H Εγχώριος Περιουσία

Η ΥΠΟΘΕΣΗ με τα αιολικά πάρκα που «ξαναζεστάθηκε» κι έδωσε άλλο ένα κίνητρο για συζητήσεις στο νησί, είχε και ένα θετικό αποτέλεσμα από το ξεκίνημα. Ξαναέβαλε στην εικόνα έναν ξεχασμένο και εντελώς παρεξηγημένο θεσμό, τον οποίο υπεστήριξε σταθερά  αυτή εδώ η εφημερίδα. Την Εγχώριο Περιουσία.

Τώρα φαίνεται να δικαιώνονται οι πρωτοπόροι της «ανάστασης» ενός θεσμού που λειτουργούσε μεν στα Κύθηρα, αλλά με βάση ένα ξεχασμένο, αλλά πάντα ισχυρό  νομικό καθεστώς. Ίσως μέχρι σήμερα ουδείς άλλος θεσμός να έχει αμφισβητηθεί ή λοιδορηθεί περισσότερο από την Εγχώριο.

Advertisement

Όσοι έχουν μνήμη θυμούνται ότι πριν λίγα μόνο χρόνια μερικοί θεσμικοί και εξωθεσμικοί παράγοντες είχαν φθάσει στο σημείο να ζητούν ανοιχτά ή κάτω από το τραπέζι την κατάργηση του θεσμού, ενώ άλλοι, πονηρότεροι, ενεργούσαν στο παρασκήνιο ή ενίσχυαν όπου μπορούσαν τις φωνές των πρώτων, με απώτερο σκοπό να μείνουν ήσυχοι στο θεάρεστο έργο τους. Αυτό που ξεκινούσε από τις καταπατήσεις και έφθανε μέχρι την εκμετάλλευση κάθε αλλότριου (κοινοτικού/δημοτικού/δημόσιου) περιουσιακού στοιχείου για ίδιον όφελος.

Ευτυχώς, τόσο ο απλός λαός, όσο και οι πλείστοι των εκλεγμένων εκπροσώπων του αντελήφθησαν εγκαίρως ότι η φθορά του θεσμού εξυπηρετεί μόνο σκοτεινά συμφέροντα και ετέθη γρήγορα τέλος στην αμφισβήτηση, η οποία έχει μείνει σταθερή εμμονή μόνον σε μικρή μερίδα εκκλησιαστικών παραγόντων και μερικών φανατικών οπαδών τους.

Τώρα, όμως, που εμφανίστηκε η απειλή (ή κατ’ άλλους… «απειλή») των ανεμογεννητριών ξέχασαν όλοι τα «κακά» του θεσμού, έθαψαν βιαστικά τα «τσεκούρια του πολέμου» και θυμήθηκαν τον …ιδιοκτήτη της γης που περιφρονούσαν ή καταπατούσαν κατά περίπτωση. Τώρα διαβλέπουν τη σωτηρία από τον ξεχασμένο, αλλά ζωντανό θεσμό και τον βάζουν πάλι στη σωστή διάστασή του, την οποία βέβαια ουδέποτε είχε χάσει νομικά.

Γνωρίζουμε όμως ότι, ένας θεσμός που καταντά αναιμικός στις κοινωνίες γρήγορα εξαφανίζεται και νομικά. Ευτυχώς εδώ, με τη δύναμη μία  μικρής μερίδας ανθρώπων με γνώση και πίστη στους πατροπαράδοτους θεσμούς του τόπου, δεν άφησαν κι αυτόν να ξεθωριάσει. Παραμένει, έτσι, ο αδιαμφισβήτητος ιδιοκτήτης της μη ιδιωτικής γης των Κυθήρων και ο φύσει και θέσει προστάτης των ακρογωνιαίων λίθων του τόπου, όπως τα ιερά του προσκυνήματα. Ευχάριστο αυτό, που σε μία εποχή έντονης αμφισβήτησης των πάντων, έρχεται ένας θεσμός που είχε έντονα αμφισβητηθεί, να ξαναπαίξει το ρόλο που πάντα είχε στη μακραίωνη ιστορία του τόπου. Και μαζί με την επάνοδό του ως κύριου παίχτη στην τοπική σκακιέρα, τώρα θα μετρηθούν και οι δυνάμεις του, που θα μπορούσαν να τον μετατρέψουν και  σε αναπτυξιακή μηχανή παραγωγής αξίας, αν αποφύγουμε όλοι μερικές ιδεοληψίες που εμποδίζουν κάθε προσπάθεια εμπλοκής στην ανάπτυξη με την παραγωγή πλούτου.

Ακόμη όμως και αν μείνει ως θεσμός στο ρόλο του βασικού παίχτη για τις μάχες για τη σωτηρία των χερσωθέντων αγρών, που ένα θλιβερό ανακάτεμα με δύο αναγκαία εργαλεία, Κτηματολόγιο και Δασολόγιο, έχει οδηγήσει σε ένα άλυτο εφιαλτικό πρόβλημα τις άλλοτε αγροτικές ιδιοκτησίες, κέρδος θα είναι. Ακόμη κι αν το πρόβλημα αυτό λυθεί, όταν  πλέον  έχει ιστορική μόνο αξία για τις τρέχουσες γενιές. Κάτι που παραλίγο να είχε γίνει και με την Εγχώριο, η οποία τώρα μάλλον θα κληθεί να υπερβεί ίσως το ρόλο της και στο θέμα αυτό.  Και να μην ξεχνούμε ποτέ ότι θεσμοί, όπως αυτός κινδυνεύουν διπλά. Είτε από μας τους ίδιους και όσα περιγράψαμε, είτε από την κεντρική εξουσία, που ποτέ δεν της άρεσαν οι άβολες ιδιαιτερότητες. Γι αυτό τώρα η υπερπροβολή του πλεονεκτήματος μπορεί να  γυρίσει μπούμερανγκ. Χρειάζεται πολύ προσοχή και λεπτοί χειρισμοί.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΚΥΘΗΡΑΪΚΑ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΜΑΪΟΥ 2021