Δήμαρχος Κυθήρων και Αντικυθήρων στο in: 80.000 Κυθηραϊκής καταγωγής Έλληνες σε Αυστραλία και ΗΠΑ
«Το μεγάλο αγκάθι των νησιών, είναι και παραμένει η δημογραφική συρρίκνωση», δηλώνει στο in ο Δήμαρχος Κυθήρων και Αντικυθήρων Ευστράτιος Χαρχαλάκης.| Χρήστος Ράπτης
«Πως μπορεί λοιπόν ένα νησί 4.000 κατοίκων, με υποδομές που σχεδιάστηκαν για αυτό τον αριθμό, να διαχειριστεί πάνω από 100.000 αφίξεις χωρίς να διαταράξει την κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική του ισορροπία;».
Ο Δήμαρχος Κυθήρων και Αντικυθήρων, Ευστράτιος Χαρχαλάκης απαντάει στην παραπάνω εύλογη ερώτηση και σε πολλές ακόμη στην συνέντευξη του στο in.
- Μιλήστε μας για το συνέδριο που διοργανώσατε στα Κύθηρα.
Ε.Χ: «Τον Οκτώβριο του 2025 διοργανώσαμε στα Κύθηρα ένα εξαιρετικά σημαντικό Διεθνές Συνέδριο με θέμα “Τουριστική Ανάπτυξη και Φέρουσα Ικανότητα των Υποδομών”, υπό την αιγίδα όλων των συναρμόδιων Υπουργείων και με την παρουσία σημαντικών ομιλητών από τον ακαδημαϊκό, κοινωνικό και πολιτικό χώρο. Στόχος του Συνεδρίου αυτού ήταν η αποτύπωση όλων των παραμέτρων ενός ζητήματος που πλέον βρίσκεται στην προμετωπίδα της νησιωτικής πολιτικής: πως ακριβώς θα μπορέσουν τα νησιά να διατηρήσουν την ιδιαίτερη φυσιογνωμία τους (φυσικό, ανθρωπογενές, δομημένο περιβάλλον) και ταυτόχρονα να ανταποκριθούν στην ολοένα αυξανόμενη τουριστική ροή των επομένων ετών, η οποία θεωρείται από όλους δεδομένη.
Με απλά λόγια: πόσο σχετίζονται οι υποδομές με την τουριστική ανάπτυξη ενός τόπου; Και επιπλέον: για ποιόν ακριβώς χρηματοδοτούμε και κατασκευάζουμε μεγάλες υποδομές; Για τους κατοίκους των νησιών ή/και για όλους όσοι τα επισκέπτονται»;
- Πως μπορούν τα νησιά τα ανταποκριθούν σε όλο αυτό;
Ε.Χ: «Ας δούμε το παράδειγμα των Κυθήρων. Το 17ο σε μέγεθος κατοικημένο νησί της Ελλάδας, με έκταση 280 τ.χλμ., πάνω από 65 ενεργούς οικισμούς, μόνιμο πληθυσμό 4.000 κατοίκων και σχεδόν 80.000 κυθηραϊκής καταγωγής Έλληνες σε Αυστραλία και ΗΠΑ!
Οι υποδομές του νησιού σχεδιάστηκαν στις προηγούμενες δεκαετίες αποσπασματικά και κύριο χαρακτηριστικό την τοπικότητα. Η κάθε μία από τις μέχρι το 1998 13 Κοινότητες του νησιού εκτελούσε τοπικού χαρακτήρα έργα που περιορίζονταν αυστηρά σε συγκεκριμένα γεωγραφικά όρια. Το 1999, με τη συνένωση των 13 Κοινοτήτων και τη δημιουργία του ενιαίου Δήμου Κυθήρων (Πρόγραμμα Καποδίστριας), προέκυψε η ανάγκη ενοποίησης των υποδομών και επαύξησης της δυναμικότητάς τους.

