ΚΥΘΗΡΑ: «Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ» ΕΝΟΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ

 

                                                 «εφάνθης ποτέ»!  Από αρχαιοελληνικό στίχο

11 Οκτωβρίου του 2022, είναι η κυθηραϊκή ημέρα του μεγάλου γλύπτη και ζωγράφου Εμμανουήλ Καβάκου.

 

 

Με ένα εξαιρετικό, ορειχάλκινο δημιούργημά σου, καλώς ήλθες, λαμπρέ καλλιτέχνη του περασμένου αιώνα στον Ποταμό Κυθήρων,στο γενέθλιο χωριό σου. Πώς έφυγες, γύρω στα 1900, από το νησί της έντιμης φτώχειας για τις ΗΠΑ, και πώς γύρισες! Ο επιφανέστερος στην Αμερική καλλιτέχνης, ελληνικής καταγωγής, δοξασμένος και στην Ευρώπη.

Εργαζόμενος την ημέρα, από τα νυχτερινά σχολεία Καλών Τεχνών ξεκινώντας φτάνεις μέχρι το πτυχίο Ζωγραφικής και Γλυπτικής του Ινστιτούτου Καλών Τεχνών της αμερικανικής πολιτείας Maryland. Αμέσως μετά βρίσκεσαι υπότροφος μεταπτυχιακός φοιτητής στο Παρίσι του 1911, μόνο με την αξία σου. Σύντομα την αναδεικνύεις. Το ετήσιο «Σαλόνι του Φθινοπώρου» της γαλλικής πρωτεύουσας, σου απονέμει «εύφημο μνεία» το 1913 για το έργο «Aspiration». Ο Πόθος του Ιδανικού. Τον εκφράζει ο έφηβος από τα χέρια σου, με το βλέμμα της βαθιάς ονειροπόλησης, που προσβλέπει στο Άπειρο!

Ενδεικτικά θα αναφερθούμε στις εξαιρετικές βραβεύσεις του Εμμ. Καβάκου: Το 1925 κατακτά το αργυρούν μετάλλιον κατά τη Διεθνή Έκθεση Διακοσμητικών Τεχνών. Το 1930, στην καλλιτεχνική έκθεση του Αγίου Φραγκίσκου βραβεύεται το γλυπτό του, με τίτλο: «Ο Έρως». Μορφή ονειροπόλος και πάσχουσα. Το χρυσό μετάλλιο της Διεθνούς Εκθέσεως των Τεχνών, το 1937 στο Παρίσι, απονέμεται  στον Κυθήριο καλλιτέχνη Εμμ. Καβάκο.

Βαθύτατα Έλληνα, διακρίνουν τα έργα του η πλαστική αρμονία της αρχαιοελληνικής τέχνης και συνομιλούν με τη Ζωή, όπως και στη συνέχεια θα δούμε.

Ο Καβάκος ζει την εποχή, που Αμερική και Ευρώπη αναζητούν αρχαιοελληνικούς τρόπους έκφρασης. Πρωτοστατεί η «Πόλη των Φώτων» και έτοιμος είναι ο Έλληνας σπουδαστής να ενταχθεί στο  ρυθμό της. Από το 1909 μεσουρανεί στα αμερικανικά και παρισινά θέατρα η καλλιτέχνις, που «συγγράφει τη νέα φιλοσοφία του χορού». Την  ενσαρκώνει,  ως  χορογράφος  και  χορεύτρια,  η  Αμερικανίδα Ι σ ι δ ώ ρ α   Ν τ ά ν κ α ν, «φλογισμένη από το ελληνικό όραμά της». Ασφαλώς την θαυμάζει ο Καβάκος.  Και είναι βάσιμη η υπόθεση: Ο Έλληνας γλύπτης σμιλεύει τις δικές του χορεύτριες εμπνευσμένος από τη μαγεία της χορευτικής σκηνής και ίσως ειδικότερα της Ισιδώρας. Χορεύτρια του Καβάκου σε θαυμάσια, σύνθετη κίνηση, παρουσιάζει απόλυτη ομοιότητα με σκηνική εικόνα της μεγάλης πρωταγωνίστριας. Η Τέχνη αντιγράφει τη ζώσα πραγματικότητα δημιουργικά και η Ισιδώρα ζωντανεύει παραστάσεις αρχαίων ελληνικών αγγείων του Λούβρου. Γλύπτης του χορού αναδεικνύεται ο Καβάκος. Με έξοχες μορφές μουσικής κίνησης, να υμνούν τη χαρά της γης ατενίζοντας τον Ουρανό.

 

Η «ΧΑΡΑ» του Εμμανουήλ Καβάκου «επέστρεψε» στα Κύθηρα

 

Καλώς ήλθες στον Ποταμό Κυθήρων «ΧΑΡΑ», όπως σε είχε ονομάσει ο δημιουργός σου στη Νέα Υόρκη, που φιλοξένησε έκθεση έργων του, το 1930. Στο εξώφυλλο του καταλόγου της, εσύ έλαμπες «ΧΑΡΑ», όνομα και χάρη, χορεύτρια έτοιμη να πετάξεις πολύ ψηλά, έκφραση Ελευθερίας με αέρινη τη χαρά της Ζωής. Εσύ, ένα συμφωνικό ποίημα. Και ύστερα από 100 περίπου χρόνια, τύχη αγαθή σε φέρνει στην πατρίδα της «χρυσής Αφροδίτης».

