ΟΥΤΕ στα χειρότερα όνειρά μας ή στους πλέον κακούς εφιάλτες μας περιμέναμε λίγο πριν από το φετινό Πάσχα να ασχολούμαστε με κάτι άλλο εκτός από τα συνήθη, Δασικό, Συγκοινωνιακό και όλα άλλα από αυτά που μας απασχολούν συνήθως. Τώρα, εν ριπή οφθαλμού, όλα τα άλλα προβλήματα τέθηκαν στο περιθώριο της συζήτησης στα καφενεία και έμεινε μόνο που συζητείται, η επιδημία. Αν και «χάθηκαν» και τα καφενεία, καθώς έκλεισαν και αυτά στα πλαίσια των προληπτικών μέτρων για τον κορωνοϊό και οι όποιες συζητήσεις περιορίζονται στα τηλέφωνα και στο διαδίκτυο και να δούμε και πόσο καιρό και αυτά θα συνεχίσουν να λειτουργούν, τουλάχιστον όπως τα ξέραμε. Εκείνο που εκ πρώτης όψεως διαπιστώνει ένας παρατηρητής είναι ότι η επιδημία αυτή φάνηκε να βρίσκει απροετοίμαστους τους κρατικούς μηχανισμούς ακόμα και των προηγμένων κρατών και να επεκτείνεται με ταχύτητα σχεδόν σε όλα τα κράτη του κόσμου σπέρνοντας το θάνατο και το φόβο. Και ναι μεν τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές υπάρχουν πολλοί που ισχυρίζονται ότι υπάρχουν άλλες ασθένειες που σκοτώνουν πολύ περισσότερους, όμως ο μέγιστος φόβος των επιστημόνων είναι ότι η ραγδαία μετάδοση της νόσου μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση από τη μια στιγμή στην άλλη. Έτσι, ακόμη και χώρες που είχαν προσεγγίσει το θέμα διαφορετικά στην αρχή (π.χ. «ανοσία της αγέλης» στη Μ. Βρετανία) έκαναν γρήγορα όπισθεν όταν διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος χιλιάδων θανάτων δεν ήταν απίθανος. Εδώ οφείλουμε να κάνουμε μία ιστορική αναφορά στις επιδημίες, αφού η γενιά μας, αλλά και μερικές γενιές πριν απ’ αυτήν, δεν έζησαν ποτέ μία. Η τελευταία μεγάλη επιδημία ήταν στον 20ό αι. η λεγόμενη «Ισπανική» γρίπη, η οποία ξέσπασε στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (1918) και έστειλε στον τάφο δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπων (με μετριότερους υπολογισμούς γύρω στα 22 και ανώτερο αναφερόμενο αριθμό 110εκ). Και τότε η επιδημία ήρθε από την Ανατολή, όπως και η ονομασθείσα Ασιατική γρίπη του 1957 και η γρίπη του Χονγκ-Κονγκ του 1968 που μεταδόθηκε ταχύτατα και έδωσε την αφορμή στους επιστήμονες να εισηγηθούν τα εμβόλια ως μέσο προστασίας του πληθυσμού , όπως είχε γίνει ενωρίτερα με άλλες ασθένειες που μάστιζαν την ανθρωπότητα (ευλογιά, ιλαρά, πολιομυελίτιδα κλπ). Αν προσθέσουμε στη σύντομη αυτή ιστορική αναδρομή τη μεγάλη επιδημία πανώλης του 1347 όλες αυτές ξεκίνησαν από την Ανατολή και αυτή ειδικά που αφάνισε το 1/3 του πληθυσμού στην Ευρώπη, αναφέρεται ότι ξεκίνησε επίσης από την Κίνα. Στην επιδημία του κορωνοϊού σήμερα, που ξεκίνησε πάλι από την Κίνα, φαίνεται να πλήττονται περισσότερο οι προηγμένες χώρες, πολλών εκ των οποίων δοκιμάζονται ήδη τα συστήματα υγείας (Ιταλία, Ελβετία, Ισπανία, Μ. Βρετανία).
Όσον αφορά τα μέτρα που ελήφθησαν στη χώρα μας, είναι ήδη γνωστά και, εκτός από το στόχο να προστατευθεί ο πληθυσμός από την επιδημία, έχουν και την προστασία των εργαζομένων, καθώς είναι βέβαιο ότι θα δοκιμασθούν σφοδρά η παραγωγή και η οικονομία με μεγάλο χαμένο τον τουρισμό στην περίπτωση που το θηρία δεν τιθασευθεί σύντομα. Αν παραβλέψουμε όλες τις θεωρίες συνομωσίας που βρίσκουν πάντα πρόσφορο έδαφος σε αντίστοιχες περιπτώσεις, ειδικά τώρα με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θα δούμε ότι η χώρα μας, καίτοι ξεκίνησε ενωρίτερα και έλαβε τα σωστά μέτρα, έχει μπροστά της να ανεβεί ένα Γολγοθά, καθώς μόλις προσπαθούσε να ξεπεράσει τη δεινή οικονομική κρίση. Όμως τι έγινε στα Κύθηρα;
Advertisement
Στο νησί μας ξεκίνησε μεγάλη συζήτηση με το θέμα της καθόδου πολλών από την Αθήνα και αλλού, αλλά και από το εξωτερικό, για το αν έπρεπε να επιτρέπεται η κάθοδος τόσων πολλών που θα μπορούσαν να φέρουν ακόμα και την επιδημία στο νησί. Το ίδιο περίπου έγινε σε όλα σχεδόν τα νησιά με τους Δημάρχους τους να ζητούν τη λήψη μέτρων, όπως έγινε και με το Δήμαρχο Κυθήρων. Τελικά στις 22 Μαρτίου επιβλήθηκε πλήρης απαγόρευση κυκλοφορίας και επιτρεπόταν η μετακίνηση προς τα Κύθηρα μόνο σε μονίμους κατοίκους με αποδεικτικό στοιχείο τη φορολογική δήλωση. Φυσικά κι εδώ έκλεισαν όλα τα καταστήματα εκτός αυτών που παρέδιδαν φαγητό, τα σούπερ μάρκετ και όσα έχουν σχέση με τον επισιτισμό. Επιβλήθηκε και τηρήθηκε σε γενικές γραμμές απαγόρευση κυκλοφορίας εκτός ειδικών περιπτώσεων, όπως όριζε ο νόμος, όμως και τα μέτρα τηρήθηκαν, παρά το ό,τι δεν ήταν τόσο αυστηρή η εφαρμογή τους και κάποιες περιπτώσεις απείθαρχων είχαν ως αποτέλεσμα την επιβολή ποινών, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου.
Σημαντικό θέμα ήταν αυτό με την απαγόρευση τέλεσης ακολουθιών, λειτουργιών και τελετών στα πλαίσια αποτροπής μετάδοσης του ιού σε ευπαθείς ομάδες, κάτι που προηγήθηκε της γενικής απαγόρευσης κυκλοφορίας. Μείζον πρόβλημα είχαμε με την απόφαση της Μητροπόλεως να τελούνται κανονικά οι Ακολουθίες, καθώς έγιναν αυτές των Γ’ Χαιρετισμών στις 20 Μαρτίου στο Μητροπολιτικό ναό στη Χώρα, αλλά και στον Ποταμό με ανοιχτούς τους ναούς και με την παρουσία λίγων πιστών. Το θέμα έλαβε διαστάσεις μετά την παρουσίασή του από τηλεοπτικά κανάλια και έφθασε μέχρι την επιτροπή αντιμετώπισης του κορωνοϊού, το υφυπουργείο Πολιτικής Προστασίας, ακόμη δε μέχρι το Γραφείο του Πρωθυπουργού, όπως ανέφεραν διάφορες ειδησεογραφικές ιστοσελίδες. Τελικά την επομένη, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη λειτουργία στις Καλοκαιρινές, έφθασε όχημα της Αστυνομίας, το οποίο ανέμενε το Μητροπολίτη και τον μετέφερε στην Αστυνομία για παροχή διευκρινίσεων σχετικά με τους λόγους της απείθειας στις σχετικές διατάξεις περί απαγορεύσεως τέλεσης λειτουργιών με ανοιχτές εκκλησίες. Ακολούθησε συνάντηση του Μητροπολίτου με τους ιερείς και το ίδιο βράδυ εκδόθηκε ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία και η εκκλησία των Κυθήρων θα εφήρμοζε την εντολή απαγόρευσης, κάτι που έγινε εκτός από μία περίπτωση (Ποταμός) όπου όμως όσοι προσήλθαν ήταν ελάχιστοι. Το θέμα έλαβε διαστάσεις και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου είχαμε τις συνήθεις αντιπαραθέσεις. Μάλιστα έγινε και οξεία κριτική στο Δήμαρχο, ο οποίος ευθύς εξ αρχής είχε λάβει σαφή θέση υπέρ της τήρησης του νόμου, όπως ήταν και υποχρέωσή του άλλωστε. Από το Δήμο εκδόθηκε αναλυτική ανακοίνωση με την οποία δόθηκαν εξηγήσεις για τη στάση του Δήμου, την υποχρέωσή του να διαφυλάξει την υγεία των πολιτών και με αναλυτικό ιστορικό της πορείας της υπόθεσης όπως εξελίχθηκε τελικά με την εκτόνωση των πραγμάτων να έρχεται σχετικά γρήγορα αμέσως μετά τα γεγονότα, καθώς ακολούθησε η γενική απαγόρευση κυκλοφορίας, καθώς υπήρχαν σε όλη τη χώρα πολλά κρούσματα απειθαρχίας την ίδια ώρα που οι επιστήμονες έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημόσια υγεία, ενώ παράλληλα σε πολλές χώρες Ιταλία, Ισπανία κλπ) οι νεκροί σε ημερήσια βάση μετρούνταν σε εκατοντάδες και ο πανικός με τα μέτρα είχαν σημάνει συναγερμό στις πιο πολλές χώρες της Ευρώπης. Πριν από τα γεγονότα της 20ής-21ης Μαρτίου πάντως ο Δήμαρχος Κυθήρων είχε επιμείνει σε σειρά αναρτήσεών του στην ανάγκη να μην έχουμε ομαδική κάθοδο στο νησί, καθώς, εκτός από τους κινδύνους μετάδοσης, που αναφέρθηκαν παραπάνω, υπήρχαν και φόβοι επάρκειας αγαθών σε περίπτωση μεγάλης διάρκειας της επιδημίας, αλλά και περίθαλψης σε έκτακτη ανάγκη.
Τώρα, οι πλέον συντηρητικοί υπολογισμοί βάζουν ένα όριο μέχρι το Μάιο, για την ανάγκη εφαρμογής των εκτάκτων μέτρων, ενώ θεωρείται σίγουρο ότι το Πάσχα θα βρει τους Έλληνες μακριά από την τήρηση των παραδόσεών τους, μακριά από τις εκκλησίες και τα πατροπαράδοτα έθιμα της Λαμπρής, μακριά από τις οικογένειές τους, τους φίλους, τους συγγενείς και τους αγαπημένους τους, κάτι που θα γίνει και στα Κύθηρα, τα οποία παρουσιάζουν όλο αυτό τον καιρό εικόνα ερήμωσης πέραν της γνωστής ερήμωσης του χειμώνα. Και καταλήγουμε με μία ευχή. Να τελειώσει γρήγορα αυτός ο εφιάλτης και να επανέλθει ο κόσμος σε ηρεμία, αν και όλοι πλέον βλέπουν ότι το αύριο θα είναι εντελώς διαφορετικό από το χθες. Εκείνο που γνωρίζουμε από τη ιστορία είναι ότι επιδημίες έχει γνωρίσει πολλές ο πλανήτης, όλες σχεδόν άφησαν οδυνηρές συνέπειες στις κοινωνίες, σπάνια ξεπέρασαν τους λίγους μήνες, όμως τότε ο κόσμος ήταν διαφορετικός, οι μετακινήσεις ελάχιστες και οι οικονομίες σε εμβρυακή μορφή. Ας ελπίσουμε, στο τέλος όλης αυτής της δοκιμασίας, εμείς να είμαστε εδώ να γράφουμε κι εσείς ΟΛΟΙ υγιείς να μας διαβάζετε.
Ε. Καλλίγερος
Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας Κυθηραϊκά στο τεύχος Απριλίου 2020
Kythira Online