Σισύφειο έργο τα δημόσια έργα

ΜΟΛΙΣ δημοσιεύτηκαν οι ερωταποκρίσεις μεταξύ Ελάσσονος μειοψηφίας και Δημάρχου σχετικά με το έργο επέκτασης του διαδρόμου προσγείωσης στο αεροδρόμιο Κυθήρων σκεφτήκαμε να γράψουμε μερικά πράγματα, αφού δύο από τα κρίσιμα ερωτήματα τα είχαμε κάνει πρωτοσέλιδα το 2018 και το χρόνο που πέρασε. Είπαμε όμως τελικά να μιλήσουμε για τον τρόπο προγραμματισμού και εκτέλεσης των δημοσίων έργων. Έτσι, το αεροδρόμιο θα γίνει ένα κεφάλαιο του γενικού θέματος.

Η ΠΟΝΕΜΕΝΗ ιστορία των δημοσίων έργων στη χώρα μας πάει πολύ-πολύ πίσω, οπότε θα ξεκινήσουμε από τον περίφημο νόμο-Σπίρτζη από το όνομα του υπουργού που τον εμπνεύστηκε και τον έθεσε σε εφαρμογή το κοντινό 2016. Παρά τις διαμαρτυρίες Δημάρχων και άλλων παραγόντων, το πολυδαίδαλο τέρας, που θέσπιζε νέες καθυστερήσεις στην ήδη βαριά γραφειοκρατική διαδικασία καθιερώθηκε τότε και είχε γνωστά αποτελέσματα. Να προγραμματίζονται και να αναγγέλλονται έργα με ένα τεράστιο προϋπολογισμό και να εκτελούνται μετά από πολλά χρόνια, όταν πλέον κρίνονταν ώριμα, με κόστος εντελώς διαφορετικό των αρχικών εκτιμήσεων. Κάτι ανάλογο, ασφαλώς με διαφορετικές προθέσεις, βλέπαμε κι εδώ. Παράδειγμα το έργο ανάπλασης στο Μπελβεντέρε που εμφανιζόταν σε κάθε προϋπολογισμό του Δήμου με 1 ευρώ για να πηγαίνει για του χρόνου κοκ. Βέβαια εδώ το έκαναν με τη λογική (;) «το βάζουμε, κι αν βρούμε κονδύλια το προχωράμε». Αυτό γινόταν μέχρι το 2010 οπότε κόπηκε η φάμπρικα αυτή, αφού ο νόμος πλέον απαιτούσε ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και όχι, (υποτιθέμενα) έσοδα π.χ. 100 και αναγραφόμενα έξοδα 100, όταν τα πρώτα δεν υπερέβαιναν τα 10! Αλλά τα κονδύλια θέλουν πρόγραμμα, διαδικασίες, εγκρίσεις, ωρίμανση και μετά χρηματοδότηση. Οπότε, τα περισσότερα έργα έφταναν να χρειαστούν πολλά χρόνια να γίνουν, αν τελικά γίνονταν. Όμως αυτά είναι ….ιστορία. Ας πάμε σε πιο χειροπιαστά πράγματα.

Οφείλουμε να αναφέρουμε ότι από το 2014-5 μέχρι πέρσι έπεσαν πολλά χρήματα στο νησί, κάτι που έχουμε υποχρέωση να πιστώσουμε στην εξαίρετη συνεργασία που κατάφεραν να αναπτύξουν ο Δήμαρχος κ. Χαρχαλάκης με την Περιφερειάρχη, κυρία Δούρου, καίτοι ήταν (και παραμένουν!) αμφότεροι εκρηκτικοί χαρακτήρες και ανήκαν σε εντελώς αντίθετους πολιτικούς χώρους ή μάλλον ιδεολογικούς κόσμους. Είχαν στη μέση και τον αρμόδιο αντιπεριφερειάρχη κ. Χατζηπέρο, ο οποίος, αν μη τι άλλο, κατέβαλε προσπάθειες να προχωρήσουν κάποια πράγματα και ήταν καλών προθέσεων, καίτοι στην πολιτική μετρούν τα αποτελέσματα. (Εδώ να αποκαλύψουμε και κάτι. Ακριβώς σε αυτό το τρίγωνο, το οποίο «δούλευε» αποτελεσματικά κατά ένα παράξενο τρόπο, οφείλεται ότι περιοριστήκαμε σε «απαλή» κριτική με μοναδικό στόχο να μην κάνουμε ζημιά στις προσπάθειες άντλησης πόρων και μάλιστα σε πολύ δύσκολη οικονομικά συγκυρία. Εδώ την «πλήρωσε» περισσότερο ο τελευταίος εξ αιτίας της μανίας του να προτρέχει σε εξαγγελίες και να προσπαθεί να εξηγήσει τα …ανεξήγητα με ανακοινώσεις σε προβληματικά Ελληνικά. Ας είναι. Το συγχωρούμε κι αυτό εξ αιτίας των …καλών του προθέσεων. Εδώ όμως, θα ξανακούσει μερικά…).

