Σήμα κινδύνου: πώς ζεις στα έρημα χωριά;

Όποιος κατέβει τώρα το χειμώνα στα Κύθηρα και κάνει μία βόλτα στα χωριά, με ελάχιστες εξαιρέσεις, θα δυσκολευτεί να συναντήσει λίγους ανθρώπους. Μάλιστα μπορεί και να μην μιλάνε καν Ελληνικά αυτούς που θα δει, αφού αρκετοί ηρωικοί αλλοδαποί, βαριεστημένοι από τις πολύβουες πόλεις τους και τον τρόπο ζωής σε αυτές, έχουν φτάσει εδώ, στην άκρη της Ευρώπης, αναζητώντας λίγη ησυχία κι αυθεντικότητα στη ζωή τους, κάτι που τους λείπει. Τους βλέπουμε και διερωτόμαστε πόσο καιρό θα αντέξουν να ζουν στο ….άλλο άκρο.

Ειδικά τις μέρες των εορτών των Χριστουγέννων η ερημιά είναι τόσο έντονη, που και σε μεγάλα χωριά δυσκολεύεσαι  να βρεις άνθρωπο να ανταλλάξεις μία καλημέρα ή να πιείς έναν καφέ ή να φας κάτι στα λίγα ανάλογα καταστήματα, που οι εξίσου ηρωικοί (κι αυτοί αν είναι ηρωικοί…)  καταστηματάρχες τους, τα κρατούν ανοιχτά. Και τους λέμε διπλά ηρωικούς, γιατί δεν έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο την ολιγανθρωπία και τις συνέπειές της, που είναι τα λιγοστά έσοδα, που δεν φτάνουν ούτε για να πληρώσουν το λογιστή τους να τους κάνει τις, όλο και πλέον πολύπλοκες, διαδικασίες, που επιβάλλει ένα εχθρικό για τις μικροεπιχειρήσεις φορολογικό σύστημα. (Και  ασφαλώς ισχύει ότι πάντοτε τα κράτη αναζητούν συστήματα κατά της φοροδιαφυγής, όμως εδώ, αντί να εφαρμόζουν κάποια απλά, όπως στις ΗΠΑ για παράδειγμα, καταλήγουν στα πλέον πολύπλοκα). Έχουν μπροστά τους το μεγάλο πρόβλημα, ότι δεν υπάρχουν προοπτικές, δεν φαίνεται φως στο τούνελ, και φυσικά δεν είναι το μοναδικό θέμα η φορολογία.

Advertisement

Οι νέοι, που καταλήγουν να παραμείνουν ή να γυρίσουν στο νησί, οδηγούνται στη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού. Αν έχει μείνει καμιά ντουζίνα παραδοσιακών Κυθηρίων στο νησί να ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, πολλούς λέμε. Αλλά και στα νοικοκυριά, εκλείπει σιγά-σιγά η βούληση να ασχοληθούν με την παραγωγή, έστω για αυτοκατανάλωση ή, καλλίτερα, για ποιοτικά προϊόντα, αρχικά  για δική τους χρήση, αλλά, γιατί όχι, και για εμπορία. Τα φορτηγά από απέναντι να είναι καλά, που φέρνουν τα πάντα, από κρέατα (εξ ανάγκης) μέχρι …μαϊντανό (λέτε κι έλειψαν οι γλάστρες κι οι αλτάνες…).

Και τελικά, εκτός από τον τουρισμό, οι επιδιώξεις όσων μένουν είναι οι υπηρεσίες, δηλ. το δημόσιο, που κι αυτό συρρικνώνεται λόγω της εισόδου στην ηλεκτρονική εποχή. Πού καταλήγουμε; Πουθενά! Για τη δική μας τη γενιά λύση δεν φαίνεται και τα θαύματα μάλλον τελείωσαν στη …Γαλιλαία. Και όσον αφορά τις ευθύνες και τις προοπτικές, αντιγράφουμε από άρθρο πάνω στο ίδιο θέμα του κ. Θ. Μαυρίδη στο Liberal, τα παρακάτω, τα οποία μάλλον επιβεβαιώνουν όσα αναφέρθηκαν περί ελάχιστων προοπτικών να δούμε κάποιο φως.

«Η Ελλάδα αργοπεθαίνει. Είναι το δημογραφικό. Χωρίς αμφιβολία. Αλλά είναι και κάτι άλλο. Βαδίζουμε χωρίς ένα σχέδιο ανάσχεσης του προβλήματος της ερήμωσης της επαρχίας. Δεν είναι θέμα κάποιας νέας επιδοματικής πολιτικής. Δεν θα ενισχυθεί ένα χωριό επειδή οι άνθρωποι θα πάρουν 100 ευρώ τον μήνα παραπάνω από το ΕΣΠΑ. Και αυτά σημαντικά είναι αλλά δεν λύνουν το πρόβλημα. Λείπει ο σχεδιασμός, λείπει το όραμα. Δεν ξέρουμε τι θα κάνουμε με τη γεωργία ή την κτηνοτροφία, πού θέλουμε να υπάρχει βιομηχανία, πώς θα βοηθήσουμε τους ανθρώπους να ζήσουν καλύτερα. Η επαρχία πέφτει, τελικά, πολύ μακριά από την Αθήνα για να ασχοληθεί κανείς σοβαρά μαζί της. Και δεν αντιλαμβανόμαστε εμείς οι πρωτευουσιάνοι ότι ένα σώμα δεν μπορεί να ζήσει έχοντας μόνο ένα κεφάλι. Χρειάζεται κορμό, χέρια και πόδια».

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Ιανουαρίου 2026