«Να στήσουμ’ ένα δάσο….»

Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές, όπως αυτή που έπληξε τα Κύθηρα πριν δύο χρόνια, άρχισε η γνωστή συζήτηση για τις αναδασώσεις και για το είδος των δένδρων που πρέπει να αντικαταστήσουν τα καμένα.

Πολύ πρόσφατα, μία μελέτη διεθνούς οργανισμού μας πληροφορούσε ότι, εάν κάθε άνθρωπος στον πλανήτη φύτευε μόλις 7 (επτά) δένδρα κατά τη διάρκεια της ζωής του, αυτά θα κάλυπταν τις δικές του ανάγκες για οξυγόνο για όσα χρόνια ζούσε! Φυσικά η διαπίστωση αυτή γίνεται για να γίνει εύκολα αντιληπτό πόσο εύκολο είναι τελικά να σωθεί ο πλανήτης, όσον αφορά τη δραματική μείωση του οξυγόνου, τόσο στη στεριά, όσο και, ιδιαίτερα, στους ωκεανούς, ενώ μόλις πρόσφατα είναι τα θέματα που προέκυψαν από τις τεράστιες πυρκαγιές που καταστρέφουν ακόμη το παρθένο δάσος του Αμαζονίου, τον πνεύμονα του πλανήτη, όπως αποκαλείται. Κι εδώ δεν οφείλονται στην κλιματική αλλαγή, αλλά στην πολιτική που ακολουθεί ένας αρνητής της, που εξελέγη πρόεδρος στη χώρα με πρόγραμμα να μετατρέψει τον Αμαζόνιο σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Είχαν προηγηθεί ανάλογα «έργα» στην Ινδονησία, στην οποία πολλές φορές απαγορεύονται oι υπερπτήσεις αεροπλάνων, καθώς αυτά κινδυνεύουν από τα σύννεφα καπνού που προκαλούν οι πυρκαγιές, τις οποίες τις βάζουν επί τω σκοπώ της καταστροφής των δασών και της μετατροπής τους σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, στις οποίες θα φύτευαν φοίνικες λόγω της ζήτησης σε φοινικέλαιο.

Για να γυρίσουμε όμως στα δικά μας, θα δούμε ότι, από όσα υποσχέθηκαν κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς στο νησί διάφοροι αρμόδιοι και μη δεν έγινε απολύτως τίποτε. Ακόμη και τα καμένα κουφάρια είναι ακόμη εκεί, εκτός από όσα έγιναν καυσόξυλα από ολιγοήμερες άδειες, που έδιναν για τους ντόπιους. Εννοείται ότι η δημοπράτηση των καμένων πήγε στις καλένδες, γιατί κρίθηκε ασύμφορη! Το ίδιο και η αντιμετώπιση της βόσκησης με τα κατσίκια, οικόσιτα και άγρια, που ανέλαβαν να κάνουν τη ζημιά που θα έκαναν οι επίσημη ξυλοκόποι αν εμφανίζονταν 1-2 χρόνια μετά τη φωτιά, όταν θα είχαν βλαστήσει τα μικρά φυτά.

Ποία δένδρα τώρα θα έπρεπε να φυτεύονται για να είναι λιγότερο εύφλεκτα; Ασφαλώς τα πλέον κατάλληλα είναι ο ευκάλυπτος, η δρυς και η χαρουπιά, που δύσκολα καίγονται και εύκολα βλαστάνουν μετά τις φωτιές.

Φυσικά, κάθε περιοχή έχει άλλο είδος εδάφους και για το λόγο αυτόν είχε επικρατήσει το πεύκο, που είναι το πλέον εύκολα αναπτυσσόμενο σε πετρώδη εδάφη και έχει ελάχιστες απαιτήσεις σε νερό. Όμως, έχει το κακό ότι καίγεται εύκολα και δεν βλαστάνει μετά ποτέ, ενώ αν περάσει δεύτερη φωτιά μετά την ανάπτυξη νέων δένδρων, αλλά πριν φθάσουν σε ηλικία παραγωγής σπόρων, τότε η καταστροφή είναι ολοσχερής και μη αναστρέψιμη με φυσικούς τρόπους.

Γεγονός είναι όμως ότι τα αρμόδια Δασαρχεία πιο πολύ ασχολούνται με το πώς θα προστατέψουν φρύγανα και ασπαλάθους, αλλά και πώς θα δυσκολέψουν όσους θέλουν να επανακαλλιεργήσουν τις περιουσίες τους, από το αν θα φυτέψουν δέντρα στη θέση των καμένων και ποία. Είδατε τα τελευταία χρόνια κάποια συστηματική δενδροφύτευση πλην κάποιων εθελοντικών πρωτοβουλιών σχολείων και συλλόγων;

Επομένως, το κύριο ερώτημα δεν πρέπει να είναι, τι δένδρα θα βάλουμε, αλλά πώς θα πεισθεί ο καθένας μας να βάλει λίγα δένδρα στα χωράφια του. Κι ας βάλει ό,τι του αρέσει. Δεν υπάρχουν καλά και κακά δένδρα. Υπάρχουν μόνο αδιάφοροι άνθρωποι και ευαίσθητοι για τη φύση άνθρωποι και εκεί πρέπει να επικεντρωθεί η προσπάθεια, στο σχολείο, στην κοινωνία, στην εκκλησία (ιδού πεδίον λαμπρόν αντί να ασχολούνται με Εγχώριους, προσκυνήματα, παγκάρια και άλλα συναφή) αλλά και τους συλλόγους και άλλους φορείς. Είπαμε, επτά δένδρα* αρκούν για το οξυγόνο μίας ζωής, άρα ας βάλουμε κάτι παραπάνω και για τους αδιάφορους!

Και μην ξεχνάμε ποτέ ότι, ειδικά για το νησί μας, ένας μεγάλος οραματιστής και μέγιστος των Κυθηρίων λογοτεχνών, ο Πάνος Φύλλης, είχε επισημάνει την αξία του δάσους για το νησί και την είχε αποτυπώσει και σε στίχους:

……………………………………….

«Κι οι πέτρες πρασινίσανε

κι ομόρφηναν οι τόποι

πελάγου και στεργιάς·

μονάχα το νησάκι μας

ακόμα κουμαντάρει

ο λίβας κι ο βοριάς….

Και μια προβέντζα που κυλά

σε μας την κατσιφάρα

με μας χασκογελά,

που δεν αξιωθήκαμε

να στήσουμ’ ένα δάσο

την πάχνη να χαλά….»

……………………………………

Ε.Π.Καλλίγερος

 

* Επειδή σίγουρα κάποιοι θα πουν, πόσα δέντρα φύτεψες εσύ που μας κάνεις το …δάσκαλο, να προλάβω την ερώτηση: θέλετε το πιστεύετε, θέλετε όχι, ο γράφων έχει φυτέψει πάνω από 500 δένδρα, καρποφόρα, καλλωπιστικά και άλλα και αισθάνεται απόλυτα ικανοποιημένος, τουλάχιστον ως προς αυτό και ας βρέθηκαν μερικοί έξυπνοι να δηλητηριάσουν και να κόψουν μερικά, γιατί η πένα κάνει κακό στους …κομπλεξικούς.

 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ Φ. 351 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2019 ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ ΑΥΤΟΥ