– O χρόνος είναι το πιο πολύτιμο, το πιο ατομικό, το πιο πεπερασμένο αγαθό
– Η κατανομή του χρόνου είναι ασφαλώς η πιο δημοκρατική και δίκαιη κατανομή. Ισχυροί ή άθλιοι, δραστήριοι ή ράθυμοι, μεγαλοφυείς ή ανόητοι, δίκαιοι ή αμαρτωλοί ο καθένας έχει ακριβώς το ίδιο απόθεμα χρόνου στη διάθεσή του
– Μπορούμε να χάσουμε χρόνο, όχι όμως και να τον αυξήσουμε
– Η μαύρη τρύπα στο χάσιμο του χρόνου είναι η αναβολή. Κυριαρχία πάνω στο χρόνο σημαίνει κυριαρχία πάνω στον εαυτό μας: “καιρός επί πάσιν άριστος …”
– Έτσι δεν πρέπει να διαβάσουμε και την τουρκική παροιμία: “Η μέρα τρέφει το χρόνο, ο χρόνος δεν μπορεί να θρέψει τη μέρα”
– Μη χάνετε χρόνο σε ζητήματα που έχουν κάθε είδους χαμηλό βαθμό: επίδρασης, επηρεασμού, προστιθέμενης αξίας, κόστους, συνεπειών…
– Ο νόμος του Παρέτο (η αρχή του 20/80) ισχύει και για το χρόνο απολύτως: Π.χ. το 20% των ενασχολήσεών μας αποδίδει το 80% του αποτελέσματος. Και το αντίστροφο
– Υπάρχει η φυσική τάση ή και αδυναμία, να είμαστε περισσότερο διαθέσιμοι σ’ αυτούς που μας απασχολούν και μας διακόπτουν, παρά στις δικές μας προτεραιότητες. Λυπηθείτε το χρόνο σας, ασκηθείτε, αντισταθείτε σ ’αυτήν την έξωθεν λεηλασία
– Ταυτίζουμε τον ελεύθερο χρόνο με χαμένο χρόνο. Από αυτή την αντίληψη ξεκινάει όλη η ανυποληψία και η ενοχοποίηση που τον συνοδεύει
– Από εκεί και η μεγάλη ανισορροπία του σημερινού ανθρώπου. Εκλαμβάνουμε το “μηδέν πράττειν” ως απραξία, αντί για ευκαιρία για ευπραξία.
-Ή, περίπου με τα λόγια του Χέρμαν Μέλβιλ: Η αξιοπρέπεια δε συχνάζει στους χώρους εργασίας. Η αξιοπρέπεια βρίσκεται και αναδεικνύεται στον ελεύθερο χρόνο
– Τι είδους ανθρώπους άραγε να είχε κατά νου αυτός που μας κατέλειπε τον λόγο: “δεν πρέπει να συγχέουμε τις επιθυμίες μας με τα πράγματα και τα πράγματα με τις επιθυμίες μας”; Σίγουρα όχι τον μέσο, σημερινό άνθρωπο που τόση ανάγκη έχει να κάνει όσο γίνεται ανθρωπινότερο τον μισθωμένο χρόνο του και όσο γίνεται χρησιμότερο τον ελεύθερο χρόνο της κάθε μέρας του
– Είτε πρόκειται για τον επαγγελματικό μας χρόνο, είτε για τον προσωπικό, τον ελεύθερο, η πιο σημαντική ερώτηση πρέπει, πάντοτε, να είναι: “Tι κάνω τώρα;”
– Έχοντας υπ’όψιν μια κατηγορία συνανθρώπων μας, που δεν χρειάζεται να την περιγράψουμε εδώ, σκέφτεται κανείς την παραδοξολογία του Τόμας Μαν: Η ανάπαυση, γράφει, – και ο ελεύθερος χρόνος, θα προσθέταμε – είναι γι’ αυτούς που δεν τα χρειάζονται καθόλου
– ‘Η, σύμφωνα με τον αφορισμό του Η. Αποστολίδη: “Από το πως διαθέτεις τις πολλές σου ώρες συναγάγουμε πόσο αποτιμάς τις λίγες”
– Η συσσώρευση των γνώσεων, επιρροών, συναισθημάτων, εντυπώσεων, αλλαγών που μας κατακλύζουν και που ο χρόνος εναποθέτει στην υπόσταση μας, μας μεταμορφώνει, μας μεταλλάσσει κάθε δευτερόλεπτο που περνά. Ο Ιγκμαρ Μπέργκμαν στο “Περσόνα”, αναρωτιέται, με το στόμα της Μπίμπι Άντερσον: “… δεν βγαίνει νόημα … τίποτα δεν ταιριάζει … μπορείς να είσαι το ίδιο πρόσωπο την ίδια στιγμή;”
– Η αποθέωση της συμφιλίωσης με το χρόνο, δραματοποιημένη από τον Μ. Μπρεχτ: Ο κ. Κ. συνάντησε κάποιον που είχε να τον δει πολύ καιρό. Μα εσείς δεν αλλάξατε καθόλου, του είπε ο άλλος, καθώς τον χαιρετούσε. Ωχ! Έκανε ο κ. Κ. και χλόμιασε…
– Και, μια σκέψη που σε άλλους μπορεί να προκαλέσει ίλιγγο, σε άλλους διάθεση για απολογισμό και σε άλλους την συνειδητοποίηση της ασημαντότητάς μας: “Δεν έχουμε ζήσει, ως τώρα, παρά μόνο την ανθρώπινη προϊστορία”
– Αναθέστε σε άλλους να κάνουν τα “πράγματα σωστά”, για να μπορείτε εσείς να κάνετε “τα σωστά πράγματα” *
– Ωστόσο, χρειάζονται και τα δύο: και η Επάρκεια (“κάνω τα πράγματα σωστά”) και η Αποτελεσματικότητα (“κάνω τα σωστά πράγματα”) *
– Μην υπόσχεστε, μη δεσμεύεστε για κάτι, αν δεν έχετε ήδη σκεφθεί πού θα το αναθέσετε *
*κυρίως, διευθυντικής εντάσεως σημαντικές
Και πάλι, Καλή Χρονιά.
*Τέως γενικός διευθυντής εταιρειών του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού τομέα, gcostoulas@gmail.com