Δημαγωγία…

Πολλές φορές τελευταία, έρχεται στο μυαλό μου-μετά από τόσα χρόνια- η φιγούρα του καθηγητή μας στο Γυμνάσιο (δεν υπήρχε Λύκειο τότε) ο οποίος μας δίδασκε Αρχαία Ελληνικά . Ήταν αυστηρός αλλά δίκαιος, λιγομίλητος αλλά γλυκός και αυτός που μας κατέδειξε με σειρά ιστορικών δεδομένων και επιχειρημάτων την καταστρεπτική για μιά πόλη (τότε) , χώρα (τώρα), ύπαρξη δημαγωγών. 

Από τότε έχω αποκτήσει μια βαθύτατη αλλεργία είτε στο άκουσμα της λέξης, είτε-το κυριότερο- στη διαπίστωση , ότι στη χώρα που ζούμε το φαινόμενο της δημαγωγίας ζει και βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει. Και όσο βλέπω να υπάρχουν ή να εμφανίζονται κόμματα, υποκόμματα, κομματίδια, κινήματα, κουνήματα, σωτήρες, φωστήρες, ολετήρες οι οποίοι θέλουν και καλά, νά σώσουν εμάς και την πατρίδα (οι πατριδοκάπηλοι), τόσο ανεβαίνει  κατακόρυφα η πίεσή μου (ευτυχώς υπάρχουν τα χαπάκια, αλλιώς θα είχαμε φύγει μια ώρα αρχύτερα}.

Από την άλλη χαίρομαι διότι η γλώσσα μας έχει  αναπτύξει τόσο εύρος λέξεων και εκφράσεων για το θέμα μας, που πραγματικά εκπλήσσει. Έχουμε λοιπόν, δημαγωγία, δημοκοπία, διαβουκόληση, παραπλάνηση, σαγήνευση, δελέασμα και -κατ’ επέκταση- δημαγωγούς, δημεγέρτες,δημοκόλακες, οχλοκόπους,λαοπλάνους,αγύρτες, λαϊκιστές.

Αμφιβάλλω εάν άλλη γλώσσα στον κόσμο έχει τέτοιο πλούτο για μία μόνο έννοια (γιατί άραγε…)

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο καταπληκτικό που συμβαίνει και όταν το διαπίστωσα ένιωσα… εθνικά υπερήφανος.

Γνώριζα από τα Αγγλικά μου, ότι η λέξη “δημαγωγία”υπάρχει  ως έχει στην Αγγλική γλώσσα (demagogy). Αναρωτήθηκα όμως μήπως αυτή υπάρχει και σε ‘άλλες Ευρωπαϊκές  χώρες , καθώς είναι πολύ παλιά και υπήρχε επίσης στη Λατινική, όπου και η βάση αυτών.

Με τη βοήθεια λοιπόν της Τεχνητής Νοημοσύνης και του GOOGLE TRANSLATE, σας γνωρίζω (με ρίγη συγκίνησης} τι ανακάλυψα. Από τις 208 (διακόσιες οκτώ) γλώσσες τις οποίες χρησιμοποιεί η εφαρμογή της GOOGLE( κουράστηκα να μετράω) για να τις μεταφράζει, οι 134 (εκατόν τριάντα τέσσερις) περιλαμβάνουν στο λεξιλόγιό τους , τη λέξη “δημαγωγία” είτε ατόφια γραμμένη με λατινικούς χαρακτήρες είτε γραμμένη σύμφωνα με το αλφάβητό τους.!!

Γλωσσολογικά σκεπτόμενος , νιώθω ,ως Έλλην, συγκινημένος. Εννοιολογικά όμως;;Τι παραδώσαμε στους βαρβάρους; Μία λέξη-κουμπί. Και γιατί την υιοθέτησαν τόσες πολλές γλώσσες (μεταξύ αυτών οι Ζουλού και οι Χμέρ);

Μήπως τους ανοίξαμε τα μάτια και βρήκαν και αυτοί τους δημαγωγούς τους; Μάλλον, διότι το φαινόμενο έχει παγκόσμιες διαστάσεις, άρα είναι βαθιά ανθρώπινο, αλλά μετράει η έκτασή του σε κάθε χώρα.Πάντως, εμείς το καθήκον μας απέναντι στην ανθρωπότητα το επράξαμε.

Και συνεχιζουμε. Οι παραπάνω τύποι, εάν εμφανιζόντουσαν στο πλήθος και εξαπέλυαν απλώς συνθήματα και ασυναρτησίες (υπάρχουν και τέτοιοι) ε, τότε δεν έγινε και κάτι σημαντικό. Όμως, αρκετοί από αυτούς, εξελίχθηκαν σε ηγέτες με δικτατορικές πλέον προδιαγραφές.

Αλλά για να μην ξεχνιόμαστε, ας γνωρίσουμε πολύ συνοπτικά, αυτούς που διέπρεψαν στο σπόρ της δημαγωγίας, κατατάσσοντας σε δύο κατηγορίες.

Α. Ακραιφνείς δημαγωγοί.