Ποία όμως έργα έγιναν αυτά τα χρόνια στο νησί με πόρους της Περιφέρειας (δεν αναφερόμαστε στα έργα που έγιναν με πόρους του Δήμου, γιατί είναι πάρα πολλά και δεν είναι της παρούσης); Ας θυμηθούμε τα σημαντικότερα από αυτά:
1.Ολοκλήρωση έργου διαχείρισης απορριμμάτων (Λαχνός, νέα απορριμματοφόρακλπ) 9,15 εκ ευρώ,

2. Ανάπλαση Πλατείας Φρατσίων 290 χιλ. ευρώ,

3. Τηλεέλεγχος και τηλεχειρισμός Δικτύου Ύδρευσης 1,980 εκ. ευρώ,

4. Προμελέτη Βιολογικού Αγίας Πελαγίας 30χιλ. ευρώ.

Τα έργα που εκτελούνται τώρα είναι:

1. Αθλητικές εγκαταστάσεις στο Μανιτοχώρι 333 χιλ. ευρώ,

2. Γέφυρα στο Μάκρωνα 1,180 εκ ευρώ,

3. Δημοτική οδοποιία (Μελιδόνι, Κακή Λαγκάδα, Αγ. Αναστασία, Διακοπουλιάνικα) 1,368εκ ευρώ,

4. Τοιχίο Αγίας Πελαγίας 77,5 χιλ. ευρώ,

5. Περιφερειακός Ποταμού Αντικυθήρων 215 χιλ. ευρώ,

6. Κοινωνικό Παντοπωλείο 243 χιλ. ευρώ και

7. Μνημείο σφουγγαράδων Αντικυθήρων 70χιλ. ευρώ.

Εκείνο που αξίζει να αναφερθεί εδώ και έχει την σημασία του, είναι οι μεθοδεύσεις της Περιφέρειας Αττικής σχετικά με το ύψος του προϋπολογισμού των έργων σε σχέση με το κονδύλιο που πράγματι έχει διατεθεί. Διαβάζοντας τους σχετικούς πίνακες που συνοδεύουν τις εγκρίσεις των προϋπολογισμών της Περιφέρειας βλέπουμε την αναγραφή των εξής κεφαλαίων:
Προϋπολογισμός προ δημοπράτησης.
Προτεινόμενος προϋπολογισμός έργου (Νομική δέσμευση),
Προτεινόμενες πιστώσεις έτους.
Τι μπορεί να σημαίνουν όλα αυτά; Μάλλον αποτελούσαν μία «πατέντα» για να φαίνονται φουσκωμένοι προϋπολογισμοί με πολλά έργα, να ησυχάζουν οι Δήμαρχοι ότι μέσα στον πακτωλό θα «χωρούσαν» και τα δικά τους και στο τέλος να μένουν χωρίς έργα ή με κολοβούς προϋπολογισμούς, αφού τα κονδύλια πήγαιναν στους «μυημένους» ή στους πλέον ικανούς, που κατέθεταν πλήρεις φακέλους ωρίμων έργων, με τους άλλους να λαμβάνουν υποσχέσεις για του ….χρόνου. Για να καταλάβετε τη μεθόδευση, την οποία έχει καταγγείλει με αρκετές δηλώσεις και ανακοινώσεις ο τ. Περιφερειάρχης κ. Γιάννης Σγουρός. Παίρνουμε τα δημοφιλή έργα οδοποιίας, στα οποία, για το έτος 2019 είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό 190 έργα με προϋπολογισμό προ δημοπράτησης 418εκ για όλη την Περιφέρεια και προτεινόμενες πιστώσεις, δηλαδή αυτά που πράγματι υπήρχαν ως χρήματα μέσα στο ταμείο της Περιφέρειας, 42,2 εκ. Με άλλα λόγια κοντά στο 10% για το κεφάλαιο αυτό. Ακριβώς οι ίδιες αναλογίες ισχύουν για όλα τα έργα. Τώρα τι νόημα είχε αυτή η διόγκωση των προϋπολογισμών που κατέληγαν στα έργα μικρά ποσοστά τους, δεν γνωρίζουμε ή μάλλον καταλαβαίνουμε αυτά που γράψαμε παραπάνω. Δεν ήταν δυνατόν μία Περιφέρεια με πόρους-εισροές π.χ. 250 εκ να εντάσσει στον προϋπολογισμό της έργα ύψους 2,5 δις. Ποίος θα διέθετε τα επιπλέον ποσά; Και γιατί έγιναν αυτές οι ακαταλαβίστικες «νομικές δεσμεύσεις» κονδυλίων που δεν υπήρχαν και διόγκωναν τον προϋπολογισμό επί δέκα; Καταλήγουμε εδώ με ένα ακόμη ερώτημα. Διερωτηθήκαμε αν αυτή η «φάμπρικα» συνεχίζεται. Όσον αφορά τον προϋπολογισμό του 2020, ο οποίος κατατέθηκε τον Οκτώβριο του 2019 ήταν ήδη εν εξελίξει, όταν ανέλαβαν το Σεπτέμβριο οι νέες αρχές μετά τις εκλογές. Φέτος, ο προϋπολογισμός, ο οποίος εγκρίθηκε το μήνα που πέρασε, δεν έγινε με τον ίδιο τρόπο, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος του.

