρίζουν την απανθρωπιά τους μπορούν να το σκεφτούν αυτό. Οι πολίτες των πυρηνικών δυνάμεων πρέπει να υψώσουν τη φωνή τους και να πουν στις κυβερνήσεις τους ότι δεν εγγυώνται καμία ασφάλεια. Δεν έχει σημασία αν είναι εφικτή η κατάργηση των πυρηνικών όπλων. Πρέπει να καταργηθούν! Αν πιστεύουμε ότι η ανθρωπότητα δεν μπορεί να τα εγκαταλείψει, παραδεχόμαστε και τη χρήση τους. Η σκέψη ότι μπορούμε να ζήσουμε με αυτά είναι ανησυχητική, διότι εφ’ όσον υπάρχει ένα όπλο, θα χρησιμοποιηθεί. Κανένας από εμάς τους επιζώντες δεν θα δει έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα. Φυσικά, ίσως όλοι δούμε την καταστροφή της Γης νωρίτερα απ’ όσο νομίζουμε».