Σφουγγαράδες-διαόλοι στην Αγία Πελαγία!

Πριν σας πούμε την ιστορία να αναφέρουμε ότι πρόκειται για αληθινό περιστατικό που έγινε πριν 50-60 χρόνια και έγινε γνωστό μόλις πρόσφατα. Συγκεκριμένα, ένας Τσιριγώτης συλλέκτης ναυτικών ειδών ειδοποιήθηκε από φίλο του στην Κάλυμνο ότι ένας Καλύμνιος σφουγγαράς πουλούσε δύο σπάνια, σήμερα, σφουγγάρια που είχε αλιεύσει στα Κύθηρα. Ο καπετάν Μιχάλης, όπως λέγεται ο γέρο Καλύμνιος, έδωσε τέσσερα σφουγγάρια, δύο από τα Κύθηρα, λεγόμενα «καπάδικα» και δύο από την Κρήτη, ένα του είδους «λαφίνα» και ένα «ματαπά». Η ιστορία, που την έγραψε πριν ένα περίπου μήνα σε ένα φύλλο χαρτί, γεμάτο αναμνήσεις κι ανορθογραφίες, ο υπέργηρος σήμερα καπετάν Μιχάλης στον Παν. Καρύδη από τα Κύθηρα είναι πάνω-κάτω η εξής:

Η θάλασσα των Κυθήρων ήταν την εποχή εκείνη καλός σφουγγαρότοπος και τα Καλυμνιώτικα καΐκια πριν να κατέβουν στη Β. Αφρική για τα σφουγγάρια περνούσαν μερικές μέρες στα Τσιριγώτικα νερά. Έτσι και τότε, ένα τέτοιο σκάφος, του είδους που ονομάζεται αχταρμάς, έφτασε στα Κύθηρα και μόλις νύχτωνε έριχνε άγκυρα στην Αγία Πελαγία.

Ένα απόγευμα, οι σφουγγαράδες βγήκαν για νερό και για να βρουν να φάνε κάτι φρέσκο και έπεσαν πάνω σε μία μεγάλη συκιά φορτωμένη μελωμένα σύκα. Άρχισαν να τα κατεβάζουν, όταν έγιναν αντιληπτοί από ένα γέρο στο διπλανό σπίτι, ο οποίος πετάχτηκε αγριεμένος και άρχισε να τους φωνάζει και να τους ρίχνει πέτρες, υποχρεώνοντάς τους σε άτακτη υποχώρηση. Αυτοί γύρισαν στον αχταρμά και έψαχναν να βρουν τρόπο να εκδικηθούν τον «αφιλόξενο» ιδιοκτήτη, αλλά και να φάνε τα λαχταριστά σύκα του. Μετά ‘πο λίγες μέρες σκέφτηκαν μία επιχείρηση. Πήραν από το καΐκι τον καταδυτικό εξοπλισμό τους και τράβηξαν κατά τη σουκία του γέρου. Ο ένας φόρεσε τη φόρμα με την περικεφαλαία (το σκάφανδρο) και οι άλλοι έβαλαν κάτι ελαφρύτερες κατασκευές, που τις ονόμαζαν «φερνέζια» από το όνομα του Fernez που τις είχε επινοήσει. Ο πρώτος έβαλε μέσα στην περικεφαλαία και ένα φακό αναμμένο για να λάμπει στο σκοτάδι. Όλα αυτά λόγω σχήματος έδιναν μία σατανική όψη στην ομάδα, που άρχισε να κάνει σαματά μέσα στη νύχτα και όλοι φώναζαν δυνατά. Αυτός που φορούσε την περικεφαλαία φώναζε:

– Είμαι ο αρχιδιάβολος Βελζεβούλ. Ελάτε διαβόλοι να σας δικάσω.

Πάει ο πρώτος και τον ρωτά:

– Τι έκανες σήμερα;

– Έκλεψα την κατσίκα του Χ, λέει αυτός.

– Για τιμωρία, βγες στη συκιά, του λέει ο ….Βελζεβούλ

– Εσύ, τι έκανες σήμερα; Ρωτά το δεύτερο.

– Εγώ πείραξα τη γυναίκα του Δ, λέει αυτός.

– Βγες και συ στη συκιά.