Σύμφωνα με πληροφορίες, όσον αφορά τα Κύθηρα, περιλαμβάνει τα εξής έργα, πολλά από τα οποία «έρχονται» από προηγούμενα χρόνια:
1. Νέο δίκτυο ύδρευσης Αγίας Πελαγίας προϋπολογισμού 3,1 εκ. ευρώ. Υπό δημοπράτηση
2. Μελέτες Λιμενικών έργων Κυθήρων. 75χιλ ευρώ. Υπό δημοπράτηση.
3. Μονάδα προεπεξεργασίας λυμάτων Καψαλίου 200χιλ. ευρώ. Προς υποβολή στο πρόγραμμα Τρίτσης.
4. Δρόμος Μόρμορη-Αβλέμονα. 500χιλ. ευρώ. Προς προγραμματική σύμβαση.
5. Κατασκευή 3 μονάδων αφαλάτωσης Αγ. Πελαγίας, Διακοφτιού. 1,720 εκ ευρώ. Προς προγραμματική σύμβαση και δημοπράτηση.
6. Μελέτη φαινομένων κατολίσθησης Αγ. Πελαγίας. 24,8 χιλ. ευρώ. Προς προγραμματική σύμβαση και δημοπράτηση.
7. Μελέτη επέκτασης διαδρόμου αεροδρομίου, 400χιλ. ευρώ. Προς προγραμματική σύμβαση με Εγχώριο (γράφουμε χωριστά).
8. Παιδικός Σταθμός Λογοθετιανίκων, 300χιλ. ευρώ. Υποβολή για προγραμματική σύμβαση.
9. Μελέτη διαπλάτυνσης κεντρικού οδικού άξονα 60 χιλ. ευρώ. Προς προγραμματική σύμβαση.
10. Αξιοποίηση υδρευτικού έργου στις Όχελες και δίκτυο. 1,8εκ ευρώ. Αναμονή έγκρισης περιβαλλοντικών όρων.
11. Δημοτική οδοποιΐα (Β΄ φάση) 1 εκ ευρώ. Υποβολή για προγραμματική σύμβαση.
12. Αναστήλωση Αγγλικού Σχολείου Κάτω Χώρας Μυλοποτάμου. 225χιλ. ευρώ. Νέο έργο 2021.
13. Αντιπλημμυρικά έργα Κυθήρων, 750χιλ. ευρώ. Νέο έργο 2021.

Εννοείται ότι, εκτός από τα έργα που είναι για δημοπράτηση και μερικά από όσα οδεύουν για προγραμματική σύμβαση, καθώς και η ωρίμανση πολλών από τα υπόλοιπα ασφαλώς δεν θα γίνει μέσα στον επόμενο χρόνο. Επίσης να πούμε ότι ελάχιστοι Δήμοι πήραν αξιόλογα νέα έργα στον προϋπολογισμό του 2021 και ένας από αυτούς είναι ο Δήμος Κυθήρων που πήρε νέα έργα περίπου 1 εκ ευρώ (αντιπλημμυρικά σε Αγ. Πελαγία, Αβλέμονα και Πλατειά Άμμο και το Αγγλικό Σχολείο του Μυλοποτάμου).

Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι πολλά από τα παραπάνω έργα, που έχουν αναγγελθεί με …τυμπανοκρουσίες, είναι βαλτωμένα εδώ και κάποια χρόνια, ενώ ένα από αυτά βάλτωσε πέρσι και δεν λέει να ξεκολλήσει (μελέτη κατολίσθησης Αγίας Πελαγίας για το οποίο είχαμε διαβεβαιώσεις ότι θα γινόταν πολύ γρήγορα). Τα άλλα που έχουν καθυστερήσει είναι: 1. Αφαλατώσεις, 2.Δρόμος Μόρμορη, 3. Παιδικός Σταθμός στα Λογοθετιάνικα, 4. Δημοτική οδοποιία, 5. Υδρευτικό στις Όχελες, 6. Αεροδρόμιο!!!! και 7. Μελέτη κεντρικού δρόμου. Δεν τα λες και λίγα αυτά βέβαια και να δούμε τι εξηγήσεις έχουν να δώσουν οι πρώην της Περιφέρειας (που νομίζουν ότι επειδή είναι πρώην μπορούν να χρεώνουν και για τα δικά τους τους νυν), αλλά και οι νυν, που ίσως δεν σκέπτονται ότι γρήγορα μπορεί να γίνουν …πρώην!

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 20121 ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ»