Αποσπάσματα από το περίφημο έργο του Khalil Gibran «O Προφήτης» *

Μικρή εισαγωγή

Το έργο πραγματεύεται την πορεία ενός σοφού άνδρα, του Αλμουστάφα, ο διαλεχτός και αγαπημένος, που ήταν η ζωή του μια ηλιαχτίδα, είχε ξοδέψει δώδεκα χρόνια στην πολιτεία του Ορφαλίζ, αιχμάλωτος της προσμονής κείνου του πλοίου που θα επέστρεφε για να τον φέρει πίσω στη γη που τον γέννησε.

Και η ώρα ήρθε. Ανέβηκε στους πρόποδες του λόφου και είδε στον όρμο να πλησιάζει το πλοίο του. Είχε φτάσει η ώρα της αναχώρησης αλλά και του αποχαιρετισμού. Και όπως βάδιζε , είδε από μακριά γυναίκες και άντρες να αφήνουν τα χωράφια και τα αμπέλια τους και να τρέχουν στις πύλες της πολιτείας. Κι΄ άκουσε τις φωνές τους να τον καλούν και από λιβάδι σε λιβάδι η είδηση του πλοίου που έφτασε , απλώθηκε παντού. Και οι πρεσβύτεροι της πόλης , στάθηκαν μπροστά του και είπαν.

“Μη φύγεις ακόμα μακριά μας. Πλημμύρισε όλο το δειλινό μας και η νιότη σου μας έδωσαν όνειρα να ονειρευτούμε. Περπάτησες ανάμεσά μας σαν πνεύμα και ο ίσκιος σου ήτανε φως πάνω στο πρόσωπό μας. Πολύ σε αγαπήσαμε. Όμως βουβή ήταν η αγάπη μας και σκεπασμένη με πέπλα. Και αυτός, προχώρησε στη μεγάλη πλατεία μπρός στο ναό και όλοι τον ακολούθησαν. Μέσα από το ιερό ξεπρόβαλε μιά μάντισσα που τ΄ όνομά της ήταν Αλμίτρα και του λέει.

Προφήτη του θεού που αναζητάς το απόλυτο , τώρα το πλοίο σου ήρθε και πρέπει να φύγεις. Όμως πρίν φύγεις τούτο σου ζητάμε. Μίλησέ μας και δώσε μας την αλήθεια σου. Και εμείς θα τη δώσουμε στα παιδιά μας και αυτά στα δικά τους παιδιά και δεν θα χαθεί. Μίλησέ μας για όλα που βρίσκονται ανάμεσα στο θάνατο και στη γέννηση.

Και μίλησε για πολλά. Για την αγάπη, το γάμο, τα παιδιά, την ευεργεσία, τη θλίψη και τη χαρά, τους νόμους, τη φιλία, την κρίση και το πάθος (26 συνολικά θέματα). Και για το έγκλημα και την τιμωρία, όπως ακριβώς τον ρώτησε ένας από τους δικαστές της πολιτείας. Και αυτός, απάντησε λέγοντας. 

–ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ.

Είναι η στιγμή που φεύγει το πνεύμα σου και πλανάται στον άνεμο. Που μόνο εσύ, και αφύλαχτος, κάνεις ένα άδικο στους άλλους και σε σένα τον ίδιο. Γι΄ αυτό, το άδικο που διέπραξες , πρέπει μπροστά στην πύλη των ευλογημένων να σταθείς με συντριβή και να χτυπήσεις και να αφεθείς να περιμένεις. Μοιάζει του ωκεανού το θεϊκό είναι σου, όμως το θεϊκό σου είναι δεν κατοικεί μονάχα μες το εγώ σου. Υπάρχει ακόμα μέσα σου ο άνθρωπος. και για τον άνθρωπο που κρύβεις μέσα σου, θα ήθελα τώρα να μιλήσεις. Γιατί είναι αυτός και όχι το  θεϊκό σου είναι που γνωρίζει το έγκλημα και του εγκλήματος την τιμωρία. Σας άκουσα συχνά να μιλάτε για κάποιον που κάνει ένα άδικο, σαν να μην είναι ένας από σας, μα ένας ξένος ανάμεσά σας και ένας ακάλεστος μέσα στον κόσμο σας.

Δεν μπορείτε να ξεχωρίσετε τον δίκαιο από τον άδικο και τον ανάξιο από τον καλό. Γιατί αντάμα στέκονται μπροστά στο πρόσωπο του ήλιου, όπως η μαύρη και η λεπτή κλωστή υφαίνονται από το ίδιο στημόνι.