«Εφάνθης ποτέ»! Φανερώθηκες επιτέλους, μεγάλε καλλιτέχνη. Χρόνια αναζητούσαμε τις κατοικίες των έργων σου. Παντού ερευνούσαμε, χωρίς αποτέλεσμα… Ας είναι ευλογημένος ο Γάλλος, που ανακοίνωσε στο διαδίκτυο ότι διαθέτει το αριστούργημα της Νέας Υόρκης. Η πλήρης εισήγηση του κ. Κοσμά Μεγαλοκονόμου, προκάλεσε υποδειγματικό το ενδιαφέρον των κατοίκων στον Ποταμό, και με την παρέμβαση του τοπικού «Εξωραϊστικού Συλλόγου», του εκπροσώπου τους, πολύ σύντομα εξασφαλίστηκε «η επιστροφή» του μεγάλου τέκνου των Κυθήρων. Με απτή και όχι φωτογραφική τη χορευτική φιγούρα του θαυμασμού μας. Και ο Κυθηραϊκός πολιτισμός απέκτησε ένα ακόμη λαμπρό σημείο αναφοράς.

 

 

 

 

Τα Κύθηρα εύχονται και «ευχαριστούν» τον ονομαστό καλλιτέχνη

 

Σήμερα, προσωρινά παραλείπουμε αρκετά που αφορούν τον καταξιωμένο Εμμανουήλ Καβάκο. Επειδή όμως, έφερε χαμόγελα και όνειρα η χορεύτρια της «Χαράς», ας ευχηθούμε: Να επιστρέψουν από τις άγνωστες κατοικίες τους τα εμβληματικά έργα του δημιουργού, «Ο Πόθος του Ιδανικού», «Ο Ελληνικός Ύμνος εις την Ελευθερίαν» και η «Αφροδίτη». Ουσιαστικά, στην Ελλάδα ανήκουν.

Ο Εμμανουήλ Καβάκος, το 1972, «εις ξένην γην» αποχαιρέτησε την επίγεια ζωή, φέροντας την ελληνική υπηκοότητα, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο. Πίστευε ότι δεν μας αρκεί ο επιούσιος. Έχομε ανάγκη και από «τον άρτον του πνεύματος». Τον άρτον της Τέχνης και της ψυχής, δια βίου προσέφερε ο Κυθήριος δημιουργός.

Υπό το φως της «Χαράς», «τον ευχαριστούμε». Τίμησε στα ξένα τα Κύθηρα και την Ελλάδα! Και ελπίζουμε ότι θα ξανάρθει!

 

ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ ΤΡΙΑΡΧΗ – ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ

Φιλόλογος

 

 

 

 

 

---

 

ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ

 

Ο ΠΟΤΑΜΟΣ ΚΥΘΗΡΩΝ ΑΠΕΚΤΗΣΕ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΕΜΜΑΟΥΗΛ ΤΡΙΦΥΛΛΗ – ΚΑΒΑΚΟΥ « JOY » (ΧΑΡΑ)

Ο Εξωραϊστικός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποταμού ανακοινώνει με πολύ χαρά και συγκίνηση την απόκτηση του σημαντικού έργου του Ποταμίτη γλύπτη Εμμανουήλ Τριφύλλη – Καβάκου « JOY » (ΧΑΡΑ) . Το έργο αυτό αγοράστηκε από Οίκο Παλαιών Έργων Τέχνης του Παρισιού, έπειτα από εισήγηση και ενδελεχή έρευνα του Κοσμά Μεγαλοκονόμου, και μετά από ομόφωνη απόφαση των μελών του Συλλόγου στη Γενική Συνέλευση της 29ης Αυγούστου 2022.

Ο Εμμανουήλ Ανδρέα Τριφύλλης – Καβάκος (1885 – 1972) υπήρξε διάσημος γλύπτης. Γεννήθηκε στα Τριφυλλιάνικα Ποταμού Κυθήρων. Σπούδασε καλές Τέχνες στην Αμερική και στη συνέχεια με υποτροφία στο  Παρίσι όπου και διέπρεψε και επιβραβεύτηκε με πολλές διακρίσεις.

Όσον αφορά το έργο του που αποκτήθηκε από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ποταμού ή Αδαμαντία Τριάρχη – Μακριγιάννη, στο βιβλίο της «Γράμμα από το Αστικό Σχολείο»,  αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής : « Έτοιμη να πετάξει προς τον Ουρανό είναι η χορεύτρια του Εμμανουήλ Καβάκου. Εκφράζει αιθέρια τη Χαρά της Ζωής το μέγιστο αγαθό της διαχρονικής Ελλάδας, από τον Όμηρο ως το Σολωμό» .

Το νεοαποκτηθέν έργο του Κυθήριου γλύπτη θα κοσμεί αίθουσα του Αστικού Σχολείου, όταν ολοκληρωθεί η αποκατάστασή του. Μέχρι τότε θα βρίσκεται σε αίθουσα του Κοινοτικού Μεγάρου στην πλατεία του Ποταμού.

 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2022