Οι κρυφολειτουργίες

Στα Κύθηρα όταν λέμε «κρυφολειτουργίες» εννοούμε τις μυστικές συνεννοήσεις με πονηρό σκοπό, τις πονηρές μικροσυνωμοσίες, γενικά τις υποβρύχιες δράσεις πονηρών ανθρώπων. Η λέξη έρχεται από πολύ παλιά και έχει την εξής ιστορία.

Τα παλιά τα χρόνια, όταν αρρώσταινε κάποιος, καλούσαν τον ιερέα μυστικά και του ανέθεταν να κάνει για τη σωτηρία του ασθενούς μια κρυφή λειτουργία, δηλ. κρυφά τα μεσάνυχτα μακριά από τα βλέμματα σε ένα ξωκλήσι. Όμως με αυτό τον τρόπο μπορούσε την ίδια μέρα, στον ίδιο ναό, στο ίδιο θυσιαστήριο να τελεσθούν δύο λειτουργίες από δύο ιερείς σε διαφορετική ώρα, πράγμα που απαγορεύεται κατά τους εκκλησιαστικούς κανόνες.

Advertisement

Έτσι στους κώδικες των Κυθηρίων ιεραρχών του 18ου αι. η συνήθεια αυτή αναφέρεται ως παράνομη και «καταισχύνης άξια» και επέσυρε την τιμωρία των ιερέων με αργία και καταβολή ποσότητας κεριού, ενώ οι λαϊκοί απειλούνταν με την τιμωρία του αφορισμού. Στον κώδικα του Επισκόπου Κυθήρων Ανθίμου Λεβούνη αναγράφονται οι οδηγίες του Επισκόπου που έδωσε προς τους ιερείς και τους πιστούς κατά το 1782 με την ανάληψη των καθηκόντων του στον Επισκοπικό θρόνο των Κυθήρων «….Μηδείς από τους ἱερείς να μην τολμήση ποτέ να ὑπάγη να ἱερουργίση τον κερόν τοῦ μεσονυκτίου εἰς τον ναόν τοῦ Θεοῦ και να ἐπιτελέση την παρ’ αὐτοῖς λεγομένην κρυφιολειτουργίαν, ὁποῦ γίνεται τάχα εἰς βοϊθειαν τῶν ἀσθενούντων. Ἐπειδή και τά τοιαῦτα εἶναι παράνομα καί ἔξω τῶν διαταγμάτων τῶν ἐκκλησιαστικῶν………και ὁ ἱερεύς ὁ παραβάτης τοῦ παρόντος θέλη ὑποπέση εἰς ἄργητα διά μῆνες ἕξ και ὁ λαϊκός, ὅπου ἤθελε βάλη να του ἐπιτελέσουν την αὐτήν κρυφιολειτουργίαν, να εἶναι ἀφωρισμένος……».

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Ιουλίου – Αυγούστου 2025