1.- Κλέων (ο Αθηναίος)

Κλασσική μορφή πολεμοκάπηλου δημαγωγού όπως τον εμφανίζουν ο Θουκυδίδης και ο Αριστοφάνης. Στρατηγός των Αθηναίων κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, αντίπαλος του Περικλή, μετά το θάνατο του οποίου, κυριάρχησε στο δημόσιο λόγο. Δημιούργησε στρατό σπιούνων αναστατώνοντας το πολιτικό πεδίο, συκοφαντώντας τους αντιπάλους του. Το 422 π.Χ , ανέλαβε να ανακαταλάβει την Αμφίπολη, σκοτώθηκε όμως όπως και ο στρατηγός Βρασίδας των Σπαρτιατών. (Με δυό λόγια, παιδί από σπίτι).

2.- Κλεοφών,

Αθηναίος πολιτικός, έμπορος, ακραίος δημοκράτης, βάρβαρος , λαοπλάνος.  Έζησε κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου και ήταν αντίθετος σε κάθε πρόταση για ειρήνη με τους Λακεδαιμονίους .

Ο Αριστοφάνης τον “περιποιείται” καταλλήλως στις κωμωδίες του “Βάτραχοι” και “Θεσμοφοριάζουσες”. Κατηγορήθηκε από τους ολιγαρχικούς για παραμέληση των στρατιωτικών του καθηκόντων , δικάστηκε, καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε το 404 π.Χ. (Σημείωση: Ήταν παντρεμένος και τη γυναίκα του την έλεγαν …Ξαλαβακχώ !!)

3.- Πείσανδρος

Αθηναίος δημαγωγός , πολιτικός, διπλωμάτης. Πρωτεργάτης της μεταβολής του πολιτεύματος της  Αθήνας προς το ολιγαρχικότερο  , το έτος 411 π.Χ.με τη δημιουργία της “Βουλής των τετρακοσίων”η οποία όμως κράτησε μόνο λίγους μήνες. Πρίν τον προλάβουν οι εχθροί του , κατέφυγε στη Σπάρτη. Μέγας πατριώτης και αυτός. Άγνωστο πότε πέθανε.

4.- Αγνωνίδης

Αθηναίος ρήτορας αλλά -κυρίως- δημαγωγός και συκοφάντης. Είχε κατηγορήσει τον Θεόφραστο, τον φιλόσοφο, τος διάδοχο του Αριστοτέλη στην Περιπατητική Σχολή, για ασέβεια, αλλά ο Άρειος Πάγος τον αθώωσε.

Κατηγόρησε τον φρονιμότερο και εντιμότερο Αθηναίο, τον στρατηγό Φωκίωνα ως προδότη και έπεισε τους Αθηναίους οι οποίοι έκριναν ένοχο τον εξέχοντα αυτόν  στρατηγό.τον οποίο και εκτέλεσαν. Μετά από λίγο καιρό όμως, οι Αθηναίοι αντελήφθηκαν το λάθος τους, συνέλαβαν τον Αγνωνίδη, τον δίκασαν και τον εκτέλεσαν το 317 π.Χ.

5.- Αλκιβιάδης

Γνωστός και μη εξαιρετέος (450-404 π.Χ.)

Αθηναίος πολιτικός, στρατηγός, μέγας δημαγωγός. Ιδιαίτερη αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, με σπάνια ομορφιά, εξυπνάδα, και ευγενική καταγωγή (της φημισμένης αριστοκρατικής οικογένειας των Αλκμεωνιδών).

Αναστάτωσε επί πολλά χρόνια την πόλη που αγάπησε και τους Αθηναίους που τον αγάπησαν.

Δολοφονήθηκε ,σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, στο όρος Έλαφος της Φρυγίας.

Κλείνοντας το κεφάλαιο για τους ακραιφνείς δημαγωγούς, καταθέτω ότι μερικοί ιστορικοί, αλλά και ο Πλάτων, θεωρούν δημαγωγό και τον μέγα Περικλή!! -κυρίως- λόγω της καθιέρωσης των “θεωρικών”, δηλ. την οικονομική ενίσχυση των φτωχών για να παρακολουθούν θεατρικές  παραστάσεις. Αυτό εκλήφθηκε ως ψηφοθηρία και εκμαυλισμός του λαού. (Φυσικά, ούτε θα αποτολμούσα ποτέ να υιοθετήσω μια τέτοια άποψη. Θα ήταν για μένα (ένα απλό Φαροφύλακα) η μέγιστη ύβρις που θα μπορούσα να αναφέρω για τον τεράστιο αυτόν άνδρα)

Αλλά, στην αρχαία Ελλάδα (μας) γινόντουσαν πολλά. Πάρα πολλά. Οπότε, βάλτε τους προγόνους μας, σύν τους Ρωμαίους, συν τους Βυζαντινούς, συν τους Τούρκους και γεννήθηκε ο σύγχρονος Έλληνας, με όλα τα κουσούρια που του φορτώθηκαν.

Β) Δημαγωγοί δικτάτορες

Ανάλυση του καθενός δεν έχει νόημα διότι είναι όλοι πασίγνωστοι.

Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι όλοι οι παρακάτω με τη δημαγωγία, το θράσος, το ψέμα, την πονηρία, τη μοχθηρία εξαπάτησαν τους λαούς τους και εξολόθρευσαν εκατομμύρια αθώων ανθρώπων.

1.- Ιούλιος Καίσαρας

2.- Χίτλερ

3.- Μουσολίνι

4.- Χουαν Περόν

Και έπεται συνέχεια, όπως δείχνουν τα πράγματα…