Advertisement
Tην περίοδο της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού, η επιδίωξη της γνώσης ήταν ένας από τους κύριους στόχους των Ευρωπαίων. Οι επιστήμες και η τέχνη ήταν σε μεγάλη εκτίμηση. Η μόρφωση και η παιδεία ήταν πάντα στοιχεία κύρους και ηθικής περηφάνιας στην Ευρώπη εκείνης της εποχής.
Τότε όμως δεν παρεχόταν σε όλους και μάλιστα χωρίς αντίτιμο. Οι εκπαιδευτικοί φορείς πληρώνονταν ακριβά. Έτσι, η εκπαίδευση αποτελούσε ένα προνόμιο συγκεκριμένων ανθρώπων, τάξεων και το κυριότερο: μόνο ανδρών. Ήρθε όμως η στιγμή και για αυτό να αλλάξει…
Advertisement
Στην Βενετία του 17ου αιώνα, κατοικούσε η οικογένεια Κορνάρο. Επιφανής οικογένεια, με μέλη που ανήκαν σε θέσεις ελίτ. Ένας από αυτούς, ο Τζιοβάνι Μπατίστα Κορνάρο, έκανε κάτι που τότε θεωρούνταν σκάνδαλο.
Έκανε παιδιά με μια γυναίκα χαμηλότερης τάξης και χωρίς τίτλους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα πέντε παιδιά τους να μην έχουν τα ίδια προνόμια με άλλους. Προερχόμενα από έναν ευγενή και μια «κοινή» (όπως λέγονταν τότε όσοι δεν είχαν τίτλο), βρίσκονταν σε μειονεκτική θέση.
Το 1646, γεννήθηκε το πέμπτο τους παιδί. Η κόρη πάνω στην οποία ο Τζιοβάνι Μπατίστα Κορνάρο θα στήριζε την αποκατάσταση του ονόματος της οικογένειας: η Έλενα Λουκρητία Κορνάρο Πισκόπια.
Η μικρή Έλενα έδειξε από πολύ μικρή την κλίση της προς την μελέτη και την δίψα για μάθηση. Ήταν μόλις 7 ετών όταν ο γνωστός της οικογένειας ιερέας Τζιοβάνι Μπατίστα Φαμπρίς πρότεινε στον πατέρα της Έλενας να ξεκινήσει μαθήματα, λόγω της φανερής λαμπρότητας του μυαλού της.
Ο πατέρας της δέχτηκε. Από 7 ετών ξεκίνησε έτσι η Έλενα να μορφώνεται. Αρχικά, σε εκείνη την ηλικία, έμαθε Λατινικά και Ελληνικά. Συνέχισε την εκμάθηση γλωσσών, μαθαίνοντας αργότερα Ισπανικά, Γαλλικά, Αραβικά, Εβραϊκά και Αραμαϊκά – η γλώσσα που μιλούσε ο Ιησούς.
Η παιδεία της συμπεριλάμβανε και άλλες γνώσεις. Ασχολήθηκε και με την μουσική και κατέληξε να παίζει βιολί, άρπα και πιάνο. Εξασκήθηκε επίσης στην διαλεκτική, την τότε επιστήμη του λόγου και έκανε μαθήματα φιλοσοφίας, μαθηματικών και αστρονομίας. Όλα από φημισμένους και διακεκριμένους διδασκάλους και καθηγητές.
Κι όλα αυτά, μέσα σε λίγα μόνο χρόνια. Οι καθηγητές της την χαρακτήριζαν ως «παιδί – θαύμα». Όταν έκλεισε τα 25, ο πατέρας αγόρασε μια οικία στην πόλη της Πάντοβα και την έστειλε να μείνει εκεί. Έτσι, μπορούσε να συνεχίσει περαιτέρω τις σπουδές της στο υψηλά ιστάμενο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα. Ένα από τα πρώτα πανεπιστήμια που ιδρύθηκαν στην Ευρώπη.
Η Έλενα ήταν βαθιά θρησκευόμενη κοπέλα. Είχε πάρει μόνη της όρκο παρθενίας και ήθελε να αφιερωθεί πλήρως στην μόρφωση και τον Θεό. Έτσι, όταν οι καθηγητές της έκριναν πώς είχε αριστεύσει στις σπουδές της, της πρότειναν να δώσει εξετάσεις και να πάρει διδακτορικό.