Και εσείς δικαστές, που οφείλετε το δίκαιο που υπηρετείτε. Πως τιμωρείτε αυτούς που οι τύψεις τους έγιναν κιόλας μεγαλύτερες από  το κακούργημά τους; Δεν είναι τύψη η δικαιοσύνη που την διευθύνει αυτός ο νόμος που   με προθυμία υπηρετείτε; Κι εσείς που κατέχετε το δίκαιο, πως θα μπορέσετε να δείτε όλες τις πράξεις χωρίς το δυνατό φώς;

Και είπε ένας νομοθέτης. «Τι θα μπορούσες δάσκαλε για τους δικούς μας ΝΟΜΟΥΣ να μας πείς;»

Και αυτός απάντησε: 

Χαρά γεμίζετε όταν ποδοπατείτε νόμους. Κι ωστόσο σαν τους παραβιάζετε γίνεστε ευτυχείς. Όπως τα παιδιά παίζουν πλάι στη θάλασσα και χτίζουνε αμμόκαστρα με σιγουριά και ύστερα τα γκρεμίζουνε γελώντας. Όμως ενώ παλάτια χτίζετε, η θάλασσα σας φέρνει και άλλη άμμο στην ακτή. Και όταν τα καταστρέφετε , γελά η θάλασσα μαζί σας. Όμως, τι θα μπορούσα να σας πώγι΄αυτούς που η ζωή δε είναι ωκεανός και οι νόμοι που φτιάχτηκαν από ανθρώπινο μυαλό δεν είναι αμμόκαστρα; Γι΄αυτους που η ζωή είναι ένας βράχος και ο νόμος σμίλη που θα σκαλίζουνε μ΄ αυτήν πάνω στο βράχο τη μορφή τους; Και τι για το σακάτη που μισεί τους χορευτές; Τι για το βόδι που αγαπά το χαλινό του και θεωρεί τι ελάφι του δάσους ένα αλήτη παραπλανημένο; Γι΄αυτούς τι μπορώ να πω , έξω από τούτο: πως λούζονται και αυτοί στο φώς, μα με την πλάτη τους στο ήλιο. Αυτοί μονάχα τη σκιά του βλέπουνε και η σκιά τους ειναι  ο νόμος τους. Τι είναι γι΄αυτούς ο ήλιος παρά ένας δωρητής σκιών;  Τι είναι γι΄αυτούς να υποταχθούν στους νόμους, παρά να σκύψουνε και να χαράξουν τις σκιές τους πάνω στη γή; Μα εσείς που πορεύεστε αντικρυστά στον ήλιο, ποιές χαραγμένες εικόνες πάνω στη γή μπορούν να σας κρατήσουν; Εσείς που ταξιδεύετε με τον άνεμο, ποιός δείχτης θα οδηγήσει την πορεία σας; Ποιους νόμους θα φοβηθείτε όταν χορεύετε ανάμεσα στων αλλωνών τις αλυσίδες;

Ανθρωποι του Ορφαλίζ, μπορείτε να κάνετε το τύμπανο να σωπάσει, μπορεί να χαλαρώσετε της λύρας τις χορδές, ποιός όμως θα αναγκάσει τον κορυδαλλό να πάψει το τραγούδι;

Κλείνω με τα παρακάτω σοφά λόγια του μέγιστου ανατολίτη διανοητή Κομφούκιου. «Προτού ξεκινήσεις ένα ταξίδι εκδίκησης, σκάψε δύο τάφους».

Αφιερώνεται σε όσους θα εμπλακούν στη δίκη της 23ης Μαρτίου, εξαιρουμένων-φυσικά-των πολιτικών τυμβωρύχων.

---

*** Khalil Gibran (1883-1931). Ποιητής, φιλόσοφος, ζωγράφος, γεννήθηκε στον Λίβανο, μετανάστευσε μικρός στις Ηνωμένες Πολιτείες, ξαναγύρισε στον Λίβανο για μερικά χρόνια , επέστρεψε στις ΗΠΑ όπου πέθανε σε ηλικία 48 ετών.

Εκατομμύρια Αραβόφωνων λαών τον θεωρούν σαν τη μεγαλοφυία του αιώνα. Ο «Προφήτης» κυκλοφόρησε το 1923, μεταφράστηκε σε περισσότερες από 20 γλώσσες και μόνο στις ΗΠΑ μέτρησε σχεδόν 3.000.000 αντίτυπα. 

Το βιβλίο στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 1969 από τις εκδόσεις Στ.Βασιλόπουλου σε μετάφραση Φώντα Κονδύλη και Κωστή Νικάκη.