Αφού τους ανέβασε όλους επάνω, εννοείται ότι δεν άφησαν σύκο για σύκο απ’ όσα είχαν ωριμάσει. Ο γέρος, είχε ξυπνήσει από το σαματά και παρακολουθούσε έντρομος τη σκηνή με την κόλαση και τους …σατανάδες μέσα στον κήπο του, κάνοντας το σταυρό του και περιμένοντας να ξημερώσει, καθώς η μέρα διώχνει τα …ξιπάσματα. Μόλις ξημέρωσε φεύγει και πάει γραμμή για τον παπά.

– Το και το του λέει. Γέμισε το σύμπορο δίπλα στο σπίτι μου σατανάδες τη νύχτα. Χαλάσανε τον κόσμο. Είντα να κάνω παπά μου;

Ο παπάς, που ήξερε βέβαια ότι δεν βγαίνουν οι σατανάδες στις σουκίες των ανθρώπων, κατάλαβε ότι κάτι τρέχει και του ζήτησε να του πει τι είχε προηγηθεί. Ο γέρος θυμήθηκε ότι είχε δεχθεί την επίθεση των σφουγγαράδων πριν λίγες μέρες στη σουκία του και είπε στον παπά ότι τους …αγοτζάρισε για να γλυτώσει τα σύκα.

– Α, καημένε. Και νομίζεις ότι εχτές ήτανε διαόλοι; Οι σφουγγαράδες ήρθανε να πάρουνε σύκα και σε ξιπάσανε για να μην βγεις όξω να κάνεις τα ίδια.

– Και τι να κάνω τώρα παπά μου;

– Πάρε ένα καλάθι σύκα και πάαινέ τούς τα. Όταν τους δώσεις θα ντραπούνε και δεν θα σε ξανακλέψουνε.

Έτσι κι έγινε. Πάει ο γέρος το καλάθι με τα σύκα, γνωρίστηκε με τους …σατανάδες εκ Καλύμνου, του ομολόγησαν ότι αυτοί είναι οι διαόλοι και του δείξανε και τα σύνεργα της ..διαολικής. Έγιναν φίλοι και από τότε, κάθε φορά που πήγαιναν στην Αγία Πελαγία έβρισκαν φιλοξενία και έκαναν παρέα με το γέρο Αγιοπελαγιώτη. Παρόλο που δεν είναι πολλά τα 50-60 χρόνια από το περιστατικό, αποκλείεται να ζει ο γέρος ή ο παπάς, ο άνθρωπος όμως που έστειλε την ιστορία, γραμμένη με τα ελάχιστα γράμματα που ήξερε, ήταν τότε κάτω από είκοσι.

Δυστυχώς, ο υπέργηρος σήμερα, καπετάν Μιχάλης, δεν θυμάται το όνομα του γέρου από το όμορφο ψαροχώρι, που τώρα έγινε ο πλέον in τουριστικός προορισμός του τόπου. Βέβαια τα σφουγγάρια από τα Κύθηρα έχουν χαθεί από χρόνια, αφού τα αφάνισε μία αρρώστια, όπως σε όλη τη Μεσόγειο. Δεν έχει πια και Καλύμνιους σφουγγαράδες να έρχονται στα νερά των Κυθήρων. Μόνο ως τουρίστες μπορεί να φανούν τίποτα Καλύμνιοι τώρα κι είναι πάντα καλοδεχούμενοι στο χωριό του γέρου που τον είχαν ξιπάσει οι διαόλοι κοντοχωριανοί του με τα σκάφανδρα.

Σημαντική σημείωση: Καπετάνιος στον Καλυμνιώτικο αχταρμά και στο τσούρμο που επετέθη στην Τσιριγώτικη συκιά ήταν ο Καλύμνιος Παντελής Γκίνης, συχωρεμένος κι αυτός σήμερα, δημιουργός του γνωστότατου τραγουδιού Ντιρλά-νταντα για το οποίο είχε πολύχρονη διαμάχη με το συνθέτη Διον. Σαββόπουλο.

Π.  Kαρύδης

Σημ. Οι φωτογραφίες δεν έχουν σχέση με το περιστατικό της ιστορίας.

 

Δημοσιεύθηκε στο φ. 257 Απρίλιος 2011, της έντυπης έκδοσης.