Μία μαρτυρία για την ιστορία…

Αυτός ο χρόνος πήρε μαζί του δύο σημαντικές προσωπικότητες που επηρέασαν κατά καθοριστικό τρόπο τις γνώσεις μας για τον τόπο μας. Στην αρχή του χρόνου έφυγε από κοντά μας η καθηγήτρια Χρύσα Μαλτέζου με την τόσο καίρια συμβολή στη διάσωση του Ιστορικού Αρχείου Κυθήρων και κατά συνέπεια στην άνθηση της βιβλιογραφίας της σχετικής με την ιστορία του τόπου μας. Μπορούμε να φανταστούμε, όσοι έχουν περισσότερη σχέση με τον, τεράστιο για έναν μικρό τόπο, όγκο των βιβλίων που εκδόθηκαν και των εργασιών που είδαν το φως, από τα στοιχεία που ήρθαν στην επιφάνεια των εγγράφων του Ι.Α.Κ. Συνακόλουθα, μπορούμε να υποθέσουμε δύο τινά ακόμη. Πόσο πλούτισαν οι γνώσεις μας στην Κυθηραϊκή ιστορία και πόσα ακόμη μένουν να δουν όσοι ακολουθούν.

Λίγο πριν φύγει ο χρόνος αυτός πήρε κι άλλον ένα μεγάλο του τόπου. Τον καθηγητή Γιώργο Κασιμάτη. Πολλοί γνωρίζουν τη συμβολή του στη διάσωση και αξιοποίηση της περιουσίας του Τριφυλλείου, σχεδόν όλοι στη διάσωση του θεσμού της Εγχωρίου με όσα θετικά συνεπακόλουθα θα μπορεί να έχει αυτό για τον τόπο, κάτι που μπορεί να διαπιστώσουν οι επόμενες γενιές, αν μπορέσουν να δουν με καθαρά μάτια την αξία αυτού του θεσμού και δεν υποκύψουν στις πονηρές και συγκυριακές αμφισβητήσεις της. Τέλος, πολλοί βλέπουν τη συμβολή του Κ.Ι.Π.Α. που ίδρυσε ο εκλιπών με το όραμά του για κάτι καθοριστικό προς την οδό της σωστής ανάπτυξης του νησιού. Κάτι που διαπιστώνει εύκολα κανείς αν δει τη μεγάλη δημοφιλία και αξιοποίηση των μονοπατιών, ιδέα και εκτέλεση  σύμφωνα με το όραμα του εκλιπόντος.

Advertisement

Όμως, αυτό που είναι εντελώς άγνωστο στο ευρύ κοινό είναι η σημαντική συμβολή του Γ.Κασιμάτη και στο έργο που είχε κάνει για την ιστορία του νησιού η Χρύσα Μαλτέζου. Ο γράφων υπήρξε αυτόπτης και αυτήκοος  μάρτυς των παρακάτω, αφού όλα ξεκίνησαν από μία δική του ιδέα, που είχε συζητήσει με το Γ. Κασιμάτη. Η ιδέα ήταν να αρχίσει η τότε νεοσύστατη Εταιρεία Κυθηραϊκών Μελετών την έκδοση των πηγών της ιστορίας των Κυθήρων μέσα από τα έγγραφα του Ι.Α.Κ. Ο αείμνηστος Δ. Κόμης, που μόλις είχε αναλάβει την προεδρεία της Εταιρείας, δέχτηκε να συμμετάσχει κι ο Γ.Ι.Κασιμάτης οργάνωσε στο γραφείο του, στο Ινστιτούτο Συνταγματικού Δικαίου μία συνάντηση. Με οικοδεσπότη τον ίδιο, με τη συμμετοχή της Χρ. Μαλτέζου που δέχθηκε ασμένως την πρόταση, με τον υπογράφοντα που την είχε διατυπώσει και τον Δ. Κόμη, που ανέλαβε την κάλυψη με τη σκέπη της Εταιρείας, η συνάντηση είχε αίσια έκβαση και απέδωσε μέσα στην ίδια δεκαετία, του 1990, δύο τεράστιας σημασίας έργα, που έθεσαν τις βάσεις του εκδοτικού έργου σχετικά με τις πηγές της τοπικής ιστορίας. Το τρίτομο έργο των Απογραφών της Ενετοκρατίας του 18^ου αι  με τις εργασίες των, Μ. Πατραμάνη, Τ. Μαρμαρέλη και Μ. Δρακάκη ήταν η βάση για την εντυπωσιακή συνέχεια μετά, που έχει ανακοπεί τα τελευταία χρόνια. Ακολούθησε η εργασία του Μ. Δρακάκη του παλαιότερου σωζόμενου αρχείου του νοταρίου Εμμ. Κασιμάτη με τις νοταριακές πράξεις του 16^ου αι., που έριξαν σημαντικό φως σε μία σχετικά σκοτεινή εποχή. Αργότερα ακολούθησε σειρά εκδόσεων από τα νοταριακά και ληξιαρχικά έγγραφα του Ι.Α.Κ.

Αυτά για να μείνουν και λίγα πράγματα για τους νεότερους, όσους θελήσουν να δώσουν συνέχεια σε κείνο το όραμα, ειδικά μετά την εκδημία τριών εκ των σημαντικοτέρων πρωταγωνιστών του έργου αυτού. Και το σύντομο αυτό ιστορικό μίας συνάντησης που είχε αίσια έκβαση για ένα μεγάλο έργο, είναι η μικρή συμβολή του γράφοντος να το κρατήσει στη μνήμη των υπολοίπων με αυτό το σημείωμα.

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Νοεμβρίου 2025