Η Έλενα συμφώνησε και αποφάσισε ότι ήθελε το διδακτορικό της να είναι πάνω στην θεολογία, που την αγαπούσε πολύ. Όταν οι σχετιζόμενοι με το πανεπιστήμιο κληρικοί έμαθαν για αυτή την επιθυμία, αρνήθηκαν να το δεχτούν λόγω του ότι ήταν γυναίκα.
Μετά από το πείσμα και την επιμονή των καθηγητών της, τελικά τα μέλη της εκκλησίας και του πανεπιστημίου δέχτηκαν να της δώσουν διδακτορικό, όχι στην θεολογία, αλλά στην φιλοσοφία. Έτσι κι έγινε.
Το καλοκαίρι του 1678, πλήθος κόσμου μαζεύτηκε και γέμισε τον Καθεδρικό ναό της Πάντοβας για να παρακολουθήσει το πρωτάκουστο γεγονός. Μέσα στον ναό, μπήκε η πιο μορφωμένη γυναίκα που υπήρξε τότε στην Ευρώπη. Ακολούθησε η τελετή, μετά από την οποία η Έλενα Λουκρητία Κορνάρο Πισκόπια, έγινε η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που έλαβε όχι απλά πτυχίο, αλλά διδακτορικό τίτλο.
Από εκείνη την στιγμή και μετά, έγινε πασίγνωστη σε όλη την ήπειρο. Η φήμη για την διάνοιά και τις μαθησιακές ικανότητές της εξαπλώθηκε παντού. Δεν σταμάτησε να μαθαίνει ποτέ. Παράλληλα με την μελέτη της, επιτρεπόταν πλέον να διδάσκει, δίνοντας διαλέξεις στο πανεπιστήμιο για διάφορες θεματικές.
Λόγω του κύρους της, έρχονταν να την επισκεφτούν κληρικοί, φιλόσοφοι, επιστήμονες και ευγενείς απ’ όλο τον κόσμο. Με την γνώση τόσων ξένων γλωσσών, ήταν επόμενο να τους δέχεται για ακαδημαϊκές συζητήσεις και ίσως ήταν η μόνη που είχε τόση άνεση να το κάνει.
Ήταν πολύ αγαπητή από τον κόσμο, όχι μόνο λόγω της υπομονής και της αρετής της, αλλά και λόγω της φιλανθρωπίας της. Βοηθούσε τους φτωχούς της πόλης και κάποια στιγμή έγινε και μέλος του Τάγματος των Βενεδικτίνων μοναχών. Αυτό αφού απέρριψε αρκετές προτάσεις γάμου προερχόμενες από επιφανείς ανθρώπους της εποχής.
Ο κόσμος δεν πρόλαβε να «χορτάσει» όμως τη φωτισμένη διανόησή της. Ανέκαθεν η υγεία της ήταν ευαίσθητη. Ο οργανισμός της συνήθως αδύναμος. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, ήταν άρρωστη κατ’ εξακολούθηση. Ήταν καταπονημένη για πολύ καιρό, με αποτέλεσμα κάποια στιγμή να μην αντέξει άλλο.
Απεβίωσε πρόωρα, σε ηλικία 38 ετών, μάλλον από φυματίωση. Γεγονός που αποτέλεσε μεγάλο πένθος στην Ιταλία της εποχής. Η κηδεία και ο ενταφιασμός της έγιναν στην Πάντοβα, αλλά τελετές προς τιμήν της έγιναν και στην Ρώμη, την Σιένα και την γενέτειρά της, την Βενετία.
Η Έλενα αποτέλεσε την πιο φιλομαθή και λαμπρή γυναίκα της εποχής της. Ήταν η πρώτη γυναίκα στην Ιστορία, που κατόρθωσε να λάβει ακαδημαϊκό τίτλο. Οι γνώσεις της πρέπει να ήταν ασύλληπτες. Έγραψε πάρα πολλά έργα, μόνο αποσπάσματα των οποίων έχουν σωθεί. Απεικονίσεις της σε αγάλματα, πίνακες και βιτρό, βρίσκονται σκορπισμένα σε διάφορα πανεπιστήμια του κόσμου, για να θυμίζουν την προσφορά και την μοναδική διάνοιά της.
Βιβλιογραφία:
