Η ενασχόληση με τα κοινά…

AthensFarmakeio.com

«Τόν μηδέν τούτων μετέχοντα οὐκ ἀπράγμονα ἀλλ’ ἀχρεῖον νομίζομεν» (=Δεν θεωρούμε φιλήσυχο αλλ’ άχρηστο αυτόν που δεν ασχολείται με τα κοινά).

Περικλής.

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ μας πρόγονοι, στους οποίους θέλουμε να μοιάζουμε μόνον όταν φουσκώνουμε σαν γάλοι για όσα πρόσφεραν στην ανθρωπότητα, αλλά φαίνεται να έχουμε κληρονομήσει μόνον τα ελαττώματά τους, είχαν την παραπάνω φράση για όσους δεν ασχολούνταν με τα κοινά. Εμείς σήμερα, που θέλουμε να λεγόμαστε συνέχεια αυτών, είτε αφήνουμε τους άλλους να ασχολούνται για να έχουμε την ευχέρεια ή την ευχαρίστηση να τους λοιδορούμε συλλήβδην στη συνέχεια, είτε εξ αρχής είμαστε αρνητικοί σε όλους μηδενίζοντας την όποια συνεισφορά όσων επιτυγχάνουν ή καταβάλλουν φιλότιμες προσπάθειες. Καλώς ή κακώς αυτό συμβαίνει σχεδόν σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας ζωής του τόπου μας μετά την απελευθέρωση.

Advertisement

Αν θελήσουμε να καταγράψουμε πόσα κακά προήλθαν στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας από αυτό το ελάττωμα ίσως να χρειαζόμαστε τόμους. Το κακό είναι ότι δεν φαίνεται να έχουμε συνετιστεί με τις διαρκείς εθνικές συμφορές, που οδήγησαν μία πανέμορφη χώρα σε αυτή την κατάσταση. Ίσως να μην την αγαπάμε όσο πρέπει, ίσως να έχουμε μέσα το γονίδιο της αυτοκαταστροφής, ίσως να φταίει το κακό το ριζικό μας, που λέει ο ποιητής.

Εδώ π.χ. στον τόπο μας, το έχουμε διαπιστώσει με σαφήνεια τις τελευταίες δεκαετίες που έχουμε μείνει τόσο λίγοι… Αν και το ίδιο συμβαίνει και σε εθνικό επίπεδο θα περιοριστούμε μόνο στο τοπικό. Δεν προλαβαίνουμε να εκλέξουμε κάποιον σε οποιοδήποτε αξίωμα αιρετού και να μην αρχίσουμε την επομένη να τον αποδομούμε. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε αποξενώσει τον τοπικό μας πολιτικό βίο από νέο αίμα, αφού, όσοι βλέπουν τι συμβαίνει αποφεύγουν τα κοινά. Κι αυτό δεν οδηγεί στην επικράτηση των μετρίων -μακάρι να ήταν αυτό- αλλά στην απομάκρυνση κάθε ικανού. Και μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα, ήρθαν και τα λεγόμενα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης να ολοκληρώσουν το κακό. Το άκρως περιορισμένο κοινό των καφενείων, όπου γίνονταν στο παρελθόν οι ανάλογες ζυμώσεις και κριτικές, πολλαπλασιάστηκε εκθετικά μέσα από το διαδίκτυο και φθάσαμε να έχουν εγκατασταθεί μόνιμα σε αυτό, διάφοροι δικαστές, αστυνόμοι, κριτές κι επικριτές. Όλοι αυτοί ίσως να μπορούσαν να είναι και κάπου χρήσιμοι αν μετείχαν στις διαδικασίες εκλογής και  στα κοινά, ώστε να έχουν τη γνώση, αλλά και την ευθύνη της αντιμετώπισης των κακώς κειμένων.

Αν π.χ. δει κανείς πεταμένα σκουπίδια στο δρόμο, αντί να τα φωτογραφίσει και να κάνει τον κήνσορα, θα μπορούσε πρώτα να τα μαζέψει και μετά να στηλιτεύσει όσους τα πέταξαν ή τις αρχές αν αδιαφόρησαν. Όλοι αυτοί, που είναι κάθε μέρα «με το χέρι στο πληκτρολόγιο (=σκανδάλη)» δεν θα ήταν πλέον χρήσιμοι αν ήταν στα κοινά;

Η έωλη επιχειρηματολογία ότι δεν θα ψηφιστούν σημαίνει δύο τινά. Είτε ότι οι άλλοι, οι πολλοί, δεν τους θεωρούν κατάλληλους, είτε ότι οι ίδιοι δεν έπεισαν γι’ αυτό. Σε κάθε περίπτωση, αφού είναι περίπου το ίδιο, μένει ένας τρόπος συμμετοχής, κριτικής και προσφοράς. Ο  εκλογικός στίβος. Όλα τα άλλα είναι υπεκφυγές. Τα κοινωνικά δίκτυα, απλά φανατίζουν, διαχέουν ανευθυνότητα, διασπείρουν κακότητα και ψεύδη, συχνά καταλήγουν σε απειλές ή φρασεολογία καταγωγίου και οδηγούν μαθηματικά στην αποστροφή της συντριπτικής πλειοψηφίας των νέων και σοβαρότερων ανθρώπων προς τη συμμετοχή στα κοινά. Ας γίνει τελικά αντιληπτό. Τα Κοινωνικά Δίκτυα δεν αντικαθιστούν ούτε τις θεσπισμένες στις Δημοκρατικές κοινωνίες διαδικασίες, των οποίων κορυφαία έκφανση είναι οι εκλογές, ούτε τις αρχές που ορίζει το Σύνταγμα κάθε χώρας και καθορίζουν τους κανόνες δημοκρατικής διακυβέρνησης και τις αρχές που την ασκούν (Βουλή, Δικαιοσύνη, Εκτελεστική εξουσία).

Όλα από εκεί και πέρα οδηγούν στην αναρχία και στις θυγατέρες της, την αδικία, την αναταραχή και την κοινωνική διάλυση. Ας επιλέξουμε επιτέλους, τι θέλουμε.

Δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ στο φύλλο Απριλίου 2025