Από τότε μέχρι και σήμερα, όλες οι Δημοτικές Αρχές αντιμετωπίζουν το νησί ως μια ενότητα και επιχειρούν να δημιουργήσουν υποδομές ευρείας κλίμακας για λόγους αυτονόητους: ο επισκέπτης των Κυθήρων δεν θα περιοριστεί σε 1 ή 2 ή 3 χωριά, θα επισκεφθεί όλο το νησί, θα καταναλώσει νερό σε όλο το νησί, θα κυκλοφορήσει σε όλο το οδικό δίκτυο, θα χρησιμοποιήσει τους χώρους υγιεινής παντού και όχι μόνο στο δωμάτιό του.
Έτσι, το μεγάλο στοίχημα των νησιών όπως τα Κύθηρα είναι ακριβώς αυτό: νέες υποδομές, ευρείας κλίμακας και όχι αυστηρά τοπικού χαρακτήρα, που θα έχουν την ικανότητα διαχείρισης μεγάλου αριθμού πολιτών, κατά πολύ μεγαλύτερου από τους μόνιμους κατοίκους. Να αναφέρω, δε, ότι το 2014 οι ετήσιες αφίξεις στα Κύθηρα στο εξάμηνο αναφοράς (Μάιος-Οκτώβριος) ήταν περίπου 75.000 και το 2026 θα υπερβούν τις 110.000. Μπορεί η αύξηση να είναι σταδιακή και όχι ραγδαία, είναι όμως σημαντική».
- Τι σημαίνει στο πεδίο αυτό και πως αντιμετωπίζεται;

Για παράδειγμα, στα απομακρυσμένα Αντικύθηρα των μόλις 25 μόνιμων κατοίκων, εκεί που κατασκευάζεται μια από τις σημαντικότερες εθνικές επιστημονικές υποδομές, το ΠΑΓΓΑΙΑ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (Εθνικό Παρατηρητήριο της Ελλάδας για την Κλιματική Αλλαγή), έχουμε προτείνει τη μετατροπή του παλαιού κτηρίου του ΟΤΕ σε Digital Nomads Hub. Είναι μια πρόταση εξαιρετικά έξυπνη για την προσέλκυση νέων μονίμων κατοίκων σε ένα μικρό νησί.
πλήρης και αυτόνομη διαχείριση απορριμμάτων στο νησί (ο μόνος Δήμος της Αττικής που δε στέλνει σκουπίδια στη Φυλή), εκτεταμένα έργα ύδρευσης και υδατικής επάρκειας που έχουν περιορίσει απώλειες και βλάβες σε ποσοστό άνω του 70% σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, ολοκλήρωση ενός πολύ μεγάλου δικτύου αποχέτευσης στο νότιο τμήμα των Κυθήρων (σχεδόν 45 χλμ) με παράλληλη αναβάθμιση της ΕΕΛ σε Γ΄ βαθμού, σύγχρονες οδικές προσβάσεις στις δημοφιλείς ακτές, μεγάλες αναπλάσεις σε οικισμούς.
Και ταυτόχρονα, έχουμε ολοκληρώσει τις μελέτες για μια νέα γενιά μεγάλων έργων υποδομής: ΕΕΛ και αποχετευτικό δίκτυο βορείου τμήματος Κυθήρων, νέα έργα ύδρευσης και οδοποιίας, 5 λιμενικές μελέτες για την αναβάθμιση όλων των λιμενικών υποδομών του νησιού, νέες αναπλάσεις ιστορικών οικισμών κ.λπ. Να ληφθεί υπόψη, όμως, ότι οι δυνατότητες των Δήμων είναι περιορισμένες.
Στο πλαίσιο της επερχόμενης Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ (β΄ εξάμηνο 2027), το θέμα αυτό θα αποτελέσει προτεραιότητα και ευελπιστώ να υπάρξουν ξεκάθαρες δεσμεύσεις για όλα τα ειδικά ζητήματα των νησιών, που ακριβώς επειδή είναι ειδικά και συγκεκριμένα, απαιτούν εξειδικευμένες πολιτικές και παρεμβάσεις».